fríggjadagur 22. august 2008síða 14

14 tíðindi Nr. 160 - 22. august 2008 Nú Magnus Heinason hev­ur gjørt seinnu yv­irlitstrolingarnar á land­grunninum í ár er lítið, sum bend­ir á, at støðan v­ið toski­ num er broytt nakað serligt, hóast náttúr­ uv­iðurskiftini í hav­­ inum í løtuni eru v­ið okkum Yvirlitstroling Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Havrannsóknarskipið Mag­ nus Heinason er júst liðugur við seinnu yvirlitstrolingar­ nar á landgrunninum í ár, og í morgun liggur skipið á Toftum, har veiðan verður løgd upp. Á hesum túrinum hava fiskifrøðingarnir, Jákup Reinert og Petur Steingrund, verið við í kanningunum saman við øðrum góðum fólki. Jákup Reinert var umborð fyrra partin av túrinum, og Petur Steingrund var umborð seinastu dagarnar og var við til at enda túrin. Høvuðsendamálið við yvirlitstrolingunum er at fáa til vega tilfar, sum í fyrs­ ta lagi skal nýtast í stovns­ metingum av toski, hýsu og upsa. Veiðan verður skrásett í vekt, tali, longdarbýti, vektbýti, aldursbýti, kyns­ býti og kynsbúning av nevn­ du fiskasløgum. Undir yvir­ litstrolingunum verða eisini magakanningar gjørdar av toski, hýsu og upsa, umframt at onnur fiskasløg verða aldursgreinað. Yvirlitstrolingarnar, sum nú eru lidnar, eru bara gjørd­ ar á landgrunninum, og seinni verður Føroyabanki kannaður fyri seg. Kanningarnar á land­ grunninum fevna um 200 støðir, sum eru tær somu ár undan ári. Tóvað verður ein tíma á hvørji støð, og síðan verður gjørt upp, hvussu nógv er í tóvinum av toski, hýsu upsa og øðrum fiska­ sløgum. Eingin bati ­ Enn eru vit ikki lidnir at gera allar støðirnar upp, men tað er einki, sum bend­ ir á, at nakar serligur bati er á veg við toskinum. Jákup Reinert, leiðari á fiskideildini hjá Fiskirann­ sóknarstovuni, sigur, at yngulkanningarnar eru fyrs­ ta boðið upp á, hvat vit kun­ nu vænta okkum í framtíð­ ini, og men umstøðurnar hjá fiskinum frameftir eru ikki minst avgerandi fyri, hvat vit kunnu vænta okk­ um. ­ Hetta ræður bæði um føði á landgrunninum, og hvussu hart vit troyta fiska­ stovnarnar. Hann vísir á, at yngul­ kanningarnar fyrr í ár vístu, at væl er gýtt av toskayngli, meðan verri er statt við hýs­ uni. ­ Føðikanningar hava eisi­ ni víst, at nógv er til at plan­ tu­ og djóraæti, og sum nak­ að nýtt – um vit so kunnu siga – er nógv meira nebba­ sild staðfest á landgrunnin­ um enn seinastu nógv árini, sigur Jákup Reinert. Hetta merkir, sigur leiðar­ in á fiskideildini, at náttúru­ viðurskiftini síggja út til at vera við okkum í løtuni, men neyðugt er, at hesar umstøðurnar eru góðar meira enn tað eina árið, um tað skal síggjast aftur í veið­ ini, sum tíðin gongur. Lítil broyting Petur Steingrund, fiskifrøð­ ingur, sigur, at 132 av teim­ um tilsamans 200 støðunum nú eru fyribils kannaðar, men enn er endaliga úrslitið ikki greitt, og enn er frá­ greiðingin um seinnu yvir­ litstrolingarnar í ár ikki skrivað. ­ Mangt er, sum bendir á, at støðan við toskinum er á leið hin sama í kanningunum hesaferð, sum hon var um somu tíð í fjør. Talið av tos­ ki í veiðini er á leið hitt sa­ ma, men minking hevur ver­ ið í hýsuveiðini. Hann vísir á, at gýtingar­ stovnurin hjá hýsu hevur verið á eini leið seinnu árini. ­ Gróðurkanningarnar ha­ va ikki verið nakað serligar seinnu árini, men í ár eins og í 2004 hevur gróðurin verið væl yvir miðal. Vit halda, at so lítið er komið undan av hýsu, tí gróðurin á landgrunninum ikki hevur verið nakað serligur seinnu árini. Hinvegin eri eg ikki heilt greiður yvir, um gróð­ urin ávirkar hýsuna eins nógv og toskin. Petur Steingrund sigur, at fiskurin á landgrunninum sum heild er rímiliga væl í holdum, men eitt sindur ymiskt er – alt eftir, hvar tú ert. ­ Tað er positivt, at meira nebbasild hevur verið at sæð á landgrunninum í ár enn nógv undanfarin ár, leggur fiskifrøðingurin aftr­ at. Ivasom útlit Vit spurdu eisini fiskifrøð­ ingin, hvussu hann heldur útlitini vera hjá toskinum á landgrunninum. ­ Nógv veldst um, hvussu gróðurin hevur sligið ígjøg­ num í ár, og hvussu verður við gróðrinum næsta ár. Eitt ár við góðum gróðri er ov lítið til at síggja stóran bata. Petur Steingrund vísir á, at tað, sum er keðiligt við toskastovninum í løtuni, er, at hann er so lítil og minni enn nakrantíð áður. ­ Vit meta, at eini 20.000 tons av toski eru á land­ grunninum, og tað eru eini 10.000 tons minni enn í kreppuárinum fyrst í nítiár­ unum, tá stovnurin ongantíð Støðan á landgrunninum Í morgun liggur Magnus Heinason við bryggju á Toftum og landar ísfiskalastina, eftir at skipið hevur gjørt seinnu yvirlitstrolingarnar í ár Mynd: Vilmund Jacobsen Skarvur í minking Eftir at stovnurin av skarvi hevur verið í stórum vøkstri í eitt nú Danmark og Svøríki, er stovnurin nú í minking aftur. Sostatt verður hildið, at stovnurin náddi toppinum og nú gongur aftur niður á bakka. Hetta verður sagt úr øllum økjum í Danmark og Svøríki, har nógvur skarvur hevur verið í fleiri ár. Sagt verður, at ein orsøk til minkingina er, at havørnir, sum eisini eru øktar í tali, taka skarvsungar og eta teir. Ein onnur orsøk er sjúka, sum ikki er óvanlig í fuglastovnum, sum veksa skjótt. Um veturin flytur skarvur seg suðureftir, og í nógvum londum eru fólk ikki so glað fyri fuglin. Sagt verður, at skarvur etur umleið eitt pund av fiski um dagin.