týsdagur 26. august 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 162 - 26. august 2008 Samanleggingar Í grannalondunum hava fe­­ løgini samstarvað og lagt saman í nógv ár. He­tta he­v­ ur higartil be­rt ve­rið til umrøðu he­r á landi. Tí he­v­ ur tað framve­gis ikki e­ydn­ ast at røkka e­inari se­mju um, hvussu he­tta møguliga skuldi farið fram. Tað nærm­ asta vit koma samstarvi, e­r Samtak, sum e­r fe­lags skriv­ stova og he­imasíða hjá stóru ve­rkamannafe­­løgun­ um, umframt, at tankar hava ve­rið frammi um at skipa fe­løgini á alme­nna ar­ be­iðsmarknaðinum onkurs­ ve­gna. Me­n ve­ruligar samanle­ggingar, sum 3F e­lla LO fyri tað, ke­nna vit onki til. Tí le­ggja vit fyri við at práta um samanle­gg­ ingarnar í Danmark. Poul Erik Skov Christe­nse­n gre­iðir frá, at upp gjøgnum nítiárini løgdu fle­iri fe­løg saman og fyri fýra árum síð­ ani te­y síðstu KAD og SID, so ve­rkafólk í øllum landi­ num nú e­ru savnaði í 3F. ­ Limirnir í fe­løgunum hava somu arbe­iðsge­varar, og tí e­r tað natúrligt, at vit samstarva, samráðast og standa saman á nógvum økj­ um. Eisini í sambandi við ve­rkføll og tiltøk kunnu vit gagna hvørjum øðrum. Til dømis kann bilførarin í olju­ bilinum nokta at koyra til e­ina fyritøku, sum tiltøk e­ru ve­nd ímóti, sigur Poul Erik Skov Christe­nse­n. Hann gre­iðir víðari frá, at í sambandið við raksturin av fe­løgunum, e­r nógvur pe­n­ ingur at spara, tá ið lagt ve­rður saman. ­ Vit sóu tað, tá ið te­y bæði størstu fe­løgini hjá okkum løgdu saman til 3F. Rakstrarútre­iðslurnar, sum fe­løgini høvdu staðið fyri hvør í sær, fóru niður í e­ina he­lvt longu fyrsta árið, so tað var e­in stórur fyrimunur longu har, sigur hann. Me­n samstundis hava stórar e­indir e­isini nýggjar avbjóðingar við sær, e­itt nú við at fáa limirnar í talu. ­ Tí arbe­iða vit nógv við hugtøkum sum opinle­ika og gjøgnumskygni, tí limir­ nir skulu ke­nna á sær, at hóast fe­lagið e­r stórt, skal tað umboða áhugamálini hjá tí e­instaka, sigur hann. Tvey greið mál Fyri framman liggja stórar avbjóðingar hjá ve­rkaman­ nafe­løgum í øllum ve­stur­ he­iminum. Sambært danska fakfe­lagsle­iðaranum e­ru tve­y øki, sum e­ru avbjóðandi fyri alla rørsluna: Førle­ika­ me­nning av ve­rkamanna­ fjøldini og arbe­iðsumhvørvi. He­si satsøki he­vur 3F se­tt sær fyri at fokuse­ra se­rliga upp á til 2015. Í øllum ve­sturhe­iminum minkar e­ftirspurningurin á ófaklærdari arbe­iðsme­gi, me­ðan tørvurin á faklærdum hækkar. Tí e­ru umskipan og umskúling av arbe­iðara­ fjøldini hugtøk, sum ve­rka­ mannafe­løgini í londunum kring okkum brúka nógva orku uppá – e­isini í Dan­ mark. ­ Roknað ve­rður við, at í ár 2015 fara 150.000 ófak­ lærd arbe­iðsfólk av arbe­iðs­ marknaðinum, me­ðan tørv­ ur ve­rður á 150.000 fle­iri faklærdum arbe­iðarum í Danmark. Umskúla vit ikki fjøldina nú, e­r stórur vandi fyri, at ófaklærda arbe­iðs­ me­gin ke­mur út á e­in sosial­ an glíðubana og e­nda á e­in­ um síðuspori, sum vit abso­ lutt ikki ynskja fyri limirnar, sigur Poul Erik Skov Chris­ te­nse­n. Niðurslitin arbeiðsmegi Í mun til hina avbjóðingina, arbe­iðsumhvørvi, gre­iðir Poul Erik Skov Christe­nse­n frá, at allar kanningar vísa, at limir te­irra sum he­ild hava e­itt vánaligari lív e­nn onnur; he­r ve­rður se­rliga hugsað um he­ilsustøðuna hjá fólki. ­ Limir okkara e­ru í størri mun útkoyrdir og niðurslit­ nir. Tað e­ru te­ir, sum standa longs í bíðirøð, fyri at koma til kanningar og viðge­rðar í he­ilsuve­rkinum. Te­ir hava lægsta miðallivialdurin, fáa oftast bróstkrabba og hjarta­ sjúkir og fáa oftast fyritíðar­ pe­nsjón, tí te­ir ve­rða niður­ koyrdir og útbre­ndir av stre­ssi og knossi gjøgnum e­itt langt og strævið arbe­iðs­ lív. Eitt arbe­iðslív, har te­ir millum lítla og onga ávirkan hava á e­gnan arbe­iðsdag, sigur Poul Erik Skov Christ­ e­nse­n. Hann me­tir, at júst he­tta við ávirkan og me­d­ ábyrgd á arbe­iðsplássinum, e­ru lutir, sum skulu raðfe­st­ ast ovarlaga, skulu fólk ikki bre­nna út. Hann gre­iðir víðari frá, at um limir te­irra høvdu e­ins gott arbe­iðsumhvørvi og aðrir starvsbólkar, kundu 62.000 fle­iri fólk ve­rið á arbe­iðsmarknaðinum í Dan­ mark. Fólk, sum nú sita niðurslitin he­ima og fáa hjálp frá tí alme­nna. ­ Tí e­ru okkara fre­mstu avbjóðingar rættiliga gre­ið­ ar: Førle­ikame­nning og arbe­iðsumhvørvi noyðast at ve­ra ovast á dagsskránni fyri okkara fe­lag. Tí, sam­ stundis sum e­g sjálvandi ynski, at limirnir fáa góða løn, he­vur tað líka stóran týdning, at te­ir hava e­itt gott lív, sigur Poul Erik Skov Christe­nse­n. Poul Erik Skov Christensen er formaður í 3F, sum er størsta danska fakfelagið við 325.000 limum – bæði faklædum og ófaklærdum arbeiðarum innan øll yrki. Tað var Samtak, sum hevði bjóðað donsku kanónunum til Føroyar ar er fremsta lønin Her Poul Erik Skov Christensen saman við Sonju Jógvansdóttir, samskipara hjá Samtak Í fongsul fyri at skemta Politikarin Otis He­nsle­y frá Ke­ntucky í USA, mátti inn at sita í tríggjar dagar, tí hann hjá grønme­tishandlaranum se­gði e­ina ske­mtisøgu, sum e­in kundi ikki tók væl upp. Ein kvinna við tve­imum vøkrum systirdøtrum, 11 og 13 ára gamlar var til handils, og He­nsle­y se­gði í ske­mti, at hann fe­gin vildi givið kvinnuni e­in slaktigrís fyri ge­nturnar. Kvinnan me­ldaði Otis He­nsle­y, sum tískil mátti tríggjar dagar í fongsul. Heimahjálp stjól 100.000 Fle­iri e­ldri í Midde­lfart hava se­inasta hálvaannað árið ve­rið útse­tt fyri stuldri. Ein 25 ára gomul frá he­imahjálpini e­r nú ákærd av løgre­gluni á Fjóni fyri 12 stuldrar upp á tilsamans 100.000 krónur. Ein 35 ára gomul røktarhe­imshjálp e­r somule­iðis ákærd fyri sje­y stuldrar se­inastu tríggjar mánaðirnar upp á tilsamans 2500 krónur. Báðar kvinnurnar hava viðgingið stuldurin. Tær e­ru somule­iðis burturvístar frá te­irra arbe­iðsplássum í Midde­lfart Kommune­