mikudagur 8. august 2001síða 3

4 Nr. 150 - 8. august 2001 Nr. 150 - 8. august 2001 5 Ein maður frá heim- sins størstu tíðinda- stovu, Associated Press, hevur seinastu dagarnar verið í Før- oyum og gjørt inn- sløg, sum skulu vísast í sjónvarpi kring allan heim. Sjálvstýri og olja eru evnini SAMRØÐA Heri á Rògvi/ Eyðun Klakstein Tá Brødrene Olsen fóru á pallin leygarkvøldið, fylgdi ein maður við einum upp- tøkutóli teimum. Fólk flestu hildu, at hetta var ein maður, sum teir báðir høvdu tikið við sær til Før- oya, men so var ikki. Mað- urin, David Notman-Watt, er nemliga frá Associated Press(AP), og var tað av til- vild, at hann valdi at fylgja brøðrunum. Associated Press er heimsins størsta tíðinda- stova, og er hon yvir hundrað ára gomul. Fyri sløkum fimm árum síðani, so fór AP eisini í holt við at gera sjónvarps- sendingar. Hetta var eftir, at teir keyptu WTN, sum fleiri óivað kenna. Tað er tó ikki soleiðis, at teir hava eina sjónvarpsrás sjálvir, men heldur verður gjørt sum við tí skrivaða tilfarinum, t.e. teir framleiga sendingar- /innsløg og síðani verða hesi seld til sjónvarpsrásir kring heimin. Tað er sjálv- andi ymiskt, hvussu væl umtókt tey ymisku innsløg- ini. Men teir hava selt til fleiri enn hundrað lond millum ár og dag, og David heldur, at innsløgini um Føroyar fara at vera væl umtókt. Tað, at onkur ger innsløg ella skrivar um Føroyar og føroyingar er ikki nakað sjálvsamt í sjálvum sær, men hetta er ein av fáa ferð- um, helst fyrstu ferð, at AP vitjar í Føroyum. David Norman-Watt hev- ur seinastu tvey árini ferð- ast í nógvum londum, har hann hevur gjørt sjónvarps- sendingar. Hann hevur eisini verið á okkara leiðum áður, tí hann hevur verið tvær ferðir í Grønlandi, og seinni í hes- um mánaðinum skal hann til Íslands at finna tilfar. Olja og sjálvstýri Sendingin, sum David Notman-Watt arbeiðir við, eitur Roving Report. Hetta er tað slagið av sendingum, sum verður rópt »Current affairs«. Roving Report ferðast kring allan heim. Aloftast er tað einans ein, sum fer avstað, men okkurt serstaka stórt, verður farið avstað við fleiri fólkum. Tá tað so einans er ein í Før- oyum, so sigur tað kanska eitt sindur um Føroyar, men David sigur, at hann dámar satt at siga best at arbeiða einsamallur, og hann er eis- ini einsamallur hesaferð. Á sínari vitjan í Føroy- um, er tað serliga tvey evni, ið hann hevur lagt seg eftir at lýsa. Talan er um ríkis- rættarligastøðuna og tað møguligu oljuvinnuna. Ser- liga hetta seinna evnið er áhugavert og aktuelt, sigur David. Tá hann so hevur verið í Føroyum, so hevur hann eisini fingið aðrar søgur við, sum hann so at siga er dottin á. Ein av hesum søg- unum var nemliga Brødrene Olsen, men eisini aðrar smásøgur hava stung- ið seg upp, og David sigur, at hetta er nakað, sum eyð- kennir Roving Report, t.e. innsløgini byggja oftani á »vanlig« menniskju, ið hava eina søgu at siga frá. David sigur seg hava lært nógv um Føroyar, meðan hann hevur verið her. Eisini sigur hann seg vera berg- tiknan av teirri vøkru nátt- úru, sum er í Føroyum. -Tit hava eitt ómetaliga vakurt land, og fyri ein sjónvarpsmann er stuttligt at gera upptøkur í slíkum landslagi. Litirnir eru sterki, og eg havi fingið nakrar av mínum bestu myndum nakrantíð á ferð- ini í Føroyum, sigur David Notman-Watt. Hann væntar, at innslagið um føroyska oljuvinnu fer at verða liðugt um einar tríggjar vikur, men tað er sera torført at siga, nær inn- slagið fer at vera sent í sjónvarpsrásan kring heim- in, tí tað er ymiskt nær tær ymisku rásirnar keypa rætt- indini. Óheft Áðrenn David fer avstað, ger hann hópin av arbeiði áðrenn, t.e. sokallað »Re- search«. Hann sigur tó, at tað er nógv, sum hann lærir, meðan hann er á staðnum, men hann roynir at vera væl fyrireikaður. Vitjanin í Føroyum hevur ikki verið drúgv, men hann sigur seg vera nøgdan við vitjanina, tí hann hevur tosað við fleir fólk, og tað eru oftani tey vanligu fólk- ini, sum hann leggur seg eftir at tosa við. Hesar dagarnar, sum hann hevur verið her, hevur hann m.a. tosað við Høgna Hoydal, landsstýrismann, men hann hevur eisini verið ein túr í Klaksvík, har hann m.a. tosaði við Steintór Rasmussen. -Eg royni at koma inn í landið, geri nøkur innsløg og síðani fara eg avstað aftur, sigur David. Hann leggur dent á, at hansara innsløg í allar mátar eru óheft, og hann ikki ger nakrar niðurstøður, men roynir heldur at lýsa tingini útfrá útsagnunum hjá teim- um ymisku fólkunum. David Norman-Watt fór avstað aftur týsdagin. Nú bíða fleiri dagar, har hann skal klippa og skipa upp- tøkurnar, sum hann hevur gjørt í Føroyum. Hetta verður so í øllum førum ein møguleiki hjá fólki kring allan heim at síggja okkum føroyingar. Heimsins størsta tíðindastova ger innsløg um Føroyar -Tit hava eitt ómetaliga vakurt land, og fyri ein sjónvarpsmann er stuttligt at gera upptøkur í slíkum landslagi. Litirnir eru sterki, og eg havi fingið nakrar av mínum bestu myndum nakrantíð á ferðini í Føroyum, sigur David Notman-Watt. Mánadagin fór arbeiðið at spreingja tunnil undir Vestmannasund aftur í gongd, eftir at øll starvsfókini, bæði í tunnlinum og í umsitingini, hava verið í feriu í tríggjar vikur VÁGATUNNIL Rúnar Reitrup Nú koyra lastbilar aftur inn og út úr tunnilsmunnunum í Leynum og á Oyragjógv við gróti, sum er sprongt burtur fyri at geva pláss fyri fyrsta føroyska undirsjóvar- tunnlinum. Øll fólkini, sum hava sítt dagliga yrki í samband við Vágatunnilin, hava verið í feriu hesar seinastu tríggjar vikurnar, og arbeiðið at gera tunnilin hevur tískil ligið stilt. Men mánadagin møttu tey so øll aftur, og fóru í gongd. Dávid Reinert Hansen, stjóri í P/F Vágatunnlinum, sigur, at tey valdu heldur at steðga arbeiðinum full- komuliga í tríggjar vikur og so fara í gongd aftur við fullari styrki, enn at lata fólk fara í feriu so við og við. – So høvdu vit muga koyrt við hálvum blussi alt summarið. Tí tað er ikki sum at siga tað at taka av- loysarar inn í eitt slíkt ar- beiði, sigur Dávid Reinert Hansen. Hálvantriðja kilometur Nú byrjað varð at spreingja aftur mánadagin, var holið Streymoyarmegin 1664 metrar djúpt, og Vágoya- megin vóru teir komnir 882 metrar inn. Tað verður nú arbeitt undir havinum á báðum síðum. Streymoyar- megin eru teir komnir 150 metrar út undir Vestmanna- sund, og Vágoyamegin eru teir júst komnir út undir sundið. Her fer arbeiðið í løtuni fram 56 metrar undir havbotninum. Streymoyar- megin eru teir 66 metrar undir havbotninum. Arbeiðið gekk sera væl áðrenn farið varð í feriu, og nú heldur tíðarætlanin aft- ur. Har komu annars stórar seinkingar fyri sum avleið- ing av verkfallinum fyrr í ar, men við tað at arbeiðið at gera tunnilsvegin Vágoy- armegin varð liðugt ein mánað fyrr enn væntað, bar til at vinna mistu tunnils- metrarnar aftur. Eru uttan fyri Kvívík Tunnilsgerðin Streymoyar- megin fer nú fram undir havbotninum stutt uttan fyri Kvívík. Og tá sprongt verður í tunnlinum, hoyra og merkja fólk í bygdini rumbulin. Hetta fara tey at gera í eina tíð enn, tí tunnil- in skal so at siga spreingjast framvið bygdini. Men ristingarnar eru tó eingin trupulleiki. Ein rist- ingarmátari varð fyrr í ár settur inn í summi av hús- unum í bygdini, og hann vísti, at tær harðastu rist- ingarnar ikki vóru, tá tunn- ilsarbeiðarnir sprongdu, men tá úthurðarnar blivu smekkaðar. Streymoyarmegin varð tunnilsgerðin seinkað nak- að av einum stórum leka fyrr í ár, og hóast tað enn verða pumpaðir einir 180 litrar av vatni um minuttin út úr tunnilsmunnunanum í Leynum, so er tað langt undir mestamarkið fyri hvussu nógv vatn kann leka í tunnilin. Tunnilin verður ongantíð tettur heilt, tí tað loysir seg heilt einfalt betur framhald- andi at pumpa vatnið burtur – eisini tá tunnilin einaferð stendur liðugur. Ætlandi skal tunnilin undir Vestmannasund verða klárur at taka í nýtslu á vári 2003. Arbeiða aftur undir Vestmannasundi Jørgen Niclasen, landsstýrismaður við sjóvinnumálum, hevur sett eina nýggja kunngerð í gildi um læknakanning av sjófólki, sum millum annað setir størri krøv til læknaførleikan LÆKNAKANNING Rúnar Reistrup Nú skulu kommunulæknar vera »góðkendir sjóvinnu- læknar« fyri at kunna standa fyri læknakann- ingum av sjófólki. Jørgen Niclasen, lands- stýrismaður við sjóvinnu- málum, hevur sett eina nýggja kunngerð um læknakanning av sjófólki í gildi, sum kemur ístaðin fyri ta kunngerð, sum hevur verið galdandi á økinum síðan 1996. Tað hevur mill- um annað við sær, at kommunulæknar skulu á eitt serligt skeið í sjóvinnu- læknafrøði, áðrenn teir kunnu seta sítt navn undir eina heilsuváttan fyri sjófólk. Flestu av landsins kommunulæknum hava longu verið á hesum skeiði, sum Sjóvinnufyrisitingin og Deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu skipaði fyri seinasta heyst, og teir hava harvið fingið góðkenning sum »sjóvinnulæknar«. Kannast 2. hvørt ár Nýggja kunngerðin hevur ymsar aðrar broytingar við sær eisini. Kommunulækn- in fær nakað víðari ræsur nú enn fyrr, við tað at hann nú kann standa fyri sjón- kanningum av sjófólki. Sjónkanningarnar eru av- gerandi fyri, um viðkom- andi verður mettur egnaður at standa á kægi á brúnni. Fyrr var tað bert eygna- læknin, ið kundu standa fyri hesi sjónkanning Heilsuváttan krevst av øllum sjófólki, ið mynstra við føroyskum skipi uppá 20 tons ella meira. Sjófólk skulu lata seg kanna annað- hvørt ár, tó skulu sjófólk millum 15 og 17 ár til kanningar hvørt ár. Kann- ingin er ókeypis fyri sjó- fólkini. Sjófólk kannast øðrvísi C M Y K 5 4