mánadagur 15. september 2008síða 12

12 tíðindi Nr. 176 - 15. september 2008 Seinnapartin leygar­ dagin var høvið hjá almenninginum at vitja nýggja fjósið í Havnardali. Hetta er eitt fjós, sum fýra bøndur hava tik­ið stig til við íognar­ felagnum »Sandá« Landbúnaður Orð&mynd: Snorri Brend Fjósið er 2000 fermetrar til støddar og hevur pláss fyri 180 neytum, og er útgjørt so mikið væl og djóravinar­ ligt, at tað má teljast millum tey allar fremstu fjósini í Norðurlondum. Innanveggja er alt gjørt fyri at umstøðurnar hjá neyt­ unum verða so líkar náttúr­ uni sum gjørligt. Ein partur av hesum er at lata neytini ganga á gummimáttum og at hava liggibásar við bleyt­ um undirlagi, eins og bøurin uttanfyri. Neytini standa enn í ymiskum fjósum, men í kvøld verða tey flutt til tær nýggju og sera modernaðu umstøðurnar í Havnardali. Og í morgin byrjar so framleiðslan av mjólk. Neytini koma í kvøld Fríggjadagin fellur dómur í fyrsta rættar­ málinum um ídnað­ arnjósning í Føroyum. Báðir teir ák­ærdu nok­ta seg sek­ar Prosedura Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Føroya Rættur: Hósdagin og fríggjadagin í farnu viku viðgjørdi rætturin eitt mál um vinnustuldur. Sambært ákæruritinum, hevur ein fyrrverandi stjóri í lýsingarfyritøkuni Team 85 ætlað at fingið fatur á fíl­ um og mappum við sera týð­ andi upplýsingum haðani. Hetta skuldi verða gjørt umvegis ein eksternan harð­ disk, sum eitt av starvsfólk­ unum – ein 17 ára gamal maður – sum arbeiddi í fyri­ tøkuni skuldi seta til servara teirra. Gerðin varð avdúkað, og báðir menninir nú skuld­ settir fyri vinnustuldur. Fyrrverandi stjórin vísti á, at hann hevði keypt henda harðdiskin, men hann hevði ongatíð ætlað at stjala upplýsingar frá Team 85. Hann hevði hinvegin biðið unga mannin um at kopiera filmar fyri seg heima við hús, og altso ikki virðismiklar fílur og mapp­ ur frá fyritøkuni. Eftir drúgvu avhoyringar­ nar var proseduran fyrra­ partin fríggjadagin, og tá hon var liðug boðaði dómar­ in frá, at dómurin í málinum verður feldur komandi fríggjadag. »Uberettiget adgang« Ákærin vísti í síni proseduru millum annað á, at eingin ivi var um, at fyrrverandi stjórin hevði ætlað sær atgongd til upplýsingarnar frá fyritøkuni, ­ ella »ube­ rettiget adgang« til hesar, sum tað eitur á rættarmáli. Til tess at fáa fatur á hes­ um upplýsingum, hevði hann brúkt tann 17 ára gamla mannin sum eitt »vil­ ligt redskab« at seta harð­ diskin til servaran á fyritøk­ uni, soleiðis at hesin kundi kopiera hesar virðismiklu upplýsingarnar um fram­ leiðslur, kundar og ætlanir hjá fyritøkuni. Hann vísti á, at endamálið og motivið var at gera tað lættari hjá fyrrverandi stjór­ anum at kunna byrja nýtt virksemi aftur innan hesa vinnugreinina. Men, sum greitt varð frá í blaðnum fríggjadagin, varð ætlanin avdúkað og maðurin ákærd­ ur fyri ídnaðarnjósning. ­ Fyrrverandi stjórin var greiður yvir, hvar upplýs­ ingarnir lógu, men tá hann ikki longur hevði nakað við fyritøkuna at gera, má hetta roknast sum »uberettiget adgang«, segði ákærin. Hann vísti til tvær greinar í donsku revsilógini, har spurningurin um revsingina fyri vinnustuldur verður umrøddur. Hvørja grein, ið dómur skal fellast eftir, verður upp til dómarin at avgera hesar komandi dagarnar, men hann kann fáa upp í seks mánaðar treytaða fongsuls­ revsing. Ákærin metti eisini, at tann ungi maðurin skuldi fáa linastu revsing – tað er: treytaðan dóm uttan nakra ávísa revsing. Eingin gangstari Danski verjin hjá fyrrver­ andi stjóranum vísti í sínum innleggi hinvegin á, at her vóru ikki nóg góð prógv fyri teim skuldsetingum, sum ákærin hevði ført fram. Í øllum førum var hetta ikki nóg mikið til at fáa hann dømdan fyri vinnustuldur. At fyrrverandi stjórin skuldi havt áhuga í hesum upplýsingum bygdi, eftir hansara meting uppá giting­ ar og uttan haldgóð prógv. Hann vísti á, at fyrrverandi stjórin, tá stuldurin fór fram, var í ferð við at fyrireika seg til eina útbúgving sum flogskipari. Tí var einki sum bendi á, at hann yvirhøvur hevði nakran áhuga í at fáa hendur á fílunum og mappunum hjá Team 85. Av øðrum týðandi viður­ skiftum í verjuni av tí ákærda varð víst á, at upp­ lýsingar um ætlanina við vinnustuldrinum vóru bert komnir frá fólki við tilknýti til fyritøkuna. Dentur varð lagdur á, at ein slík hugsan, at ogna sær upplýsingar frá fyrrverandi arbeiðsplássi sínum, lá rættiliga langt burtur frá natúru hansara. Hann kravdi tí frídøming fyri fyrrverandi stjóran, og tað gjørdi verjin hjá unga manninum eisini, tí, sum hann vísti á: ­ Ákæran er bæði ógreið, tvítýdd og óviss. Tann tá 17 ára gamli mað­ urin hevði ikki hugsað um avleiðingarnar av gerð síni, og var heldur ikki vitandi um at tað var galið. Hann var eingin »hårdhudet gangster«, og tí var rættast at ákæran fall burtur, eins og núverandi stjórin í fyri­ tøkuni hevði ynskt. Verjarnir hjá fyrrverandi stjóranum og unga mannin­ um kravdu frídøming. Og báðir teir ákærdu nokta seg eisini sekar í ákæruni. Teir fýra bøndurnir, sum eru felags um stóra og modernaða fjósið í Havnadali – vinstru­ megin Tórfinnur Dalsgarð, Jóhan Petur Brekkstein, Páll Djóni á Steinum og Poul Müller Orð móti orði Nú skal avgerast um Team 85 varð útsett fyri ídnaðarnjósning í mai mánaði 2006 modellmynd Íslendski trolaraflotin minkar Tá fiskiárið í Íslandi byrjaði 1. september, vóru munandi færri stórir og miðalstórir trolarar, enn fyri einum ári síðani. Íslendski fiskiflotin telur nú 709 skip við veiðiloyvi, tað eru 58 skip færri enn somu tíð í fjør. Umleið helvtin av flotanum eru langfaraskip, meðan restin fiskar í íslendskum sjóøki. Herumframt er eisini eitt stórt tal av smærri bátum, sum ikki eru taldir við her, skrivar heimasíðan hjá Vinnuhúsinum. Orsøkin til fallið í skipatalinum, er stóri niðurskurðurin í toskakvotunum, sum fyri einum ári síðani minkaðu við umleið 60.000 tonsum. Hetta hevur ført til samanleggingar og noytt summi feløg at minkað teirra kostnaðir við at leggja ella selja skip, ið ikki bera seg. Hækkandi fiskaprísir á marknaðunum í Bretlandi og á evropeiska meginlandinum hava vigað nakað upp í móti tyngri kostnaðum, men raksturin hjá íslendska veiðiflotanum er tó framvegis sera tungur, og tí hevur íslendska reiðarafelagið (LIU) funnist at kappingaravlagandi oljustuðlinum, ið varð latin ES­flotanum fyri nøkrum vikum síðani. Í verandi fiskiári, ið gongur frá 1. september 2008 til 31. august 2009, er íslendska toskakvotan 252.634 tons, samanborið við 301.307 tons í seinasta fiskiári. Í einum komandi blaði verður greitt nærri frá fjós­inum og teim møgu­ leikum tað fer at geva fyri føroys­kan land­ búnað.