fríggjadagur 17. oktober 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 200 - 17. oktober 2008 Worst Case Scenario kann fyri íslendingar merkja, at teir verða verri fyri, enn týskarar vóru eftir fyrra heimsbardaga, við uppbygging av landinum og krígsendurgjaldi omaná Reykjavík: Íslendsku bank­ arnir, sum hava latið deildir upp úti í Europa, hava bund­ ið seg til eina innlánaratrygd, tær sonevndu Icesave­rokn­ ingarnar, sum tryggja hvørj­ um innlánara upp til 20.000 evrur, sum íslendski staturin sambært sáttmála við ES skal rinda. ­ Vit vita ikki enn, hvussu stóra upphædd, vit tosa um fyri allar bankarnar í øllum londunum í Europa, sigur Kjartan Ólafson, altingslim­ ur fyri Sjálvstæðisflokkin. Stjórnin vónar, at tann eginkapitalurin, sum var í ymsu bankunum runt um í Europa, er nóg stórur, at rinda hesa trygdina. ­ Men um ikki, so verður tað lagt á herðarnar á skatt­ gjaldarunum her í Íslandi. Hvussu stór upphæddin er, vita vit einki um enn, men vit eru eitt sindur rædd fyri, at talan kann gerast um eina stóra upphædd, sigur Kjart­ an Ólafson. Hann sigur, at Worst Case Scenario kann gerast, at tjóðin gerst enn skuldar­ bundnari enn Týskaland var eftir fyrra verðaldarbardaga, tá landið skuldi byggjast upp aftur, samstundis sum týskarar máttu rinda fyri krígsskaða. ­ Men tað ber ikki til at leggja slíkar skyldur á ís­ lendska fólkið, tí avleiðingin av hesum verður, at tað unga fólkið flytir av land­ inum og kemur ikki aftur, sigur Kjartan Ólafson. Gordon Brown skurkurin Men her er veruliga talan um allar ringasta útfall av kreppuni. ­ Men kemur tað so langt, er tað enski forsætismála­ ráðharrin, Gordon Brown, sum hevur skuldina, við at brúka eina anti­terror lóg til at innifrysta aktiv hjá ís­ lendskum bankum í Ong­ landi, sigur Kjartan Ólaf­ son. Hann heldur, at Gordon Brown við ger sínari hevur stemplað íslendingar sum eina brotsmannatjóð. ­ Forsætismálaráðharri okkara, Geir Haarde, hevur eisini úttalað seg um, at neyðugt verður at hyggja nærri at, um tað yvirhøvur er lógligt tað, sum Gordon Brown hevur gjørt, sigur Kjartan Ólafson. Hann útilokar als ikki møguleikan fyri, at Gordon Brown verður drigin fyri ein altjóða dómstól at standa til svars fyri sínum gerðum. ­ Eg dugi ikki at siga, hvat næsta stigið verður í hesum málinum, men tað hevur verið ført fram í Altinginum í dag, at vit eiga at kanna hetta málið við atliti til at fáa Gordon Brown at standa til svars fyri tí, hann hevur gjørt, sigur ein harmur Kjartan Ólafson. Størstu íslendsku dagbløðini, ókeypi­ sblaðið, Frettablaðið, og gjaldsblaðið, Morgunblaðið, fara frameftir at verða rikin undir sama hatti – um kappingar­ ráðið góðkennir samanleggingina Reykjavík: Tað hevur leingi verið ávegis, men nú hevur kreppan gjørt tað tvingandi neyðugt hjá størstu dagbløðunum í Íslandi, at leggja saman. ­ Bløðini hava í longri tíð verið rikin við undir­ skoti, og tí hevur tað leingi ligið í luftini, at tey skuldu leggja saman fyri at spara upp á útreiðslurnar, sigur Camilla Aradóttir, sum starvast sum blaðkvinna á Morgunblaðnum. Tað verður tó framhald­ andi talan um tvey ymisk, sjálvstøðug dagbløð redak­ tionelt, men ætlanin er at útnytta felags funktiónir so sum útbering og prenting. Talan verður sostatt um somu eigarar av báðum bløðunum við teimum spar­ ingum, sum ein felags um­ siting eisini kann bjóða. ­ Tað hevur verið tosað um hesa samanleggingina í fleiri mánaðir, tí tað hevur verið neyðugt at spara upp á útreiðslurnar. Nú hevur kreppan so gjørt, at tað er tvingandi neyðugt, at samanleggingin hendir her og nú, sigur Camilla Ara­ dóttir. 24stundir niðurløgd Tað, at Frettablaðið nú er lagt saman við Morgun­ blaðnum, hevur ført við sær, at ókeypisblaðið hjá Morgunblaðnum, sum nevndist 24stundir – eitt systurblað til danska blaðið 24timer – nú ikki er til longur. ­ Tað blaðið er niðurlagt, at tað hevur havt tær keði­ ligu avleiðingar, at 22 fólk eru søgd úr starvi í síðstu viku, sigur Camilla Ara­ dóttir. Men Frettablaðið og Morgunblaðið fara so at halda fram sum sjálvstøðug dagbløð, og nú verður bert bíðað eftir, um kappingar­ ráðið góðtekur samanlegg­ ingina, serliga tí talan er um eina samanlegging mill­ um landsins størstu dag­ bløð. Camilla Aradóttir sigur, at tilsamans arbeiða eini 90 fólk á Morgunblaðnum, íroknað myndafólk og lay­ out fólk. Hartil koma so prentarar og onnur starvs­ fólk á prentsmiðjuni, so tilsaman metir hon, at eini 110 til 120 fólk starvast á Morgunblaðnum. at íslendingar sjálvir sleppa sum frægast burtur úr støð­ uni. Vit reisa okkum aftur Forsætismálaráðharrin, Geir Haarde, hevur hildið dagligar tíðindafundir alla síðstu viku eftir at tað koma fram, at Landsbankinn fór á heysin – 6. oktober av øll­ um døgum. ­ Men har er einki nýtt at frætta. Eg haldi meiri tað er hansara máti at vísa, at hann er har, og at hann stil­ lar upp til spurningar. Men nógv nýtt er ikki at hoyra. Vit hava faktisk tosað um, at hann er betri á enskum enn á íslendskum, og so er spurningurin bara, um út­ lendsku miðlafólkini duga betur at seta spurningar enn vit, sigur Camilla Aradótt­ ir. Ísland hevur nógv tey seinastu árini havt stóran áhuga kring um í heiminum. Og tað hevur tað enn, men nú kanska meiri við mót­ sattum fyritekni. ­ Ja, tað er eitt sindur und­ arligt. Tað plagdi at vera ein kensla av misunnilsi, men nú er tað meiri soleiðis: har fingu tit tað. Tað er sjálvandi ikki hugaligt at fólk síggja okkum i einum negativum ljósi nú, meðan allir íslendingar síðsta ár skuldu vera høvuðríkir. Tað ávirkar ikki meg persónliga, men jú, tað er undarligt at lesa, sigur Camilla Ara­ dóttir. Hon er tó bjartskygd, tá tað kemur til framtíðina. ­ Eg vænti ikki, at tað fara at ganga nógv ár, til íslendingar reisa seg aftur. Eg havi eisini búð uttan­ lands, og íslendingar hava nakað serligt í sær. Verða vit blást um koll, so reisa vit okkum bara aftur og stríðast víðari, og soleiðis rokni eg við, at tað fer at ganga hesaferð eisini. Nú veit eg ikki, hvussu nógvar mánaðir ella ár vit tosa um, men vit fara at reisa okkum aftur, tað er vist, sigur Camilla Aradóttir. Bíða eftir kappingar­ ráðnum Verri fyri enn týskarar í 1918 Íslendingar eru rættiliga fortørnaðir inn á enska forsætismálaráðharran, Gordon Brown, og vilja hava hann fyri ein altjóða dómstól Godt fiskedøgn Norska FiskeribladetFiskaren veit at siga, at sildafiskiskapurin hjá norskum skipum hevur verið rímiliga góður seinastu dagarnar. Prísirnir á norðhavssild hava ligið úr 2,27 upp í 3,82 norskar krónur – alt eftir støddini á sildini. Tað vísir seg, at størsta sildin fæst vestari á. Skipini, sum hava roynt vestanfyri Lofoten, hava fingið ta størstu sildina. Eisini tey skip, sum hava fiskað longu norðuri á leiðunum og nærri landi, hava eisini havt hampiligan góðan fiskiskap. Eitt av norsku sildaskipunum, Herøyhav, læt í morgun frætta, at teir høvdu 1.100 tons av sild inni. ➘