fríggjadagur 10. oktober 2008síða 24

24 tíðindi Nr. 195 - 10. oktober 2008 Anders Matthesen, »Anden« ella »Dunn­ an«, ið hann verður kallaður av summum føroyingum, undir­ helt fyri fullsettum sali í Norðurlanda­ húsinum, í gjár. Tey, ið kenna hann frá film­ um og øðrum skemti, ið hann hevur staðið aftanfyri, kendu dygdina, ið tey høvdu í væntu Undirhald Bergur Johannesen bergur@sosialurin.fo Við filmum sum »Terkel i Knibe« og »Jul på Vester­ bro« og undirhaldsleikum sum »Anden paa Coke« og »Hva’ snakker du om« og mongum øðrum, hevur Anders Matthsen seinastu árini fylt nógv á danska u n d i r h a l d s p a l l i n u m . Bú­merki hansara er ein skuggamynd av eini dunnu, ið eisini fyllir sítt í hansara skemti. Nógvar av hansara krønik­ um eru sera moralskt iva­ samar. Hann leggur eftir rørslu­ og menningartarn­ aðum, rú­sevnismisnýtarum og samfelagnum, men síðan alt er skemt, verður hetta ikki tikið illa upp. Fyrstu ferð í Føroyum »Anden vender tilbage« kallast nýggjasti »stand­ up« einmansleikur hansara. Við orðinum »stand­up« gjørdi hann greitt, at her var talan um tað góða gamla uppruna slagið, har skemt­ arin hevur eina mikrofon, eitt stativ, ein barrstól og eitt glas av vatni – og borð­ reiðir við góðum hálvum øðrum tíma av skemti. Ferðin hann er á, við nýggja »Anden vender til­ bage« kom til Føroya nú­, og hetta er fyrstu ferð hann er her. Til báðar sýningarnar, ávíkavist klokkan 19:30 og 21:30 var so at siga fullsett. Miðalaldurin lá allarhelst um tey tjú­gu, men skemti strekti víða og øll sótu í skelli látri. Hann legði ú­t við eini krøniku um Turkaland og síðan um Iran, men gjørdi greitt, at tað var ikki rasisma, ið hann stuðlaði undir. Eftir fyrstu løtuna ivaðist eingin í, at góðskan var í toppi. Restina av kvøld­ inum fevndu evnini um alt, frá brølapum og suttutrøum, heilt til metroseksualitet og munir á Evropa og Amer­ ika. Nógv samfelagsrevsan skein eisini gjøgnum skemt hansara. Honum dámdi einki lógir og avmarkingar í fría samfelagnum, í hesi ond, tendraði hann eina sigarett á pallinum, meðan hann drakk eina øl. Hann hugleiddi eisini um skelti, og tók stuttlig dømi fram. – Eg áni ikki hvat stendur á teimum føroysku, men tað er rættiliga stuttligt at “­ urin” er á øllum, til dømis “sosial­urin”, flenti hann. Gvaggaði seg inn í hjørtuni Anders »Dunnan« Matthesen Hóast einans ein hálvur tími var til næstu fram­ sýning, hevði hann yvir­ skot til at práta við Sosi­ alin. Hann lat væl at kvøldinum, ­ Tað var heilt fantastiskt, alt var gott. Salurin og áskoðar­ arnir. Hann legði eisini afturat at hann vónaði at sleppa aftur til Føroya. Á hesum sinni hevur hann verið í Føroyum í eina viku. Við honum á tú­rinum vóru hjálparfólk og familja. Hesar dagar­ nar hevur hann notið landið við at flú­gva við tyrluni, vera ú­ti í báti og tílíkt. ­ Hetta var fyrstu ferð, síðan eg av álvara byrjaði at gera »stand­up« fyri 15 árum síðan, eg var nervøsur, segði hann. Tað vóru munirnir mill­ um Føroyar og Danmark, ið hann metti vera ein vansa. Tí tað, ið danir halda vera stuttligt, kann vera fullkomiliga øvugt í Føroyum. Hann upplivdi eisini at krønikurnar vóru ymiskt móttiknar, í mun til tað hann var vanur við, summar betri og aðrar verri. Eftir framførsluna sat Dunnan saman við fyrireikarunum aftanfyri pallin, og øll lótu væl at. Mynd: Bergur Johannesen Spennandi films­ vikan, ið nógv tos hevur verið um í seinastuni, byrjar longu í morgin í Norðurlandahúsinum. Fyrireikararnir eru sera spentir um tiltakið, og ikki minst um undirtøka er fyri hesum. Filmarnir eru ikki líkir við teir, ið vanliga eru at síggja, men eru heldur mentaðir og spennandi á tann hátt Mentan Bergur Johannesen bergur@sosialurin.fo Leygarkvøldið klokkan 19 verður Norðurlendska films­ vikan sett. Fyrsti filmurin verður føroyskur, frumsýning av »Mítt Rú­m« eftir unga evnaríka Heiðrik av Heygum. Tveir aðrir filmar vera eisini sýndir hetta kvøldið. Eftirsum filmsvikan ligg­ ur í heystferiuni er eisini gjørt nógv fyri tey, ið annars høvdu verið í skú­la. Ung­ dómsfilmar og barnafilmar vera vístir um morgnar og dagarnar, meðan kvøldini eru ætlað til heldur tyngru filmarnar. Filmar, ið veruliga eru verdir at peika ú­t í ú­rval­ inum eru millum annað: Íslendski krimi filmurin, »Mýrinn«. Belgiski »Con­ trol«, ið eru um punk­rokk stjørnuna Ian Curtis, hesin hevur vunnið 25 virðislønir. Svenski ungdómsfilmurin »Ondskan«, ið millum annað varð tilnevndur ein Oscar. Danski »Kunsten at græde i kor«, ið eisini hevur vunnið hópin av virðisløn­ um, har millum Filmsvirðis­ løn Norðurlandaráðsins 2007. Og ikki minst spenn­ andi íkastið frá Klippfisk, ið kallast »Feskt Føroykst«, her vera sjey føroyskir stutt­ filmar vístir. Til ber at bíleggja sær atgongumerki til sýningar­ nar. Prísurin fyri hvønn film liggur á 25 ella 50 krónum, eitt atgongumerki, ið er fyri alla vikuna kostar 250 krónur. Meira kunning fæst á www.nlh.fo Norðurlendsk filmsvika Føroyski stuttfilmurin eftir Heiðrik av Heygum, »Mítt Rúm« verður fyrsti filmurin og ein av forvitnisligastu sýningunum alla vikuna. Sunnukvøld: Íslendskir filmar Mánakvøld: Norskir filmar Týskvøld: Svenskir filmar Mikukvøld: Finskir filmar Hóskvøld: Danskri filmar Fríggjakvøld: Føroyskir filmar