mikudagur 29. august 2001síða 3

4 Nr. 165 - 29. august 2001 Nr. 165 - 29. august 2001 5 Tað kundi akkurát tað sama enda heilt galið, tá ið ein stórur last- bilur koppaði á sjógv í Tjaldavík sunnu- kvøldið. Sami bila- eigari í Suðuroy var fyri tveimum óhapp- um um vikuskiftið BILAÓHAPP Áki Bertholdsen Har ið ein skriða er lopin, er onnur væntandi. Hetta gamla orðatakið mátti bilaeigarin, Gunnleif Midjord í Vági, ásanna um vikuskiftið. Ikki minni enn tvær ferð- ir hetta vikuskiftið vóru bil- ar hansara fyri keðiligum ó- happum. Men samstundis heldur hann seg vera ómetaliga hepnan av tí at persóns- skaðin ikki gjørdist størri enn hann var, tí serliga í tí eina óhappinum kundi tað einsvæl enda rættiliga gal- ið. Fyrra óhappið hendi sunnukvøldið, tá ið ein bil- ur hjá honum var við at seta alifóður av á brúnni í Tjaldavík. Hetta hava teir gjørt fleiri ferðir fyrr. Men hesuferð hendi tað, at vegjaðarin skrædnaði. Tí fóru stuðuls- beinini undan kranabilinum so at hann koppaði á sjógv. Ein maður stó beint við bilin við fjarstýringini til kranan og hann mátti loypa í havið undan bilinum, tá ið hann koppaði. Ein annar maður, sum var eisini stóð ímillum bilin og sjóvarmál- an, royndi at renna framum bilin og tað eydnaðist akkurát. Ella næstan akkurát, tí beinið kom í klemmu ímillum kúfangar- an á bilinum og ein kassa, sum stóð á brúnni. Stoyt- urin var so harður, at beinið brotnaði, men tað sigur eitt sindur um, hvussu nær við tað var eini rættiligari van- lukku. Takið verður nú at fáa lastbilin uppaftur og tað verður ikki bara sum at siga tað. Hann hongur á sjálvum krananum, hálvur niðri í sjónum og tað skal lítið til, áðrenn hann loysnar og fer heilt á sjógv. Hann er longu farin ein metur longri om- an, so bjargingarroyndin skal vera við størsta var- semi. Fyrst er at fylla út, so at kranin, sum skal hiva kopp- aða bilin uppaftur, fær pláss at standa, hetta arbeiðið byrjaði í gjáramorgunin. Helst má lastin eisini takast av, tí hon stendur spílað upp. Samstundis skuldi ein kranabilur koma norðan- eftir at royna at hiva hann upp. Misti pláturnar Mánamorgunin var aftur ein lastbilur hjá sama eig- ara fyri óhappi. Tað hendi, tá ið hann var á veg suðureftir av Tvøroyri við fullari last av byggitilfari, mest spønplátum. Spønplátur er ómetaliga hálar og í svinginum í Øra- vík, rósaði øll lastin oman- av. Fýra reimar vóru krøkt- ar í at halda plátunum, men tær hildu ikki. Tær slitnaðu ikki, men krókarnir gluppu úr, tá ið lastin fór at rósa. Ein ørgrynna av plátum fóru sendandi eftir vegnum og bilaverjan framvið veg- num fór á einum strekki. men tíbetur var ongin bilur fyri, so í hesum óhappinum var bara talan um materi- ellan skaða - og eitt stórt upptak. Sluppu við skrekkinum Tveir mans mundu komið rættiliga illa fyri, tá ið teir vóru við kranabili í Tjaldavík, har teir skuldu seta fóður av. Men brádliga skrædnaði jaðarin undan, so bilurin kopppaði á sjógv. Báðir menninir máttu loypa fyri lívinum. Mynd: Leivur Nygaard Línubátarnir hava fingið eini 500 tons fyrra hálvár í ár og tað er á góðari leið, heldur fomaðurin í felagnum Línuskip- um, Torleif Sigurðs- son FISKISKAPUR Áki Bertholdsen Tað hevur gingið heilt hampuligt hjá teimum før- oysku línubátunum í ár. Torleif Sigurðsson, for- maður í felagnum Línu- skipum, sigur, at bátarnir hava fingið eini 500 tons higartil í ár í miðal, summir minni og aðrir meiri og onkur er eisini, sum hevur fiskað 600 tons. Hann heldur, at teir koma at liggja um 1.000 tons í ár í miðal og tað heldur hann, at teir kunnu vera nøgdir við sum so. Hann sigur, at síðani 1997 hevur tað verið í ord- an hjá línubátunum, men tað skerst ikki burtur, at 1998 var eitt óvanligt ár, tí tá vóru tað línubátar, sum fiskaðu 1.500 tons. Formaðurin í Línuskip- um fýslist kortini á, at tað er farið at trongast saman- um hjá Línubátunum. – Ein trupulleiki er, at umframt línubátarnir, eru tað nú eisini nógvir útróðr- arbátar, sum eru farnir at fiska við línu. – Tá ið prísurin á upsa lækkaði so nógv, fingu fleiri útróðrarbátar egning- armaskinu og fóru at fiska við línu. – Sostatt eru línuskipini nú blivin nógv fleiri í tali enn tey vóru og tískil er tað eisini vorðið nógv trengri hjá línubátunum. Ikki minst hevur tað elvt til ónøgd hjá línubátunum, at samstundis, sum bátarnir eru blivnir fleiri, er økið, sum teir hava at fiska á, eisini minkað rættiliga nógv. – Stórir partar av leiðun- um, vit fiskaðu á fyrr, eru nú friðað fyri líinubátar. –Fyrr høvdu linubátarnir loyvi at fiska í klettin, men seinni vórðu grunnarnir undir Føroyum býttir sund- ur ímillum teir ymsu reið- skapirnar. Síðani eru línubátarnir ikki slopnir inn um seks fjórðingar, men síðani er linjurnar í tí friðaða øki- num lagdar soleiðis, at summastaðni vestanfyri, mugu línubátarnir halda seg 20 fjórðingar úr landi. Hann sigur, at skipanin við at býta landgrunnin sundur virkaði væl. Men hann fýlist á, at inntriv verður gjørd í eina skipan, sum virkar væl, tí tað elvir bara til ónøgd og órógv. Avleiðingin av øllum hesum er, at tað er ikki ein línubátur, sum klárar seg við teir 133 fiskidagarnar, sum teir hava í part og teir eru tí noyddir at keypa dagar. Tí er støðan hjá útróðrar- bátunum verri enn hjá øðrum skipabólkum. Torleif Sigurðsson sigur, at nú hava íslendingarnir eisini friðað tær vanligu leiðirnar á suðureysturland- inum, har føroysku línu- skipini plaga at royna. – Sostatt loysir tað seg ikki hjá línubátunum at fara undir Ísland. Men tað ringasta er, at fiskileiðirnar undir Íslandi eru friðaðar í óásetta tíð og tað ber tí ikki til at fáa at vita, nær vit sleppa á tær aftur. Undir slíkum umstøðum ber ikki til at leggja til rættis - og tað ger tað enn trengri undir Føroyum, sigur Torleif Sigurðsson. Hann leggur afturat, at hóast tað hevur gingið hampiligt hesi seinastu árini, er tað ikki hugsingur um at endurnýgja flotan, tí so væl gongur tað ikki. Mánadagin misti ein lastbilur tað mesta av eini last av spønplátum eftir vegnum í Øravík. Upptakið var stórt, men tíbetur var ongin annar bilur har á leiðini akkurát tá. Mynd: Leivur Nygaard. Hevur gingið hampuligt í ár – Línubátarnir hava fingið eini 500 tons í miðal í fyrra hálvárið í ár og tað er hampiligt. Men fiskidagarnir eru ov fáir og bæði Pison og aðrir línubátar, hava verið noyddir at keypa dagar Tað, sum lættiliga kundi verið ein spennandi og forkunnug konsert, gjørdist heldur til eitt fáfongt kvøld, har tónleikurin stundum var góður, men stemningurin rakti ongantíð røttu hæddirnar KONSERT Heri á Rógvi Gamla Meiaríið er eitt hugnaligt stað. Soleiðis var eisini leygarkvøldið, tá Tónleikasamtakið Grót skipaði fyri konsert. Undan hesari konsertini hoyrdist, at klaksvíkingar í hópatal ætlaðu sær á líknandi kon- sert. Tískil vóru vónirnar eisini rættiliga góðar undan hesari konsertini, men tað skuldi vísa seg, at júst hetta tiltakið ikki hevði so storan áhuga millum íbúgvarnar í høvuðsstaðnum. Tað kundi valla havt verið meira enn kanska tjúgu gjaldandi fólk til konsertina leygarkvøldið. Heldur vánaliga uppmøt- ingin gjørdi eisini, at start- skotið varð eitt sindur seinkað. À skránni vóru tveir bólkar; Flux og Diatribes. Diatribes var fyrst á skránni. Diatribes er ein av teimum bólkunum, sum hevur liva undir hungurs- markinum orsaka av heldur soltnu úrtøkuni á Prix Før- oyum seinast. Bólkurin hevur so at siga sama skap, sum tá bólkurin luttók í Prix Føroyum. Stílurin er ein harður rokkstílur, sum óivað kann sporast aftur í eyst og vest. Àhoyrarnir fingu eisini eina rættiliga harða fram- førslu hetta kvøldið. Fyri- skipararnir høvdu eisini valt at selja oyraproppar, men hetta var tó ikki neyð- ugt at ogna sær til hesa fyrstu framførsluna. Tankin aftanfyri eina so- vorðna konsert er eisini at geva áhoyrarunum møgu- leikan at hoyra uppruna føroyskan tónleik, og sam- stundis eisini geva bólkun- um møguleikan at spæla sínar egnu sangir. Í so máta fingu bæði áhoyrarar og bólkar bæði í posa og sekk leygarkvøld- ið. Framførslan hjá Diatri- bes var tó fyri tað nógva merkt av, at rættiliga lítið av fólki var møtt upp, og tað tóktist sum um, at bólkurin var heldur »líkaglaður« enn nakað annað. Áhoyrarnir fingu møguleikan at vera »interaktivir«, og tað virk- aði til tíðir sum um hetta var ein víðkaður venjingar- tími. Diatribes er tó væl fyri tónlistarliga, og tón- leikurin hetta leygarkvøldið var eisini ein blandingur av teirra egnu løgum og løg hjá øðrum. Serliga okkurt av teirra egnu løgum var frálíka gott. Flux stóð klárur sum bólkur nummar tvey hetta kvøldið. Eisini Flux hevur fingið eina broytta útsjónd fyri kortum; ein nýggjur gittarspælari var við hesuferð. Tað, sum merkti hina fyrru framførsluna, merkti eisini hesa seinnu; lítli skarin ávirkaði. Tó var tað sum um, at kvøldið so at siga útviklaði seg sjálvt. Flux spæla rættiliga væl fyri tíðina, og tað skilst, at ikki lítið av venjing liggur aftanfyri hjá bólkinum. Bólkurin ljóðaði væl. Tað tykist sum um, at teir eru vorðnir eitt sindur umskip- aðir í teirra tónleikastíli. Sigast skal, at teir spældi sera væl, og tað er bert at vóna, at hetta verður teirra »stílur« víðari. Skarin, sum lýddi á, fekk aftur hesaferð høvi at lut- taka, og tað vóru eisini fyri tað nógva vinir og kenning- ar, sum sótu í hugnaliga umhvørvinum á Meiarín- um. Tað, sum skuldi vera intimt við eitt nú einans at nýta stearinljós, gjørdist eitt sindur for nógv av tí góða til tíðir, men bólkarnir skulu ikki lastast av hesum orsøk, tí teir vóru uttan iva eisini skuffaðir av heldur fámentu fjøldini hetta kvøldið. Tað er bara at ynskja, at tað gongur betri næstu ferð, tí tørvurin á tílíkum tiltøk- um er so avgjørt til staðar. Grótið rullaði við hálvari ferð Flux spældu væl á heldur fámentu konsertini leygarkvøldið. Mynd: Savnsmynd, Eisini Føroya Tele vísir hesar dagarnar á eitt gott hálvársúrslit. Tá tað leysa er fara burturav, so stendur Føroya Tele við 20,6 mío í yvirskoti. ROKNSKAPUR Heri á Rógvi Hesar dagarnar hevur tað so at siga regna inn við hálvársroknskapum. Eisini Føroya Tele hevur kungjørt teirra roknskap. Úrslitið hjá teimum gevur eisini leiðsl- uni møguleikan at fegnast. Heilar 20,6 mío standa eftir á kontoini, og hetta er bæði eftir skatt og tað sokallaða konsessiónsgjald til lands- kassan og raksturin av fjar- skiftiseftirlitinum. Góða úrslitið hjá Føroya Tele fyrra hálvár í ár er eis- ini munandi betri enn úr- slitið fyri sama tíðarskeið í fjør, tá úrslitið gjørdist eitt yvirskot áljóðandi 14,5 mió. Hetta merkis sostatt, at talan er um ein vøkstur upp á 6,1 míó. Føroya Tele upplýsir, at 2,6 mío av hes- um skyldast afturførdum avskrivingum. Framhaldandi góða bú- skaparliga gongdin í Føroy- um, og nýggi tørvurin hjá fólki, eru sjálvandi nakrar av orsøkunum til, at tað gongur so mikið væl hjá Føroya Tele. Innanfyri GSM, Internet og uttanlandstelefoni gong- ur framá hjá Føroya Tele, og tað er eisini økti vinn- ingurin á hesum økjum, sum fær æruna fyri fram- gongdina hesar fyrstu seks mánaðinar í ár. Hóast størri kapping er á samskiftis økinum í Føroy- um í løtuni, so vísir gongd- in hjá Føroya Tele seg at vera framhaldandi góð. Føroya Tele ásannar tó, at stórar íløgur liggja fyri framman. Gongdin higartil í ár ger, at Føroya Tele hevur góðar vónir fyri restina av árin- um. Føroya Tele hevði stórt yvirskot Føroya Tele hevði eitt gott hálvársúrslit at vísa á. Nýggja trongdin hjá føroyingum at nýta GSM fartelefonir hevur m.a. givið eitt íkast til kassan hjá Føroya Tele. C M Y K 5 4