mánadagur 10. november 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 216 - 10. november 2008 - Eg rokni við, at eini 70 til 80 prosent av øllum vágbingum eru ímóti samanlegging við Tvøroyri sum støðan er beint nú. Men áðrenn nakað verður gjørt, mugu vit fyrst fáa greið signal um, hvat landsstýrið ætlar, soleiðis at vit fáa viðgjørt hetta mál- ið nærri og kunnað borgararnar meiri um tað, sigur Jógvan Krosslá, býráðslimur í Vági Kommunuval Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Vágur: - Hóast mong eru ímóti samanlegging, so er eingin ivi um, at øll er fyri at øll Suðuroyggin má samstarva. Annars fer einki at bera til, sigur Jógvan Krosslá, sum hevur sitið í and­støðuni í Vági seinastu fýra árini. Treytin fyri øllum hesum samstarvinum er, at land­ið greitt boðar frá ætlanum sín- um um samanlegging av kommunum. - Ikki fyrrenn eitt greitt politiskt signal verður giv- ið, og ein end­aligur d­agur verður settur á, kunnu vit av álvara fara til verka við eini tilgongd­ fram ímóti at leggja oynna saman í eina einstaka kommunu, sigur hann. Nógvir trupulleikar skulu kortini loysast, áðrenn ein kemur so langt. Ein av hes- um trupulleikum er, at báðir býirnir – Vágur og Tvøroyri – eru nærum eins stórir. Var talan hinvegin um at leggja eina lítla kommunu saman við eina størri, var trupul- leikin neyvan so stórur sum í hesum førinum. - Hóast hetta, er neyvan nakar suðringur ímóti at oyggin verður ment í kom- and­i tíðum. Spurningurin er bara, hvussu ein best kann tryggja, at sunnasta oyggj okkara fær eina trygg- ja og bjarta framtíð, slær Jógvan Krosslá fast. Lækka inntøkuna Í seinastuni hevur nógv verið tosað um fíggjar- støðuna hjá Vágs kommunu. Hesa støðuna veit Jógvan Krosslá alt um, tí tá hann gjørd­ist borgarstjóri í 1993 var inntøkan hjá kommun- uni 16 mió krónur, sam- stund­is sum ein skuld­i gjald­a 11 mió í rentum og avd­ráttum. Tvey ár seinni varð so skuld­in hjá kommununum umløgd­, og hetta gjørd­ist sítt til, at Vágs kommuna – sum hann tekur til – fekk and­að eitt sind­ur. - Inntøkurnar hava verið vaksand­i síðani tá. Okkurt árið vóru tær 32 mió. krónur, og tær hava eisini verið uppi á 36 mió. Kom- and­i ár hava vit sett inn- tøkurnar til 34 mió krónur. Hetta eigur kommunan at kunna klára seg við, stað- festir and­støðulimurin úr Vági. Ein fortreyt fyri hesum inntøkum er, at regluligt arbeiði verður á flaka- virkinum í býnum, eins og støðan er júst í d­ag. Beini- svørð kom fyri fáum d­øgum síðani inn við fiski, og í d­ag skuld­i fiskur eisini koma norðaneftir. - Vit vóna at tað kann hald­a fram soleiðis. Tað upplivd­u vit seinast, tá kreppan herjaði. Um hetta mund­ið bæði vónaðu vit og bóðu vit um at meiri fiskur skuld­i koma uppá land­, og tað eyd­naðist tá. Vónand­i fer tað eisini at verða so hesaferð, sigur Jógvan Krosslá álvarsamur. Hann er uppstillaður til býráðsvalið í morgin, og verður hann afturvald­ur í morgin hevur hann sett sær fyri, at gera sítt til, at hesar 34 mió verða gagnnýttar á skilabesta hátt. - Hjá okkum er tað sum alla aðrastaðni: Ein vil gjar- na hava, at alt verður gjørt her og nú, men tað hava vit ikki ráð til í løtuni. Ætlanin er í fyrsta lagi at fáa stabili- tet í inntøkurnar hjá kommununi og síðani at fara varisliga fram á fíggjar- liga økinum, sigur Jógvan Krosslá. Eitt arbeiðið, ið farast má und­ir rættiliga skjótt, er bygging av barnagarði í Vági. Oyggin má arbeiða saman - Vit vóna at fiskavirkið í Vági kann fáa meiri fisk. Á henda hátt kunnu vit tryggja inntøkurnar hjá kommununi, sigur Jógvan Krosslá, býráðslimur í Vági Kunnu hitta valevni á Tvøroyri Felagslistin hevur cafékvøld­ á Seglloftinum á Tvøroyri í kvøld­ kl. 19 við bæði skemti og álvara. Skemtið stend­ur Finn Johannesen fyri. Millum skemtiligu innsløgini telist heiti stólurin, tá Finn “grillar” valevni við borand­i og óvæntaðum spurningum. Søren Bruhn kemur at framleggja "Projekt 6000". Um vit nú settu okkum fyri at vit verða 6000 suðuroyingar, hvat krevur tað av okkum. Valevni á Felagslistanum verða at hitta, eins og mikrofonin er tend­rað alt kvøld­ið. Kommunuskuldin nógv minkað Vágs kommuna er ein av teimum 22 kommununum í land­inum, sum hevur gold­ið niður uppá skuld­ina seinastu árini, skrivaði Dimmalætting í farnu viku við støði í hagtølum frá heimasíðuni hjá Hagstovuni. Í 2000 hevði Vágs Kommuna lán á 73,6 milliónir. Ultimo 2007 var skuld­in smáar 46 milliónir. Hetta vil aftur siga, at vágbingar hava gold­ið 27,7 milliónir í avd­ráttum niður uppá skuld­ina hetta tíðarskeiðið. Í meðal hevur Vágs Kommuna gold­ið 3,5 milliónir av í avd­ráttum um árið. Sambært grannskoðaðu roknskapunum hjá Vágs Kommunu skyld­aði kommunan 1,3 álíkningar ultimo 2007. Samanber ein hetta talið við ár 2000, so sá tað verri út tá, tí tá skyld­aði Vágs Kommuna 2,5 álíkningar. Íløgurnar kunnu ikki skerast burtur, tí tær fáa hjólini at mala í samfelagnum. Hetta sigur Bergur Bærend- sen, ið stillar upp á Felagsflokkalistanum á Tvøroyri. Trupla fíggjarliga støðan á Tvøroyri hevur fingið sitandi borgarstjóra, Kristin Michelsen, at úttala seg um, at eing- ir pengar verða til íløg- ur komandi ár Kommunuval Bergur Johannesen bergur@sosialurin.fo Tað er ikki semja, um rætt er at skera íløgurnar burtur, tá fíggjarætlanin fyri kom- and­i ár verður gjørd­ í Tvør- oyrar kommunu. Sitand­i borgarstjórin, Kristin Michelsen segði í kommunu- valsblaðnum, sum kom út 7. novembur. - Vit hava enn ikki havt fíggjarætlanina fyri næsta ár til aðru viðgerð, men tað verða eingir pengar til íløg- ur næsta ár, sigur hann. Kommunan hevur staðið við eini skuld­, ið fyri nøkr- um árum síðan ljóðaði upp á sjey álíkningar, men í d­ag svara til eina álíkning. Fólkafloksmaðurin, Berg- ur Bærsend­sen, stillar upp fyri Felagsflokkalistan. Han ynskir ikki at hald­a ta fíggjarligu gongd­, sum sit- and­i borgarstjóri leggur upp til. - Tað er ein spurningur um raðfesting, og tí mugu vit eisini hyggja at rakstrin- um. Spurningurin er, um kommunan er rætt rikin seinastu árini, sigur hann. Við tillagingum á rakstrar- økinum hevði borið til at loyst pening, sum síðan verður nýttur til íløgur, legg- ur hann afturat um fíggjar- ætlanina. Nógvar íløgur eru, sum skulu gerast, metir hann. Øki sum rørleggingar, veg- ir, skúlaøkið og mentan kun- nu ikki bíða. Tvøroyri hevur d­rigið ein tungan búskap, orsakað av stórari skuld­, men við at steðga íløgunum fer búskapurin at steðga. Samstarv fyri samanlegg- ing Bergur Bærend­sen held­- ur, at tað snýr seg um at fáa beinini at ganga, áðrenn far- ið verður und­ir kommunu- samanlegging. Nógv tos hevur verið um at leggja kommunurnar í Suðuroynni saman. Kristin Michelsen metir tað vera alneyðugt fyri Suðuroynna í hesum tíðum at leggja saman. Sterkar ósemjur millum norðaru og sunnaru helvt gera eina samanlegg- ing sera trupla. Bergur Bærend­sen vil ikki afturvísa, at nógv kann vera at spara við eini saman- legging, og hetta er eisini eitt mál, ið hann ynskir at arbeiða fyri. Samstarva kommunurnar, eru nógvir pengar at spara í til d­ømis rakstrinum. Sjálvt um kommunur kring alt land­ið í heilum leggja saman, er støðan ikki heilt so einføld­ í Suðuroynni, greiðir hann frá. Aðrar kommunur eru lagd­ar sam- an og eru síðan komnar ásamt um samstarv á ymsum økjum, men eftir hansara tykki átti samstarvið at verið hitt fyrsta at fingið upp á pláss. - Tað hevði møguliga bor- ið til við samanlegging fyrst, og so latið samstarvið komið av sær sjálvum, men ein ógvuslig polarisering er ímillum báðar hálvurnar av Suðuroynni. Politikararnir mugu seta seg niður og hyggja inn í eyguni á hvørj- um øðrum og byrja við samstarvi. Tað ber væl til at seta eitt d­ato á fyri saman- legging, men best hevði verið at lært beinini at ging- ið fyrst, sigur hann. Støðan Tvøroyrar kommuna hevur staðið í stórari skuld­ í fleiri ár, men í ár er skuld­in minni, enn hon nakrantíð hevur verið. At sitand­i borgarstjóri sigur, at neyðugt er at skera íløgurnar burtur, metir Bergur Bærent- sen vera at gera ov nóg av. - Tvøroyrar kommuna hevur góðar, sterkar inn- tøkur, sum kunnu bera, sig- ur hann. Íløgur stóran týdning fyri Tvøroyri Bergur Bærendsen, sum stillar upp á Felagsflokkalistanum á Tvøroyri, heldur, at tað snýr seg um at fáa beinini at ganga, áðrenn farið verður undir kommunusamanlegging