hósdagur 30. august 2001síða 5

8 Nr. 166 - 30. august 2001 Nr. 166 - 30. august 2001 9 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marjun Dalsgaard marjun@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Í mong ár hevur verið trupult at fáa læknar at taka við sum kommunulæknar kring landið. Serliga hevur støðan verið ring í Sandoynni, men tað hevur eisini verið trupult at hava tveir kommunulæknar í sunnaru helvt í Suðuroy í summum tíðarbilum. Eisini onnur læknadømi í tí, vit kunnu nevna útjaðari ella hálvur útjaðari, hava merkt, at tað er ikki lætt at fáa læknar at støðast. Men nú ger hesin trupulleiki eisini um seg í miðøkjunum, og útlitini eru alt ammað enn tryggjandi fyri Føroya fólk, sum hevur vant seg til og krevur góð lækna- og heilsu- viðurskifti. Tá lýst varð eftir kommunulækna herfyri til høvuðsstaðin, søktu bara tveir læknar starvið. Annars hevur áður verið rættiligur gravgangur eftir at fáa læknastarv í Havnini. Sambært útvarpinum hevði læknin, sum settur er í høvuðsstaðnum, fingið annað starv í Eysturoynni, sum sostatt manglar ein lækna. Tað sama ger seg galdandi í sunnaru helvt í Suðuroy og í Norðoyggjum eru tvey størv ikki sett. Harafturat kann leggjast, at fleiri av læknunum hava ikki nógv ár afturat, og upplýst er, at eingin føroyingur tekur út- búgving sum kommunulækni í løtuni. Tí kann staðfestast, at støðan er alt annað enn góð. Kravið má tí verða, at lansdsmyndug- leikarnir viðgera henda álvarsspurning saman við læknafelagi, kommunum og øðrum avvarðandi beinanvegin. Vit kunnu ikki liva við, at sætta hvørt kommunulækna- starv ikki er sett. Støðan má greinast út, so vit fáa at vita, hvat bagir. -Eru tað arbeiðsviðir- skifti, lønarviðurskifti, vantandi áhugi vegna vantandi faklit umhvørvi ella hvat! Seinastu árini hava vit tosa nógv um at menna útoyggjar og útjaðara. Men ein fyri- treyt fyri, at fólk støðast í útjaðaranum er, at læknaviðurskiftini eru góð og trygg, og tað eru tey ikki sum er! DAGSINS MEINING Sosialurin Ótrygg læknaviðurskifti VIÐMERKINGAR Høgni Hoydal form. í Tjóðveldisflokkinum Við stórari sorg og skelki havi eg burturstaddur í út- londum frætt boðini um deyða Maritu Petersens. Tankarnir leita sjálvsagt fyrst og fremst til Kára, synirnar og øll tey næstu, ið hava mist so nógv so brád- liga. Vónandi finna tit styrki í minnunum, sum ongantíð fara. Javnaðarflokkurin og tann politiska rørslan, sum Marita vígdi so stóran part av sínum lívi, sínum egin- leikum og sínari orku til, hevur mist ein vita og eitt bæriligt og sannførandi oddafólk. Føroyska tjóðin hevur við deyða Maritu mist ein stórt menniskja og ein slóð- brótandi politikara. Marita tók ábyrgd undir teimum mest truplu um- støðunum, sum nøkrum politikara og løgmanni hev- ur fyri. Øll, ið vilja skilja føroyska samtíðarsøgu kunnu ásanna, at allar skor- ur vórðu tiknar undan og allir garðar fullu, sum van- liga kunnu styðja. Eisini myndugleikar og embæti, sum álit átti at kunnað set- ast á. Kortini megnaði hon at standa á báðum beinum og reisa nýggjar varðar eftir seg. Tjóðveldispolitikarar, ið samstarvaðu og tóku tøk saman vïð henni, eru takk- som og hava djúpa virðing fyri persóninum og politik- aranum Maritu Petersen. Marita Petersen hevur skrivað søgu sum Føroya fyrsta kvinna í løgmans- embætinum. Hon framdi týdningarmiklar broytingar í føroyskari lóggávu og stendur sum ein hugsjón- arkvinna fyri eftirtíðina. Nú Marita er farin, fara sporini, ið hon setti eftir seg at liva víðari í komandi ættarliðum. Vegna Tjóðveldisflokkin vil eg lýsa okkara djúpastu samkenslu við tykkum sum eftir sita og lýsa frið yvir minnið um Maritu Peter- sen. Eyðun Jacobsen Bert ein stutt viðmerking til Leif Jacobsen. Skilji eg Leif Jacobsen rætt so er bert ein synda- bukkur í kreppuni í Mið- eystri og hesin syndabukk- urin er Ísrael. Tað er Ísrael sum torturerar tað Palestin- ska fólki, tað er Ísrael sum undirkúgar tað Palestinska fólki og tað hevur tað gjørt nú í 50 ár og so verað fleiri dømir nevnd um hvussu Ísrael undirkúgar og so ikki at gloyma »torturbøðilin« Gillon sum nú er Ísraelskur sendiharri í Danmark. Gillon hevur verið av- hølvaður tað seinastu tíðina vegna eitt úttalilsi um, at tað onkuntíð kundi verað neyðugt at brúka fysiskan harðskap fyri at fáa PLO fólk at tala satt, og so var alt á gosi, Gillan skuldi handtakast tá ið hann steig fótin á danska jørð, hann skuldi fyri mannarættinda- dómstólin, han skuldi straffast og tað hart eisini. Stutta tíð áðrenn hetta steig ein annar maður fótin á danska jørð og tann reyði leyparin bleiv rullaður út. Hesin maðurin hevur tey seinastu 30 árini verið or- søkin til at fleiri túsund ísraelarar hava latið lív. Hesin maðurin hevur so nógv blóð á hondunum at tað kann farva nógvar út- rullaðar leyparar reyðar. Hesin maður eitur Yassir Arafat, hann hevur bert eitt mál og tað er at forkoma øllum jødum og landið teirra. Hvussu ger hann tað, jú hann brúkar sera menn- iskjaligar háttir, hann send- ir ungar menn inn í bussar, inn í diskotek, inn í pizza- barrir og líknandi støð, hesir hava beltið, fylt við bumbum, um miðuna, tá ið teir koma inn á hesi støðini so útloysa teir bumburnar og óskyldig einkivitandi menniskju blíva sprongd í stumpar og stykkir. Er tað nakar sum tosar um at stilla harra Arafat inn fyri ein dómstól??? Nei, tann reyði leyparin verður rullaður út, og Arafat kann vaska sínar blóðigu hendur. Minst til Leif Jacobsen at tað eru tveir partar sum stríðast, men tað kritiska eyga er meiri vent ímóti Ísrael enn ímóti PLO. Marita hevur sett varandi spor eftir seg. Stop »Israels« krig?? Landsverkfrøðinguri n hevur mælt til at leggja tað nýggju samferðsluhavnina á Tvøroyri ein slakan kilometur uttanfyri havnina á Drelnesi SUÐUROYARSIGLINGIN Áki Bertholdsen Gongur sum Landsverkføð- ingurin mælir til, verður tann nýggja samferðslu- havnin á Tvøroyri gjørd ein slakan kilometur uttanfyri Havnina á Drelnesi. Tað er i øllum førum greitt, at munandi ábøtur mugu gerast á havnaløgini í Suðuroy, tá ið nýggja suðuroyarskipið kemur, í 2004. Í Vági er trupulleikin ikki so stórur, tí har verður farið undir havnaútbygging fyri einar 20 milliónir kortini og samferðsluhavnin verður gjørd sum ein partur av tí. Øðrvísi er á Tvøroyri, tí har fer tann nýggja sam- ferðsluhavnin at kosta einar 50-75 milliónir. Landsverkfrøðingurin hevur kannað umstøðurnar á fjørðinum og hevur latið Vinnumálastýrinum eitt tilmæli um, hvat skal ger- ast, saman við eini skitsu- tekning. Arbeitt verður við tveim- um loysnin. Onnur er at byggja havn- ina á Drelnesi út og at gera ein mola út á fjørðin til ta nýggja skipið. Hetta er ein losyn sum fer at kosta einar 50 milliónir. Hin loysnin er at gera eina nýggja havn ein slakan kilometur eystanfyri Drel- nes, hetta fer at kosta um- leið 75 milliónir. Sjálvur mælir Lands- verkfrøðingurjn til tað seinnu loysnina, tí teir halda, at tað verður ein betri havn og tað fer kanska enntá eisini at gera havnina á Drelnesi betri. Harafturat kemur, at Havnin á Drelnesi er kommunal, sum kommun- an hevur at ráða yvir og Tvøroyrar Kommuna hevur fyrr ætlað at taka havnina til annað virksemi. Verður nýggj samferðslu- havn bygt, slepst eisini undan tí vansanum, at havnin verður tikin til onnur endamál enn til sam- ferðsluhavn, sigur Oyvind- ur Brimnes, landsverkfrøð- ingur. Hann sigur, at plássið, har landsverkfrøðingurin mælir til at gera tað nýggju havnina, er á Langabakka, beint innanfyri Lítluhólm- ar, einar 800 metrar longur úti á fjørðinum enn havnina á Drelnesi er. Hann sigur, at model- royndir verða nu gjørdar og tær fara so at vísa akkkurát hvar tað fer frægast at leggja nýggju havnina. Tað kann tí henda, at hon verður flutt inneftir ella úteftir, alt eftir, hvar modelroyndirnar vísa, at tað er best at leggja hana. Ikki í Tjaldavík Annars hevur ein av mann- ingini á Smyrli, Petur Dahl Nolsøe, mælt til at leggja nýggju samferðsluhavnina í Tjaldavík, sum er heilt úti á fjørðinum. Hann vísti á, at Tjaldavík var natúrhavn burturav og at hetta hartil fór at kappa fleiri tað mesta av einum hálvum tíma at sigling- artíðini ímillum Havnina og Suðuroynna. Samstund- is er hetta at kalla mitt í Suðuroynni. Men hesum er Lands- verkfrøðingurin ikki samd- ur í. Oyvindur Brimnes sigur, at tað er ov trongt at gera havn á Drelnesi. Slættlend- ið uttanum er lítið, so tað verður eisini trupult at gera veg til Havnina og at gera keipláss til bilarnar. Harumframt høvdu frið- ingarmyndugleikarnir eis- ini komi upp í málið, um ætlanin hevði verið at gjørt havn á Drelnesi, sigur Oyvindur Brimnes. Bæði landsstýrismað- urin í vinnumálum og tann í fíggjarmál- um, siga, at tað kann gerast neyðugt hjá nýggja Smyrli at sigla til Vágs burturav ta fyrstu tíðina eftir at hann er komin SUÐUROYARISGLINGIN Áki Bertholdsen Tað er ikki vist, at tað fer at bera til at gera nýggju samferðsluhavnina í Suður- oy lidna til 2004, tá ið tað nýggja suðuroyarskipið verður sett í sigling. Teir báðir fremstu lands- stýrismenninir á økinum, tann í vinnumálum og tann í fíggjarmálum, siga, at tað er ikki vist, tað tað fer at bera til at fáa roknistykkið at ganga upp, soleiðis, at nýggja ferjulegan á Tvør- oyri verður liðug til tíðina. Bjarni Djurholm, lands- stýrismaður í vinnumálum, sigur, at tað verður neyðugt at hava eina havn í Suðuroy, so at nýggi Smyril fær ligið væl og trygt í øllum veðri. Karsten Hansen, lands- stýrismaður er púra samdur og heldur, at tað hevur onga meining ikki at tryggja nýggja Smyrli eina góða havn í Suðuroynni at liggja í. Hvussu leingi hetta kann vera, er óvist, men báðir nevna teir eitt tíðarskeið uppá nakrar mánaðir til eitt ár ella so. Skal til Bjarni Djurholm vísir á, at nýggja Suðuroyarskipið er mett at kosta 305 milliónir krónur. Mett verður at 100 milliónir skulu brúkast til skipið um árið tey trý árini frá 2002 til 2004, bæði árini íroknað. Men harafturat verður neyðugt at gera nýggja samferðsluhavn á Tvøroyri, og tað fer at kosta ímillum 50 og 75 milliónir, alt eftir, hvør loysn verður vald. Bjarni Djurgholm sigur, at bæði Strandferðslan, Landsverkfrøðingurin og umsitingin í Vinnumála- stýrinum, hava mælt, til at nýggja samferðsluhavnin verður bygt so at hon verður liðug, samstundis, sum nýggja ferjan verður liðug. Harafturat hevur Løg- tingið samtykt, at Smyril eisini skal sigla á Vág og til tað krevst eisini ein útbygt havn har. Men har ætlar Vágs Kommuna at byggja út kortini og ætlanin er at gera samferðsluhavnina sum ein part av tí. Tað er ein útbygging, sum er væl bíligari enn tann á Tvøroyri, tí útbygging- arnar í Vági kosta bara gott 20 milliónir tilsamans, við samferðsluhavn og ídnað- arhavn við. Men landið skal eisini betala ein part av tí. Sostatt fara útbyggingar- nar í Suðuroy at kosta um 360-380 milliónir tilsam- ans frá 2002 til 2004 og tað er meiri enn helvtin av samlaðu íløgukvotuni upp á umleið 200 milliónir um árið. Landsstýrismaðurin í vinnumálum hevur mælt til, at samferðsluhavnin á Trongisvágsfirði verður gjørd soleiðis, at hon verð- ur liðug samstundis sum nýggi Smyril verður lið- ugur. Men hann viðgongur eisini, at íløgukarmarnir eru so trongir, at tað er ikki vist, at tað eydnast. – Eydnast tað ikki, mugu vit góðtaka, at Smyril fer at brúka Vág til samferðslu- havn og at sigla har burtur- av tað fyrstu tíðina, kanska í nakrar mánaðir. Men hann leggur dent á, at Vágur verður ikki tann endaliga samferðsluhavnin í Suðuroy. Ikki tann stóra gølan Karsten Hansen, landstýris- maður heldur, at tað verður ikki tann stóra gølan, um tað verður neyðugt hjá Smyrli at brúka Vág til samferðsluhavn tað fyrstu tíðina, um tað so skuldi verðið í eitt ár. –Tað, sum hetta fyrst og fremst snýr seg um, er at fáa tað nýggju Suðuroyar- ferjuna smíðaða. Men tað má ikki henda, at skipið ikki fær ligið í Suðuroynni, so tað fara vit eisini at skapa útvegir fyri. – Men eydnast tað ikki at fáa havnina á Tvøroyri lið- uga til tíðina, mugu suður- oyingar tola, at hann siglur á Vág tað fyrstu tíðina. Men tað verður so bara ein neyðloysn, sum verður í gildið í eina tíð, sigur Karsten Hansen. Best at flyta longur út á fjørðin Ætlanin er, at nýggja suðuroyarferjan skal vera liðug í 2004. Men tað er ikki samferðsluhavnin á Tvøroyri, sum skal taka ímóti skipinum, verður liðug tá Noyðist kanska at sigla til Vágs í fyrstuni Sum tað sæst, hevur Landsverkfrøðingurin gjørttvey uppskot um, hvar nýggja samferðsluhavnin á Tvøroyri skal vera. Ein loysn er at gera ein mola út frá havnini á Drelnesi. Ment tann frægara loysnin er at gera mola og nýggja havn eina 800 metrar longur úti á fjørðinum, uti á Langabakka, beint innanfyri Lítluhólmar. Sum tað sæst, fer skipið at liggja út og inn í báðum førum C M Y K 9 8