hósdagur 11. september 2008síða 12

12 Nr. 174 - 11. september 2008 Lívið er framvegis ein gáta. Men heldur enn bara at leingjast eftir tí ella skúgva tað frá sær, tekur rithøv­ undurin Hanus Kam­ ban fast um lívið og tilveruna í sínum fyrs­ ta yrkingasavni, Café Eu­ro­pa, sum kemur út í morgin Bókmentir Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Vit hittast á eini kafé. Sjálv­ andi. So er rætti karmurin settur fyri bæði einum práti um hansara fyrsta yrkinga­ savn, Café Europa, og aðal­ táttin í stórum parti av skaldskapinum hjá rithøv­ undanum Hanusi Kamban. Hann viðgongur enntá at hava skrivað heil stuttsøgu­ søvn á kaféum ymsastaðni kring heimin. Hanus Kamban lenar seg afturá í djúpa stólinum. Er í sínum rætta elementi onkursvegna. ­ Tað er hendan kenslan av at vera partur av yðjandi lívinum og allíkavæl sleppa at sita í friði einsamallur, sum mær dámar so væl við kafélívinum, sigur hann og hyggur rundan um seg. Altso, ein møguleiki at eygleiða lívið uttan at verða noyddur at spæla við? ­ Tað kanst tú siga. Kans­ ka hevur hesin longsulin eft­ ir lívinum saman við ótta­ num fyri at taka um tað fylgt mær frá byrjan sum rit­ høvundur. Í so máta vóni eg, at hava savnað neyðuga dirvið til, at hetta savnið kann verða byrjanin til nak­ að nýtt. Á botn – og uppaftur Dirvið vantar í øllum førum ikki í øllum í nýggja savni­ num. Neyvu eyðleiðingarnar eru har framvegis, men nú bíta tær seg fast og trároyna kensluna, til hon má røkka ella støkka. Oftast røkkur hon, men ikki fyrr enn kom­ ið er heilt á botn. Eitt nú í yrkingini ”Samrøða við myrkrið – trimum smá­ dreingjum in memorian”, sum tekur brókatak við eina sorg so stóra, sum fá kunnu ímynda sær. Hóast hann helst vil lata onnur um at tulka sínar yrk­ ingar, minnir Hanus Kam­ ban á, at júst hendan ikki steðgar í konfrontatiónini við deyðan. ­ Fyri at kunna leggja eina hending ella kenslu burtur, mást tú fyrst taka hana fram. So bara tað, at yrkingin er skrivað letur kanska upp fyri nýggjari meining – eina løtu, í hvus­ su er. Yrkingin ”Samrøða við myrkrið” er eisini dømi um, hvussu høvundurin við støði í ítøkiligum hending­ um roynir at fevna um alheimsligar kenslur. Ella kreftir, sum til dømis í yrk­ ingini ”Golgata – morðið á Jim Kerr”, ið er um morðið á ein ungan samkyndan mann. ­ Eg kendi Jim Kerr, og veit framvegis ikki, um hann var samkyndur. Men tað bleiv sagt at vera orsøkin til, at hann varð álopin og dripin á gøtuni. Jim bleiv ikki dripin í Føroyum, men onkursvegna fekk hansara atburður provokerað fram nakrar kenslur í álopsmon­ nunum, sum ikki eru heilt ókendar um okkara leiðir, sigur Hanus Kamban, sum eisini aðrastaðni í savninum vísir seg sum sera bersøgnan viðmerkjara til okkara tíð – ella tíðarandan, um tú vilt. Tómir eggjakoppar Serliga væl liggur tað fyri hjá høvundanum, tá spei verður amboðið at siga ein sannleika ella báðar tveir. Ikki minst í yrkingini ”Tíð­ arprinsar”, har smartir mappudreingir við teirra ’konseptum’ og ’branding’ og ’synergieffektum’ verða latnir úr, til bara nakrir ’útblástir eggjakoppar’ ligg­ ja eftir. Hóast Hanus Kamban viðgongur, at hann brúkti lutfallsliga stutta tíð at skri­ va yrkingina, endar hon við at fylla rættiliga nógv í práti­ num eina løtu. Ikki so løgið kanska, tí sambært høvund­ anum hava ’tíðarprinsarnir’ serliga góðar dagar í Føroy­ um beint nú. ­ Teirra serøki er jú at skora bílig poeng í eini ótryggari tíð, har tað er serliga freistandi at leita og lurta eftir løttum loysnum. Og sjálvt um teirra loysnir ferð eftir ferð vísa seg at verða tómar sápubløðrur, eru teir framvegis altíð klárir. Ein kann bara undrast yvir, at teir ikki hava størri sjálvkritiskan sans, grunar høvundurin. Tíðarprinsarnir eru bara ein útgáva av mongu sjálvs­ upptiknu sálunum, sum ferðast gjøgnum Café Euro­ pa og royna at fóta sær sum frægast. Ofta endar leiðin í so djúpum einsemi, at tað gerst beinleiðis ræðandi. Eitt nú í prosabrotinum ”Tann samanklamsiligi”, har tú ikki veist, um tú skalt flenna ella gráta, tá kvinnan tekur ein samanklamsligan mann upp úr taskini, so Hanus Kamban tekur