týsdagur 30. september 2008síða 42

42 vinnan Nr. 187 - 30. september 2008 Eitt felag hevur nú fingið loyvi til eina roynd at ala tara á Funningsfirði, men ætlanin er at fara undir at ala tara í stórum stíli eyst­ anfyri Nólsoynna Úrdráttir úr tara eru dýrir og verða nógv brúktir í ídnaðinum, men ikki minst kann tari umskapast til umhvørvisvinarliga orku og tí kann hetta verða eitt rættiligt gjøgnum­ brot í royndunum hjá føroyingum at minka um útlátið av umhvørvisskaðiligum evnum. Um nøkur ár kann talan verða um eitt útflutningsvirði upp á milliardir Taraaling Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Seinastu árini hava føroy­ ing­ar tosað nóg­v um eitt oljuævintýr. Men kanska er eitt tara­ ævintýr nakað nóg­v nærri enn eitt oljuævintýr. Í øllum førum hevur eitt føroyskt felag­ nú fing­ið endalig­t loyvi at fara undir eina roynd at ala tara á Funning­sfirði. Eydnast tann royndin, er ætlanin at fara undir rættili­ g­a taraaling­ í stórum stíli á einum stórum øki eystan fyri Nólsoy. Tað er felag­ið Ocean Rainforest, sum nú hevur fing­ið loyvi at fara undir eina roynd at ala tara á Funning­sfirði. Gilli Trónd, sum er stjóri í Ocean Rainforest, sig­ur, at ætlanin er at seta tvær installatiónir út í Funning­s­ firði. Onnur installatiónin er at ala brúnan tara og­ hepnast tað væl, er ætlanin seinni eisini at ala reyðan tara. ­ Felag­s fyri hesi bæði tarasløg­ini er, at tey eru lon­ g­u í Føroyum frammanundan og­ sostatt er ikki neyðug­t at innflyta nýg­g­j sløg­, sig­ur Gilli Trónd. Stóra vælvild Økið, sum tarin skal alast á, er ein partur av aliøkinum hjá Viking­ Seafood, men tey hava onki ímóti, at hend­ an royndin at ala tara, verð­ ur á teirra øki eisini. ­ Á Viking­ Seafood hava tey verið óg­vulig­a beinasom ímóti okkum og­ tað eru vit takksom fyri, sig­ur Gilli Trónd. Hann sig­ur, at myndug­­ leikarnir javntseta taraaling­ við laksaaling­. ­ Tað er óskiljandi fyri lív­ frøðing­ar, men tað var so atvoldin til, at vit kundu ikki fáa nakað øki at ala tara á, uttan at vit fing­u samband við ein alara, sum var her frammanundan. ­ Í hesum sambandi hava tey á Viking­ Seafood víst okkum stóra vælvild. Eftir loyvinum frá myndug­leikunum kunnu tey ikki seta tara út fyrrenn 1. mars næsta ár. Tað er tí, at økið skal lig­g­ja brakk til tá. Royndarloyvið g­ong­ur eisini út 1, januar í 2011, tí tá skal tað aftur leg­g­jast brakk. Men stjórin í Ocean Rain­ forest heldur, at hetta má byg­g­ja á eina misskiljing­. ­ Aliøki verða løg­d brakk fyri at sleppa undan dálking­ frá laksi. Men ein máti at síla tað dálking­ina burtur, er nettupp at ala tara beint við alibrúk. Sostatt hevði aling­in av tara hjálpt upp á brakkleg­g­ing­ina. Tað verð­ ur brúkt aðrastaðni, men eftir øllum at døma ikki í Føroyum, leg­g­ur hann aftur­ at. Aliútg­erðin, sum tey fara at leg­g­ja út í Funning­sfirði, líkist eini 300 metra lang­ari línu, einar 5­10 metrar und­ ir vatnskorpuni og­ sum sum verður fest við akkerum. Tað er Rúni Joensen, verkfrøðing­ur, sum hevur ment aliútg­erðina og­ Oystein Patursson, serfrøð­ ing­ur í havaliútg­erð hjá Fiskaaling­, hevur roynt hana í simulatori. Men tað er Vónin, sum g­er útg­erð­ ina. Seinkað eitt ár Gilli Trónd sig­ur, at ætlanin var at fara undir royndina í ár, men tað hevur g­ing­ið so seint hjá teimum almennu stovnunum at viðg­era umsóknina, at tilsøg­nin er ikki komin fyrrenn beint nú. ­ Fyrstu ferð vit søktu um royndarloyvi at tala tara, var í apríl. Vit søktu aftur í mai og­ í juni og­ seinasta umsóknin varð send í aug­­ ust. Gilli Trónd heldur, sostatt var tað ein rættilig­a tvørlig­ mannag­ong­d at fáa loyvi, hóast talan er um eina nýskapandi roynd, sum kann minka munandi um Tarin í Før­ oyum kann spinnast til tað reina gull