týsdagur 4. september 2001síða 5

8 Nr. 169 - 4. september 2001 Nr. 169 - 4. september 2001 9 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Heimsbankin hevur lýst stormávaring fyri heimsbú- skapin. Seinasta oddagreinin í búskapartíðarritinum The Economist tosar um eina heimsresessión. Amerikanski búskapurin koyrir sera tungt, europeiska framleiðslan stagnerar og japanesarar siga upp fólki í tíggjutúsundatali. Onkur vil kanska spyrja, um hettar hevur nakað við okkum at gera. Ein líknandi búkskaparkreppa gjørdi um seg í heiminum miðskeiðis í áttatiárunum. Tá hildu vit her í Føroyum, at tann búskaparliga tyngdarmegin ikki hevði nakað við okkum at gera. Danskarar høvdu »kartoffelkuren« og vit høvdu vøkstur um alla linjuna. Søgan hevur so síðani víst, at brotini í heimsbú- skapinum eisini raka okkum fyrr ella seinni. Seinast hetta hendi vóru lúkurnar ikki framúr væl skalkaðar, og komu vit í ringastu búskaparkreppu í Føroyum síðani fimmtiárini. Tað er nógv í búskapi okkara, ið vit hava sera av- markaða ávirkan á. Vit kunnu nevna fiskaprísir, rentu, prís á innfluttari vøru og krónuvirði fyri bert at nevna nøkur fá dømi. Tá nú stormávaring er fyri heimsbúskapin og brotini merkjast í flest øllum londum, eisini næstu granna- londum okkara sosum Danmark, hvat ger Føroya Landstýri? Skilagott hevði verið at skalka lúkurnar, áðrenn brotini raktu, tí tað gera tey fyrr ella seinni. Føroya landstýri hevur nú í trý ár tosað um hvussu væl vit eru fyri, og hvussu lítið verður brúkt av blokkinum. Fyri at prógva hettar punktið hava teir forsømt eitt nú almanna og heilsumál. Eru vit veruliga so væl fyri, at vit megna at standa ímóti eitt nú rentubroytingum og lækking av fiska- prísum? Eftir øllum at døma ivast núverandi samgonga ikki í hesum eftirsum teir geva avkall uppa hálvtfjórð- hundrað milliónir í næsta ár samstundis, sum millard- rokning fyri viðlíkahald av hesum samfelagi liggur fyri framman. Onkur vil ivaleyst meina at blokkniðurskurðurin er dirvi, men er tað dirvi tá man siglir beint í ill- veðurssjógv við víðopnum lúkum? Tá er talan um vánaligan sjómansskap og hevur tað einki við dirvi at gera. Búskaparliga kósin er sett og fyrireikingarnar gjørdar. Nú má næsta vakt á brúnni bert skalka sum frægast eftir fullveldisvaktina. Tað verður torført og ópopulert hjá næstu samgongu at skula ígjøgnum eina beinharða prioritering eftir at hendan samgongan sum eitt tað allarsíðsta hon ger sendir pening retur til Nyrup. Tað er lætt at taka av- gerðir, tá onkur annar skal taka uppaftur. DAGSINS MEINING Sosialurin Stormávaring VIÐMERKINGAR Malan Marnersdóttir rektari Eins og Heilsufrøðilga Starvsstovan er Fróðskap- arsetrið illa spert, tá talan er um hóskandi høli til virksemið hjá stovninum. Fróðskaparsetrið hevur í langa tíð arbeitt við at fáa bøtt um hølisumstøðurnar serliga til undirvísingina. Hóast okkurt er hent seinasta árið, eru umstøð- urnar enn langt frá nøkt- andi. Grundgevingin fyri at flyta restina av Starvs- stovuni av Debesartrøð, er í fyrsta lagi at savna virk- semið hjá Starvsstovuni aftur, og í øðrum lagi at leggja hana saman við stovnar við líknandi virk- semi. Hesar grundgevingar skilja vit væl og taka undir við teimum. Spurningurin hvørt tað er rætt at flyta Starvsstovuna til Kollafjarðar, fer setrið ikki at leggja seg útí. Fróðskaparsetrið hevur í sínum samskifti við Lands- stýrið um hølisviðurskifti lagt stóran dent á týdningin av at savna virksemið hjá stovninum á einum stað. Hetta er til frama fyri allar partar, bæði studentar, vís- indastarvsfólk, onnur starvsfólk og myndugleik- ar. Eitt veruligt studentaum- hvørvi fæst ikki á Fróð- skaparsetrinum fyrr enn hóskandi felags øki av ymsum slag eru tøk: kantina, arbeiðsrúm, bóka- savn. Fíggjarliga eru stórir fyrimunir í at savna tær tríggjar deildirnar á einum stað. Tess fleiri hús stovn- urin er spjaddur í, tess størri eru rakstarútreiðslur- nar. Høvuðsuppgávan hjá Setrinum er granska og at bjóða útbúgvingar fram á universitetsstigi. Umframt universitetslærarar krevur hetta fysiskar karmar, sum geva studentunum arbeiðs- náðir og umstøður í lestrin- um. Hetta er tíverri ikki so í dag, Hølisumstøðurnar hjá studentunum á Setrinum eru langt frá nøktandi. Tørvur er á fyrilestrarsali, fleiri undirvísingarstovum, felags bókasavni og lesi- og telduarbeiðsplássum, bólk- arúmum, kantinu og felags- økjum. Náttúruvísindadeildin hevur so dánt rúm fyri sín- um studentum í heyst, hetta tí ein nýggj teldustova verður tikin í brúk fyrsta dagin. Støðan á Føroyamáls- deildini og Søgu- og sam- felagsdeildini er nógv verri. Arbeiðseftirlitið var í juni og metti um bæði høl- ini, sum verða nýtt til undirvísing á Føroyamáls- deildini. Niðurstøðan var, at stovan, sum hevur verið brúkt til at undirvísa 25 studentum í bert er egnað til 10 studentar, treytað av at ávísar ábøtur verða gjørdar. Hitt hølið eigur als ikki at verða brúkt til undirvísing. Søgu- og samfelagsdeildin hevur ongi hølir sjálv, men lænir á øðrum ári eina stovu frá Sjómansskúl- anum. Vit eru sjálvandi feg- in um at sleppa at læna hølir frá grannunum. Men tað er ótrygt ikki at vita, nær vit fáa neyðugu hølini at ráða yvir til okkara studentar. Umsóknir um eykajáttan til keyp ella uppíbygging eru avvístar, seinast fyri góðari viku síðani. Hetta hóast løgmaður í røðuni á ólavssøku boðaði frá, at hølisviðurskiftini hjá setr- inum skulu bøtast beinan- vegin. Vit hava eitt sera gott samstarv við Heilsufrøði- ligu starvsstovuna, og tí harmar tað okkum sjálv- andi, um tey vegna pláss- trot noyðast at flyta av Debesartrøð. Hinvegin hevði tað loyst ein stóran trupulleika hjá Fróðskap- arsetrinum, um vit fingu starvsstovuhúsið aftur til undirvísing. Fyri at kunna bjóða ver- andi og komandi studentum og starvsfólkum virðiligar arbeiðsumstøður, heita vit á myndugleikarnar um at gera okkurt munagott fyri at loysa hølistrupulleikar- nar hjá stovnunum. Verður Starvsstovan ikki flutt, mugu pengar sum skjótast setast av til at keypa, byggja út ella leiga onnur hølir til undirvísing hjá Fróðskaparsetrinum. Fróðskaparsetrið hølistrupulleikar OLJULEITING Tíðindaskriv 1. september steðgaði bori- pallurin Sovereign Explorer boringini av brunni 6005/15-1 í loyvi 003 hjá Statoil samtakinum stendur í tíðindaskrivi frá Oljumálastýrinum. Víðari stendur: Úrslitini frá boringini vísa, at brunnurin inni- heldur ein farra av kolvetni, men ongar størri nøgdir. Nærmastu dagarnar skulu royndir takast og ymsar mátingar gerast í brunninum, áðrenn hann verður læstur. Rúgvismikla tilfarið verður komandi mánaðarnar neyvari kann- að, og verða úrslitini av stórum týdningi, tá framtíðar oljuleitingar skulu fyrireikast. Brunnurin, sum er á 935 metra dýpi, røkkur 4.000 metrar niður undir sjóvarmálan, har hann endar í jarðløgum frá paleocen tíðini. Avgjørt varð at steðga boringini, tá komið var í gosgrýti, eins og seismisku mátingarnar høvdu víst. Landsstýrismaðurin í oljumálum Eyðun Elttør sigur: »Eg eri harmur um, at tað ikki eydnaðist Statoil at finna olju í rakstrarverdum nøgdum. Tey tekin um kolvetni, ið sædd eru í hesum fyrsta brunninum, skora tó undir vónirnar, tá hugsað verður um framtíðar oljuleitingina. Seinni í hesum mánaðinum og í komandi árum skulu fleiri brunnar borast, eins og fleiri kanningar skulu gerast av føroyska økinum, so vónirnar hjá mær, um at olja verður funnin undir Føroyum, eru framvegis góðar.« Sovereign Explorer fer í næstum at bora brunn 6004/16-1 fyri Faroes Partnership við Amerada Hess sum fyristøðufelag. Nærri upplýsingar fáast við at venda sær til Oljumálastýrið, telefon 35 70 70 www.oms.fo Bert ein farri av kolvetni Norski bólkurin, sum varð stovnaður í 1988, hevur rokkið málsetninginum, sum var at skapa ein sam- leika á høgum tónleika- ligum stigi Í næsta mánað kemur ein av kendastu dansibólkum í norðurlondum til Føroya at spæla til dans. Tað er norski bólkurin Scandinavia, sum rættiliga ofta er at hoyra í kvøðuljómunum og í sendingini »Hvat nú« hjá Elisi. Bólkurin varð stovnaður í august 1988 í Oslo. Málið var at gera eina vøru við einum greiðum samleika á høgum tónleikaligum stigi. Ikki kann sigast annað enn, at hetta hevur eydnast. Góði gamli dansitónleikur- in hevur nevniliga fingið fastatøkur millum áhoyrar- ar, sum fegin vilja hoyra Scandinavia. Hetta kann kanska lýsast best við, at bólkurin, síðani hann varð stovnaður fyri trettan árum síðani, hevur spælt til dans fleiri enn 1000 ferðir. Tað gekk skjótt fyri seg fyrstu tíðina. Fyrsta stak- fløgan varð send á norska og danska marknaðin í september 1988, ella bert ein mánað eftir at bólkurin varð stovnaður. Lagið á fyrstu stakfløg- uni var tað kenda lagið »Dagen er Din«, sum Steinar Storm Kristensen gjørdi og framleiddi. Hetta lagi vann seg heilt upp á tónleikatindarnar og tað hava nógv av løgunum eisini gjørt síðani. Sum nevnt hevur Scandi- navia spælt fleiri enn 1000 ferðir til dans. Av teimum eru út við 200 framførslur í Danmark, sum hevur verið ein spennandi marknaður. Harafturat hevur bólkurin verið í sjónvarpi og útvarpi út við 50 ferðir. Scandinavia hevur givið út ellivu fløgur, sum eru seldar í út við 230 túsund eintøkum. Bólkurin hevur fingið virðisløn fyri tvær fløgur, sum hava selt fleiri enn 25 túsund eintøk hvør, og hevur hetta staðfest Scandinavia sum ein tann best seljandi bólkurin av sínum slagi í Noregi. Styrkin hjá Scandinavia er, at bólkurin hevur varð- veitt sína upprunaligu manning. Fimm av teimum, sum eru við í dag, vóru við til at stovna bólkin í 1988 og tað er bara forsangarin í bólkinum, sum er nýggjur. Eirik Johansen, sum í dag er forsangari í bólkinum, kom upp í Scandinavia í 1997. Sambært kritikar- unum eru hann ein framúr- skarandi góður sangari og júst tann rætti maðurin til uppgávuna sum forsangari. At bólkurin eigur ein av best umtóktu norsku sang- skrivarum og tónleikafram- leiðarum, ger bara umstøð- urnar hjá teimum enn betri. Hetta sást eisini aftur, tá Scandinavia í fjør gav út higartil seinastu fløguna, sum eitur »Gode venner«. Lagið »Til min aller beste ven« var so væl umtókt, at tað bæði var inni á Norsktoppen og Dansk- toppen, meðan lagið »Det var sommer« gjørdist nummar eitt á fleiri listum kring um í Noregi. Tónleikarar í Scandinavia eru: Pål Fuglseth Tautra, bass og sang Steinar Storm Kristensen, keyboards og sang Finn Jacobsen, gittar Ronny Jakobsen, trummur og sang Bjørn O. Jensen, saksofon og sang Eirik Johansen, forsangari og gittar Scandinavia hevur givið hesar fløgur út: 1.Scandinavia, 1988, sang- ari Terje Mårstad 2.Scandinavia 2, 1990, sangari Terje Mårstad 3.Scandinavia på opford- ring, 1991, sangari Rune Rudberg 4.Scandinavia 3, 1992, sangari Rune Rudberg 5.Scandinavia 4, 1993, sangari Rune Rudberg 6.Julefest med Scandinav- ia, 1994, sangari Kjetil Norfjeld 7.Scandinavia 5, 1994, sangari Kjetil Norfjeld 8.Scandinavia sammen i- gjen, 1996, sangari Rune Rudberg 9.Scandinavia 6, 1997, sangari Eirik Johansen 10.Scandinavia Christmas songs, 1998, sangari Eirik Johansen 11.Scandinavia Gode venn- er, 2000, sangari Eirik Johansen Scandinavia — góður dansitónleikur VIÐMERKINGAR Tíðindaskriv Kendi norski dansibólkurin Scandinavia kemur til Føroya. Leygarkvøldið 13. oktober skulu teir spæla til dans í ítróttarhøllini á Skála Leygarkvøldið 13. oktober verður skipað fyri rimmar dansitiltaki í ítróttarhøllini á Skála. Tað er Skála Ítróttarfelag, sum skipar fyri tiltakinum, og felagið hevur verið so heppið at fáa klørnar í ein av kendastu dansibólkum í norðurlondum. Bólkurin, sum talan er um, er kendi norski bólk- urin Scandinavia. Tey flestu okkara kenna hann frá kvøðuljómunum og »Hvat nú« í Útvarpi Føroya, har hann hevur tónað fram, serliga við lagnum »Kom ta’ min hånd«. Men hetta er bert tað eina lagið av einari fløgu. Bólk- urin hevur, síðani hann byrjaði í 1988 givið ellivu fløgur út, og av teimum fløgunum hava fleiri løg vunnið seg inn á hittlistar- nar fyri dansitónleik ymsa staðni í norðurlondum. Dansitiltakið á Skála verður annars skipað í tveimum. Byrjað verður kl. 19.00 tá skipað verður fyri stórum køldum borði. Her verður ein góður biti at fáa, umframt at tað ber til at keypa sær okkurt drekkandi afturvið. Vísumenn, úr Klaksvík, fara at syrgja fyri, at øll eru í góðum hýri tá dansurin byrjar. Tað ger hann klokkan 23.30. Tá fer Scandinavia á pallin og teir ætla sær at spæla til klokkan 03.30 á morgni. Kostnaðurin fyri alt til- takið er 340 krónur. Tá er matur og atgongumerki til dansin íroknað. Eisini ber til at keypa atgongumerki bara til dansin, og tað kostar 190 krónur. Tað ber ikki til bara at keypa atgongumerki til borðhaldi. Her kann so leggjast aftur- at, at tað ber til at keypa smyrjubreyð meðan dans- urin er, um onkur er svang- ur. Forsølan av atgongu- merkjum byrjar 1. sep- tember. Skála Ítróttarfelag hevur borið so í bandi, at atgongumerki vera seld kring alt landið, og vera tey at fáa á hesum støðum: Hjá Vár í Runavík, tlf. 448392, hjá Vár í Klaksvík, tlf. 458392, hjá Statoil í Skála- botni, tlf. 441200, í Kunn- ingarstovuni í Havn, tlf. 315788, hjá Statoil á Sandi, tlf. 361101, í Mylluni í Miðvági, tlf. 332851 og hjá Statoil á Tvøroyri, tlf. 372232. Tíðindaskriv Um vikuskiftið 30. aug. - 2. sept. hevur FUR (Føroya Ungdómsráð) havt vitjan úr Íslandi og Grønlandi. Formenn og aðalskrivarar úr SORLAK - grønlandska ungdómsráðnum, UMFI - Ungmennafélag Íslands og FUR - Føroya Ungdómsráð hava fundast um vikuskiftið á Hotel Eiði um at fáa í lag eitt skipað ungdómssam- starv í Útnorði. Á fundinum varð ein samstarvsavtala undirskriv- að. Samstarvið verður nevnt Vest Nordisk Ung- domsforum, og hevur til endamáls at fremja sam- starv millum ungdóms- ráðini og skipaðu barna- og ungdómsfelagsskapirnar í Grønlandi, Íslandi og Føroyum. Eisini er ætlanin at hetta forum skal styrkja leiklutin hjá ungdóminum í útnorði í norðurlendska samstarvinum annars. Samstarvsavtalan fevnir m.a. um at skipa fyri tveim- um árligum afturvendandi tiltøkum, sum skulu ganga uppá skift millum londini. Her er talan um ein fund har formaður og aðal- skrivari í ungdómsráðunum hittast, og eini ráðstevnu fyri ung, sum eru virkin í skipaða ungdómsarbeið- inum. Skrivstovan hjá Vest Nordisk Ungdomsforum verður hjá FUR. Fyrsta tiltakið hjá Vest Norden Ungdomsforum verður ein ungdómsráð- stevna við uml. 30 luttak- arum, sum skal haldast í Føroyum 2. - 5. november í ár. Stuðul er fingin frá Norðurlendska Ráðharra- ráðnum; men ætlanin er eisini at fáa Útnorðurráðn- um at stuðla hesum sam- starvinum, sum uttan iva kann koma at hava stóran týdning fyri samstarvið millum londini í Útnorði. Stórdansur við Scandinavia á Skála Ungdómssamstarv í Útnorði F.v.: Sæmundur Runólfsson og Bjørn B. Jónsson úr Íslandi, Poul Olsen og Asiarpa F. Lund úr Grøn- landi, Andrea Eldevig og Kári Olsen úr Føroyum. C M Y K 9 8