mikudagur 29. oktober 2008síða 16

16 Nr. 208 - 29. oktober 2008 tíðindi Móttøka fyri Magnusi Í samband við at Magnus á Stongum, ið hevur røkt starvið sum kommunulækni í Eiðis læknadømi í 22 ár, hevur sagt seg úr starvinum, verður skipað fyri almennari móttøku á Hotel Eiði fríggjadagin 31. Oktober frá klokkan 16 til 19. Tað eru Eiðis-, Funning- og Sunda kommunur, ið skipa fyri móttøkuni fyri fráfarandi kommunulæknanum. - Vit hava arbeitt við at menna heild- arpsykiatriina seinastu árini í Før- oyum. Sosial- og økispsykiatriin eru ótrúliga nógv mentar, og nú stend- ur barna- og ung- dómspsykiatriin fyri tørni, sigur landsstýrismaðurin við heilsumálum, Hans Pauli Strøm, í viðmerking til greinar í Sosialinum í gjár Sjúkraviðgerð Bergur Johannesen bergur@sosialurin.fo Sálarfrøði sum læknavís- indi, er eitt heldur nýtt evni, ikki minst í Føroyum. So at siga var einki gjørt við hetta áðrenn 2004, men ferð er komin á, seinastu árini. Í 2002 varð eitt álit lagt fram um heildarpsykiatri, ið um- fatar øll øki innan psykiatri. Júst hetta er tað, ið hevur verið undir mest menning seinastu tíðina. Orsakað av tí at psykiatri var so lágt rað- fest áðrenn, er týdningar- mikið at ferð kemur á. - Samstarvið millum psyk- iatriska depilin og landsins myndugleikar hevur verið framúrskarandi, sigur Hans Pauli Strøm í vi-ðmerking til greinar í Sosialinum í gjár um manglandi psykiatri- viðgerð av børnum og ungum. Mest átrokandi - Mest átrokandi var sosial- psykiatriin, greiðir hann frá. At fáa tey frísku út úr skipanini. Manglandi virkn- is- og bústaðarmøguleikar foraðu fyri hesum hjá teim- um, ið vóru liðug við við- gerðina. Síðan hetta økið varð raðfest, eru ikki minni enn tvey sambýli komin, tað triðja letur upp í Havnini í vikuni. Rakstrarjáttanin til sosialpsykiatriina er vaksin síðan 2003, úr sjey milli- ónum, upp í tjúgu. Talið av starvsfólkum er eisini vaksið, úr 20 upp í 45. Í nærmastu framtíð, verð- ur farið undir at byggja enn fleiri bústaðarmøguleikar fyri sinnisveik. Síðan var farið undir at menna økispskykiatriina, hetta arbeiðið varð eisini byrj- að í 2004. Økispsykiatri umfatar viðgerðarmøguleik- ar og stuðul til sinnisveik, har tey búgva. Eitt økispsyki- atriskt toymi er skipað á Landssjúkrahúsinum, og játt- anin til hesa vaks fyrstu trý árini við 3,5 milliónum. Men enn er ikki komið á mál. Næsta stigið Nú verður barna og ung- dómspsykiatriin raðfest. Síð- an 2007 hevur nógv verið gjørt við hesa og stór fram- stig eru farin fram síðan 2004. Millum annað er talið av børnum, ið eru í viðgerð hækkað úr 70 upp í 150. Barna- og ungdómspsyki- atri er sera nýggj, hon sá fyrst dagsins ljós í 2004, tá eitt toymi kom upp at standa á Landssjúkrahúsinum. Við- gerðin byggir á fakligan ser- kunnleika uttanifrá. Avtala og samstarv eru við danska sjúkrahúsið, Bispebjerg. Og eisini við ein privatan sálarfrøðing, ið av og á vitja í Føroyum. - Tað er ikki av fíggjarlig- um orsøkum, at eingin barna- og ungdómssálar- frøðingur er í Føroyum, greiddi landsstýrismaðurin frá, - Tað hevði í roynd og veru verið bíligari enn núverandi loysnin. Trupul- leikin er tann, í Føroyum sum aðra staðni, at hesir sálarfrøðingar ikki eru til at fáa fatur á. Umstøðurnar eru ikki nøktandi á barna og ung- dómspsykiatriska økinum í Føroyum, men tær eru nógv batnaðar. Játtanin til hetta økið var í 2007 hækkað við 0,8 milliónum og tað sama í 2008. Og síðan sjúkrarøka rfrøðingaskúlin flutti úr hølunum við Eirargarð, eru tey givin til barna- og ung- dómssálarfrøði. Men hóast umstøðurnar eru nógv mentar seinastu árini, er enn langt á mál, viðgekk landstýrismaðurin. Men ikki ber til at taka munnin ov fullan. - Tað hevur verið full ferð á menningini og nú stendur barna- og ungdómspsyki- atriin fyri tørni. At børn veksa upp við sálarligum trupulleikum, sum tað ikki verður tikið hond um, kem- ur at merkjast seinni í lívin- um. Men síðan sálarfrøðin varð raðfest í Føroyum er nógv hent, og tað fer eisini at henda nógv innan barna- og ungdómssálarfrøði. Psykiatri fyri børn og ung skal mennast Landsstýrismaðurin við heilsumálum, Hans Pauli Strøm, viðgongur, at psykiatritilboðini til børn og ung mugu mennast Savnsmynd Jenis av Rana varð í gjár fríkendur í landsrættinum. Málið, ið snúði um tagnarskyldu og fráboðanarskyldu hevur vart í tvey og eitt hálvt ár, og hendan fríkenningin var ikki tann fyrsta. Nú gleðist hann stórliga um avgerðina og sálar- ligu avlastingina rættarmál Bergur Johannesen bergur@sosialurin.fo - Prosessin er so møðandi, segði hann. Í trý ár hevur málið tyngt hann. Hann greiddi frá, at ótilvitað hevði hann isolerað seg sjálvan frá umheiminum og mistonkt fólk, fyri at hugsa ilt um seg. Hesa tíð- ina segði hann, seg hava mist svøvn og verið plág- aður av eini óviljaðari hugs- an um fólk. At málið nú endiliga var avgreitt var ein sannur lætti. - Eitt tílíkt mál nemur við trúvirðið hjá tí rakta og tað svíður. Rættargongdin er so ræðandi, at ein dagur í rættinum má bara uppliv- ast, tað ber ikki til at greiða frá tí. At sita har, meðan ákærin spillir teg út, er ræðuligt. Stingirnir, ið hann upp- livdi, fingu hann at ivast í avgerðini hjá dómsvaldin- um. Hann segði seg næstan byrja at trúgva følsku ákær- unum, tí tær vóru so nógvar og ógvusligar. Men tá avgerðin fall, kundi hann ikki annað, enn at takka fyri, at eitt rættvíst dóms- vald hevur valdið. Gongdin Tíðin, ið er ligin, síðan málið sá dagsins ljós hevur, fyri hansara viðkomandi rúmað ótrúliga nógvum óhugnaligum. Eftir eina avhoyring, ið vardi fimm tímar, segði løgreglumað- urin frá ferðaliðnum við hann, - Dette er den værste gang pis, jeg nogensinde har hørt, og der er ikke nog- et kød på. Hann væntaði at málið fór at vera slept 14 dagar eftir sakin kom í rættar hendur, men so var ikki. Meir enn eitt hálvt ár seinni fekk hann tey tungu boð, at hann var ákærdur. Dyggur stuðul Hóast hann hevur staðið í ringum ljósi í langa tíð, hevur hann havt gott fólk aftan fyri seg. Fólk, ið hava verið í viðgerð hjá honum, hava ikki skift lækna orsak- að av tí og onnur rundan um hann hava verið við honum. Nú, byrðan var lætt av honum, høvdu nógv fólk ynskt honum tillukku. Í gjár var veitsludagur seint út á kvøldið, segði hann glaður. Sálarliga fríur aftur