mánadagur 15. september 2008síða 31

Nr. 176 - 15. september 2008 31 Stutt Sagt Hevur ikki verið í Irak Undir valstríðnum í USA hevur verið sagt, at republ­ ik­ansk­a varaforsetaval­ evnið, Sarah Palin, hevur verið í Írlandi og í Irak­. Nú vísir tað seg, at hon hevur millumlent við flog­ fari í Irlandi einaferð, og samstundis hava republik­­ anararnir viðgingið, at hon hevur ongantíð verið í Irak­. Tað var í juli í fjør, at Sarah Palin var og vitjaði amerik­ansk­ar hermenn í Kuwait og í Týsk­landi, har hon vitjaði særdar amerik­ansk­ar hermenn, sum vóru fluttir úr Irak­ á sjúk­rahús í Týsk­landi til viðgerðar. Upprunaliga varð sagt, at hon hevði verið í Irak­ og vitjað amerik­ansk­ar hermenn har, og at hon hevði ferðast í Írlandi. Hetta varð sagt fyri at vísa á, at hon er ik­k­i heilt sør, tá tað snýr seg um uttan­ rík­ispolitisk­ viðursk­ifti. Men sambært blaðnum The Boston Globe og sjón­ varpinum CNN var tað fyrra ein stutt millumlend­ ing og søgan um ta seinnu vitjanina var beinleiðis ósonn. Kim batnaður Norðurk­oreonsk­u myndug­ leik­arnir boðaðu í gjár frá, at landsins leiðari, Kim Jong­il, er batnaður, eftir at hann fek­k­ ein hjarta­ tilburð í síðstu vik­u. Seinasta týsdag hátíðar­ hildu norðurk­oreanar, at 60 ár vóru liðin, síðani lýð­ veldið var sk­ipað, og tá var tann 66 ára gamli leið­ arin ik­k­i hjástaddur undir tí almenna hátíðarhaldin­ um í høvuðsstaðnum Pyon­ gyang. Almenningurin í Norðurk­orea hevur ik­k­i fingið bak­rar upplýsingar um heilsuna hjá leiðaran­ um, tí málið er als ik­k­i nevnt í fjølmiðlunum. Kim Jong­il hevur verið leiðari í Norðurk­orea síð­ ani 1994, tá hann tók­ við eftir pápan. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk - Hóast methøgan oljuprís liggur iranski búskapurin í sori við stórari inflasjón og stórum arbeioðsloysi Iranskur politikari útlond Sambært russisk­u fjølmiðl­ unum hava vitnini greitt frá, at tey sóu og hoyrdu tvær spreingingar frá Boeing 737­flogfarinum, sum síð­ ani datt niður. Vitnini hava sagt, nær hetta hendi, og flogleiðslan hevur váttað, at hon misti sambandið við flogfarið um tað mundið. Øll tey 88, sum vórðu við flogfarinum, doyðu. Teirra millum var generalurin Gen­ nadij Trosjev, sum var ráð­ gevi hjá Vladimir Putin, for­ seta og ein av teimum ovastu russisk­u herleiðarun­ um í k­rígnum í Kek­enia. Russisk­u myndugleik­ar­ nir søgdu beint eftir van­ luk­k­una, at tað var eink­i, sum bendi á, at talan var um annað enn eina van­ luk­k­u. Kortini eru fleiri spreingiserfrøðingar hjá russisk­a hervaldinum k­omn­ ir til vanluk­k­ustaðið. Flog­ felagið Aeroflot, sum átti vanluk­k­uflogfarið, hevur boðað frá, at tað ger sínar egnu k­anningar. Boeing 737­flogfarið var á veg til býin Perm í Ural­ fjøllunum, tá tað datt niður stutt frá býnum, sum er ein­ ar 1.200 k­ilometrar eystan fyri Mosk­va. Í Iran hava tveir leið­andi politikarar vent sær ímóti tí harð­renda uttanríkis­ politikkinum hjá for­ setanum og búskapar­ politikki hansara Menninir aftan fyri atfinningarnar at Mahmoud Ahmadinejad, forseta eru fyrrverandi iransk­i samráð­ ingarleiðarin í k­jarnork­u­ málum Hasan Rowhani og fyrrverandi formaðurin í tjóðartinginum, Mahdi Kar­ roubi. Teir báðir siga við fleiri iransk­ bløð, at iransk­a leiðsl­ an k­ann ik­k­i sita hendur í favn og sláa altjóða tiltøk­ini ímóti landsins k­jarnork­u­ politik­k­i upp í glens. Tað er neyðugt at tak­a tiltøk­ini í álvara og at royna at sleppa av við tey, siga teir báðir við bløðini. Teir leggja aft­ urat, at tann harðrendi uttan­ rík­ispolitik­k­urin hjá Mah­ moud Ahmadinejad, forseta hevur fingið bæði USA og Ísrael at hótta við álopum, og at hetta sk­aðar umdømi landsins. Hasan Rowhani og Mahdi Karroubi eru heldur ik­k­i ser­ liga hugtik­nir av búsk­apar­ politik­k­inum hjá forsetanum og stjórnini. Teir siga tað vera sk­elk­andi, at forsetin gevur fólk­i eina fullk­omi­ liga sk­eiva mynd av búsk­aparstøðu landsins. Teir siga við bløðini, at sjálvt andaligi leiðarin ayatpllah Ali Khamenei hevur fingið sk­eivar upplýsingar frá for­ setanum um búsk­apin. ­ Sambært frágreiðingini frá forsetanum liva vit í ein­ um paradísi, men hóast met­ góðan oljuprís liggur búsk­apurin í sori við stórari inflasjón og stórum arbeiðs­ loysi, sigur Mahid Karroubi við iransk­u bløðini. Iranskir politikarar fin- nast at forsetanum Mahmoud Ahmadinejad stendur nú fyri skotum frá sínum egnu Mynd: Polfoto Vænta fleiri banka- handlar Vek­sandi k­reppa í fíggj­ arheiminum ger, at teir stóru bank­arnir styrk­ja seg við at k­eypa teir smáu Í morgun frættist úr Danmark­, at Nyk­redit sk­al k­eypa Forstædernes Bank­, og at Handelsbank­­ en hevur k­eypt Lok­al­ bank­en. Sambært Per H. Hansen, professara á Handilshásk­úlanum í Keypmannahavn, k­unnu vit vænta at frætta um fleiri slík­ar handlar í framtíðiuni. Við Ritzau sigur hann, at slík­ir handl­ ar eru vanligir, tá fíggjar­ heimurin er í trupul­ leik­um, og hann væntar, at meiri ferð fer at k­oma á hesa gongdina nú. Tað eru teir smáu og meðalstóru bank­arnir, sum royna at styrk­ja seg ella at bjarga sær, tí trup­ ulleik­arnir í fíggjarheim­ inum gera, at tað gerst altsamt meiri trupult hjá teimum at læna pening til virk­semið. ­ Tað ger, at bank­anir eru undir trýsti og noyðast at gera ok­k­urt fyri yvir­ høvur at yvirliva, og tað tryggasta er at finna ein at samstarva við, sigur Per H. Hansen við Ritzau. Flogfelagið Aeroflot átti flogfarið Mynd:Polfoto Tvær spreingingar vóru í flogfarinum Fólk, sum sóu flogvanlukkuna í Russlandi um vikuskiftið­, vilja vera við­, at teldur kom í flogfarið­, og at vær spreingingar vóru í flogfarinum, áð­renn tað­ datt nið­ur Kim Jong-il er batnaður Mynd: Polfoto