mánadagur 20. oktober 2008síða 27

Nr. 201 - 20. oktober 2008 27 Stutt Sagt Kinesarar rænd­ir í Sud­an Ókendir menn hava rænt og burturflutt níggju kines­ arar, sum arbeiddu í olju­ ídnaðinum í útsynnings­ partinum av Sudan. Til­ burðurin er fyribils tann seinasti í einari røð av atgerðum ímóti kinesisk­ um áhugamálum í Sudan, skriva tíðindastovurnar. Sudansku myndugleikar­ nir siga, at tað eru uppreistr­ armenn í Darfur­landspart­ inum, sum hava burturflutt kinesararnar, men eingin av teimum felagsskapunum, sum stríðast við stjórnina, hevur enn átikið sær ábyrgdina. Hinvegin er tað ein sann­ roynd, at uppreistrarfelags­ skapirnir hava funnist at kinesiska virkseminum í sudanska oljuídnaðinum, tí á tann hátt styðjar Kina stjórnarherin í bardaganum um Darfur. Altjóða mannarættinda­ felagsskapir hava eisini funnist at Kina og sagt, at landsins samstarv við sud­ ansku stjórnina forðar fyri einari loysn í Darfur, har umleið 300.000 fólk hava latið lív í bardøgum og ágangi. Meiri enn 2,5 milli­ ónir fólk eru flýdd heiman. Kina keypir tveir triðing­ ar av teirri olju, sum kem­ ur upp úr jørðini í Sudan, og 70 prosent av sudanska útflutningsvirðinum stavar frá oljuni. Kina hevur sýt­ ingarrætt í ST­trygdarráðn­ um og hevur verið ímóti øllum uppskotum, sum hava mælt til at revsa Sud­ an fyri at fáa eina loysn á Darfur­kreppuni. Jarð­skjálvti á Tonga Ein rættiliga harður jarð­ skjálvti skakaði gjáranátt­ ina oynna Tonga har suð­ uri ím Kyrrahavinum. Skjálvtin var 7,1 á Richt­ erstiganum, og tíðindastov­ urnar skriva, at hann vardi næstan tveir minuttir. Sagt verður, at húsini í høvuðs­ staðnum Nukualufa skulvu, og at fleiri rútar brotnaðu av ristingunum. Einki er tó frætt um mansskaða. Jarðfrøðingarnir siga, at miðdepilin í jarðskjálvtan­ um var 33 kilometrar undir havbotninum einar 120 fjórðingar frá eysturstrond­ ini á Tonga. Hóast hann var oman fyri sjey á Richter­ stiganum, varð ikki ávarð um møguliga flóðaldu. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk - Donsku hermenninir eru tvífaldir fíggindar. Teir hava gjørt innrás her og vanærað Muhammed profet Taleban-talsmaður útlond Hóast hann hevur gjørt tænastu und­ir trim­um­ republ­ik­onsk­­ um­ forsetum­ hevur Col­in Powel­l­ val­t at styðja d­em­ok­ratin Barrack­ Obam­a til­ for­ setaval­ið Fyrrverandi amerikanski generalurin, verjuovastin og uttanríkisráðharrin Colin Powell vil hava Barrack Obama til forseta. Tað avdúkaði hann í einari sam­ røðu við sjónvarpið NBC um vikuskiftið. ­ Eg haldi, at Barrack Obama verður ein forseti, sum fer at broyta viðurskift­ ini, og tí atkvøði eg fyri hon­ um, segði Colin Powell. Amerikonsku fjølmiðlar­ nir hava leingi spurt, hvørt Colin Powell mundi styðja republikanska forsetaval­ evnið John McCain ella demokratin Barrack Obama. Í sjónvarpssending­ ini var Powell varin við at finnast at McCain, men hann duldi ikki fyri, at hann helt McCain hava gjørt eitt mistak, tá hann valdi Sarah Palin til sítt varaforsetaval­ evni. ­ Eg var vónbrotin av avgerð hansara. Eftir mín­ um tykki er Sarah Palin ikki búgvin til at átaka sær for­ setaembætið, og tað má ein varafroseti vera, segði Powell. Colin Powell, sum nú er 71 ára gamal, var trygdar­ ráðgevi hjá Ronald Reagan, forseta, hann gjørdist verju­ ovasti undir George Bush í 1989 og var uttanríkisráð­ harri hjá George W. Bush frá 2001 til 2005. Republikanarin Colin Powell styð­jar d­emokratin Barrack Obama Uk­rainsk­u pol­itik­­ ararnir m­ugu l­eggja al­l­ar ósem­jur til­ vik­s og ganga sam­an um­ at sk­ipa eina tjóðar­ stjórn Eins og fleiri onnur lond er Ukraina komið í trupulleikar av teirri heimsumfatandi fíggjarkreppuni, og sambært forsætisráðharranum, Julia Timoshenko, er støðan so álvarssom, at landsins polit­ ikararnar eiga at semjast um at loysa trupulleikarnar í felag. Julia Timoshenko segði um vikuskiftið, at teir polit­ isku flokkarnir í samgongu og andstøðu eru noyddir til at leggja alt politiskt kegl til viks og at taka hendur saman um at loysa landsins trupulleikar. Julia Timoshenko hevur leingi ligið í opnum stríði við Viktor Justjtjenko, for­ seta. Endin varð, at hann sendi tjóðartingið til hús og boðaði frá nývali. Tað verð­ ur tann 7. desember, sjálvt um forsætisráðharrin er ímóti tí. Ukraina hevur søkt Altjóða Gjaldoyragrunnin IMF um 14 milliardir doll­ arar í láni, sum stjórnin ætl­ ar at brúka til at hjálpa bankakervinum. Ukraina skal hava tjóð­arstjórn Tal­eban hevur ik­k­i gl­oym­t tek­ningarnar av Muham­m­ed­ profeti og roynir at hevna tær ­Vit gera okkara besta fyri at raka teir donsku her­ menninar so hart sum til ber. Vit vilja drepa teir og noyða teir út úr landi okk­ ara. Fyrr ella seinni taka vit teir, og so fáa vit hevnd. Soleiðis sigur høvuðs­ talsmaðurin hjá Taleban, Qari Yousuf Ahmadi, í samrøðu við Ekstrablaðið í dag. Hann sigur, at fyri Taleban er tað serliga umráðandi at raka teir donsku hermenninar í Afghanistan, tí at Jyllands­ Posturin og onnur donsk bløð prentaðu tekningarnar av Muhammed profeti. ­ Teir fremmandu her­ menninir eru okkara fígg­ indar, men teir donsku erui tvífaldir fíggindar. Í fyrra lagi eru teir fíggindar okkara, tí teir hava gjørt innrás í land okkara, og í øðrum lagi tí teir hava van­ ærað okkara heilaga pårofet og Koranina, sigur Qari Yousuf Ahmadi við Ekstrablaðið. Taleban­rørslan er fram­ vegis sterk nógvastaðni í Afghanistan og hevur ser­ liga gjørt um seg í Hel­ mand­landspartinum, har millum annað danskir her­ menn halda til. Qari You­ suf Ahmadi sigur, at Tale­ ban fer ikki at tapa bar­ dagan. ­ Vit standa sterkir í øll­ um landinum, serliga í Helmand, og okkara stríðs­ vilji er góður, sigur hann. Taleban hóttir Danmark Julia Timoshenko vil hava politiska semju í Ukraina Mynd: Reuters Colin Powell: - Eg vænti, at Barrack Obama verður ein góður forseti Mynd: NBC