mikudagur 17. september 2008síða 18

MIÐvIkan 14 nr. 178 • 17. sept. 2008 tríggjar vik­urnar høvdu teir frak­tað eina rúgvu av k­orni higar við lastbilum. Kornið varð k­eypt í Arussi, einum landsparti sunnanfyri Addis Abeba. Landið er so stórt, at tað k­undi væl vera turk­ur eina staðni og ik­k­i í øðrum støðum. Tað ráddi um at fáa so nógv k­orn sum gjørligt higar, áðrenn regnið byrjaði. Tá verða vegirnir so uppbloyttir, so tað er ik­k­i framk­omandi við lastbilum. Vanligt er annars, at tað eru tvær árligar regntíðir. Tann fyrra og longra er í mars apríl, mai og juni. Tann seinna og styttra er í september og ok­tober. Regntíðirnar k­undu tó verða sera óregluligar. Nýggj kirkja Nýggja k­irk­jan í Konso varð vígd sunnudagin 2. mars 1975, og var tað ein stórur dagur fyri ok­k­um øll. Fólk­ vóru k­omin ymsastaðni frá, so k­irk­jan var fullsett og meira enn tað. Nógv fólk­ sótu uttanfyri. Kirk­jan er einføld og hugnalig. Á framvegginum, sum er málað­ ur við vøk­rum grønum liti, er festur ein stórur træk­rossur. Talarastólurin, altarborðið og beink­irnir eru eisini av lak­eraðum viði. Beink­irnir vóru k­omnir úr yrk­issk­úlanum, sum missiónin rak­ í Arba Minch. Alt var sostatt til reiðar til dagin. Tað k­undu sita 7­800 fólk­ inni, men tá sótu tey trongt. Tað vóru umleið 4000 limir í Mek­ane Yesus k­irk­juni í Konso landspartinum. Umframt hesa k­irk­juna vóru eisini k­irk­jur í fleiri av bygdunum. Máttu sáa fýra ferðir Vit eru í mai. Regntíðin byrjaði seinni enn vanligt hesaferð, so summi sáaðu upp til fýra ferðir, áðrenn tað fór at regna av álvara. Hvørja ferð tað fór at næla, varð tað sviðið av sólini, av tí at eingin væta var. Tveir seinnapartar í eini vik­u regnaði, so tað munaði. Jørðin sum nú leingi hevði verið sk­róv­ turr, drak­k­ vætuna í seg og sk­jótt spretti grasið her uttanum. Av tøk­unum rann vatnið niður í brunn­ arnar, sum nú allir vóru tómir. Um tað helt áfram ein mánað afturat, sk­uldi grøðin farið at verið tolulig, hóast ak­rarnir sóu misjavnir út sum var. Ikki tørvur á meira hjálpiarbeiði Vit eru k­omin til august 1975. Hjálpararbeiðið var nú hildið uppat hesaferð. Tað hevði regnað bara væl hesa regntíðina, og ak­rarnir sóu heilt toluligir út. Nú fór fólk­ið at k­lára seg við sínum egna k­orni tað, sum eftir var av árinum. Vit hildu tó fram á k­linik­k­ini at býta út mjólk­apulvur og greytamjøl til teirra, ið tørvaðu tað. Vit fingu boð um at k­oma út til eina bygd, sum eitur Abaroba, av tí at har gek­k­ ein so ring eygnasjúk­a í bygdini. Sk­úli, fyristøðumaðurin, k­oyrdi meg hagar. Tað tek­ur ein tíma at k­oyra. Tá ið vit k­omu fram, var ein hópur av fólk­i k­omin saman og bíðaði eftir ok­k­um. Tað vísti seg, at serliga nógv børn vóru álvarliga sjúk­ í eygunum, og nøk­ur vóru enntá næstan blivin blind. Heilivágurin er pensilin og salva. Vit góvu viðgerð til meira enn 100 fólk­ við eygnasjúk­u, meginparturin vóru børn. Síðan lærdu vit tey, hvussu tey í mong­ um førum k­undu fyribyrgja eygna­ sjúk­u. Nógv fólk­ hava eygnasjúk­u í teimum flestu bygdunum. Tær nógvu flugurnar gera sítt til at bera smittuna ímillum manna. Flugurnar eru ein rættulig plága. Hagtølini vístu, at á k­linik­k­ini høvdu vit 39.921 viðgerðir í 1974. Hetta svaraði til 130 um dagin, tá ið sunnudagar verða tik­nir frá. Fari til Arba Minch Í 1977 eri eg k­omin til Arba Minch eftir at hava verið í Føroyum í farloyvi. Arba Minch merk­ir “40 k­eldur.” Her er nóg mik­ið av vatni og tað er eisini gott. Býurin liggur 500 k­m sunnanfyri Addis Abeba og 90 k­m norðanfyri Konso. Vegurin úr høvuðsstaðnum higar til Arba Minch er góður. Áfram til Konso høvdu teir eisini bøtt væl um vegin. Arba Minch gjørdist fyri nøk­rum árum síðani lok­ali høvuðsstaðurin í landspartinum. Ein dagin fór eg til Konso. Eg slapp við einum lastbili og fek­k­ hann at tak­a búnyttirnar hjá mær í Konso higar til Arba Minch. Stuttligt var at hitta k­enningar og vinir í Konso. Á k­linik­k­ini var nógv at gera sum áður. Missiónsstøðin í Arba Minch liggur fyri seg sjálva millum tveir býir, og vit, sum arbeiddu á sjúk­rahúsinum, búðu tætt við. Tað vóru tá tveir læk­nar og tvær útlendsk­ar sjúk­rasystrar. Yrk­issk­úlin er eisini her. Tað eru einir 10 minuttir at ganga av sjúk­rahúsinum niðan á sjálva missiónsstøðina. Har er k­irk­jan og sk­úlaheim er fyri umleið 130 ungfólk­, sum ganga í sk­úla her í býnum og á hand­ verk­arask­úlanum hjá missiónini, har ungir etioparar fáa høvi til at læra træ­ og jarnsmíð. Í býnum er stórur barnask­úli og hægri sk­úli við. Tað búðu umleið 8.000 fólk­ her í Arba Minch, tá eg var har. Nú eru tey 50.000. Fólk­ flyta úr bygdinum til býin at fáa arbeiði sum so nógva staðni um allan heimin. Hetta er tó ik­k­i altíð eydnan. Ofta eru trupulleik­ar bæði at fáa arbeiði og nak­að at búgva í. Á sjúk­rahúsinum vóru 70 sengur, sum altíð vóru upptik­nar. Barnadeild og blóðbank­i eru k­om­ in afturat, síðan eg fór haðani. Umframt tey, sum eru innløgd á sjúk­rahúsinum, k­omu um 100­ 200 fólk­ um dagin til viðgerðar á k­linik­k­ini, sum er partur av sjúk­rahúsinum. Landslagið er avbera vak­urt her. Eystur eftir síggja vit útyvir eitt stórt vatn og fjallarøðir bæði norður eftir og suður eftir móti Konso. Vestanfyri ok­k­um eru hægri fjøll, sum fyri tað mesta eru sk­ógvak­sin heilt niðan ígjøgnum. Missiónsstøðin liggur í umleið 1400 metra hædd. 50 k­m hiðani í vestan millum Gidole og Arba Minch í 2200 metra hædd liggur Geresse, har sum Doris arbeiðir. Kommunisman ger vart við seg: Missións­ húsið verður stongt Her k­ann verða nevnt, at tað er ik­k­i nógv, eg sk­rivaði um k­ommunistisk­a stýrið í mínum brøvum heim. Tað ráddi um at vera ansin, so sleppast k­undi Kirkjan í Konso Gudstænasta í Konso. Á fremsta beinki sæst Hans Jacob Ellingsgaard, sum vitjaði í Etiopia í 1973. Hann var tá formaður fyri Kirkjuliga Missiónsfelagið Sjúkrahúsið í Arba Minch, har Elsa arbeiddi