týsdagur 11. november 2008síða 7

Nr. 217- 11. november 2008 7 tíðindi Taka eisini ímóti klædnatilfari Reyði Krossur Føroya tekur leygardagin harafturat við takk­ semi ímóti klædnatilfari at brúka til klútar. Tað kann vera bummullsevni, til dømis brúkt seingjaklæðir, T­shirts v. m. Vit ynskja tó , at lutirnir eru sorteraðir – klútar fyri seg – og klæðir og skógvar fyri seg. Reyði Krossur Føroya tekur leygardagin eisini ímóti slíkum, sum kann seljast á loppu­ marknaði og í endurnýtslihandli okkara ­ tó undantikið møblar. Lutirnar vilja vit gjarna hava í pappkassum. Harum­ framt vilja vit fegin hava øll sløg av bókum. Ráðstevna um yrkisútbúgvingar Í morgin, mikudagin, skipar Mentamálaráðið fyri útbúgvingarráðstevnu á Hotel Føroyum. Lands­ stýriskvinnan í Mentamálum hevur sett eina nevnd at endurskoða føroysku yrkisútbúgvingarnar og skipanina av hesum. Í nevndini sita umboð fyri Mentamálaráðið, Yrkisdepilin, vinnuskúlarnar og fyri vinnuna. Ráðstevnan á Hotel Føroyum er liður í hesum endurskoðanararbeiði. Hon er ætlað øllum teimum, sum á ein ella annan hátt varða av og hava áhuga í yrkisútbúgvingunum og skipanini av útbúgvingunum, millum annað yrkisnevndir, lærupláss og arbeiðsgevarafeløg. Helena Dam á Neystabø, landsstýriskvinna í skúlamálum, fer at seta ráðstevnuna. Harafturat fara Egil Guðmundsson, skúlastjóri á tekniska skúlanum í Reykjavík, Bente Søgaard, seniorráðgevi í vaksnamannaútbúgvingum (VOX) í Noregi, Hans Th. Hjort, ráðgevi í námsfrøði á Århus Business College, og Eyðun Gaard, formaður í endurskoðanarnevndini, at hava framløgur. Fundarstjóri verður Jan Mortensen. Ráðstevnan, sum er almenn og ókeypis, byrjar klokkan 10.00 og verður væntandi liðug klokkan 15.00. sosialu viðurskiftini. Í kanningin siga tey ungu seg mistrívast á fleiri økj­ um. Eitt nú er helmingurin av teimum 16­17 ára gomlu í døprum huga ella kenna seg tunglynt. Eisini er tað hugstoytt at síggja, at helm­ ingurin av teimum 30.000 ungu í kanningini, siga seg ikki kunna tosa við for­ eldrini um trupulleikan. Lívið á bíðistøðu Hesa myndina kennir Bene­ dicte Ejlers, sosiologur og deildarleiðari fyri Center for Ludomani í Keypmanna­ havn aftur. Hvønn dag møt­ ir hon ungdómum, hvørs tilvera er tikin av ræði av gambling. ­ Lívið hjá teimum ungu kemur í eina álvarsliga bíði­ støðu, har tey missa sam­ bandi við vinfólk og frítíðar­ ítrív. Hetta er sera vanda­ mikið, tí tað er júst í ung­ dómsárunum, at tey skulu menna seg persónliga og skapa ein samleika. Vit møta fleiri, sum í roynd og veru hava verið burturfrá í fleiri ár, og sum nú mangla hesi árini í menningini. Hetta kann hava álvarsligar samfelagsligar avleiðingar við sær eisini, tí sambært kanningini, er talið av ung­ um, sum dragast við hesar trupulleikarnar ovurhonds stórt. Tí er tørvurin á fyri­ byrging eisini risastórur, sigur Benedicte Ejlers, sosiologur, millum annað í viðmerking til kanningina. Vandamikil poker- og onlinespøl Kanningin frá Center for Ungdomsforskning vísir, at poker kann vera sera vanda­ mikið, tí meiri enn helming­ urin av teimum ungu, sum javnan spæla poker menna ein óhepnan spæliatburð. Fjórði hvør 16­17 ára gamal danskur drongur hevur roynt at spæla um pengar í poker. Sambært kanningini økja onlinespøl eisini um vandan fyri at blíva bundin av pengaspæli. Tá tey ungu einaferð hava roynt at gambla á netinum, øktist vandin fyri at enda við ein­ um óhepnum spæliatburði tríggjar ferðir. Av teimum ungu undir 18 ár, sum hava gambla online seinasta mán­ aðin, hava heili 59 prosent longu útvikla eina óhepnan spæli­atburð vísir kanning­ in. Granskingarleiðari, Jens Christian Nielsen, frá Cent­ er for Ungdomsforskning sigur soleiðis: ­ Online­spølini eru ser­ liga vandamikil, tí tey ganga skjótt fyri seg og ein kann hava fleiri spøl koyr­ andi í senn. Eisini finnur tú skjótt útav, um tú hevur vunnið ella tapt. Tá verða tey ungu sitandi framman fyri skíggjan fyri at seta fleiri spælipengar í, so tey kunnu vinna tað mista inn aftur. Ágangandi marknaðarføring Seinastu árini hevur Center for Ludomani fingið alt fleiri áheitanir frá fólki, sum eru vorðin bundin av onlinespølum. Har ivast tey ikki í, at orsøkin er, at at­ gongdin er so nógv lættari og marknaðarføringin sera ágangandi. ­ Tað er óhugnaligt at síggja, hvussu væl marknað­ arføringin riggar, sigur Benedicte Ejlers. Gjaldskort, netbanki og hevikort økja um vandan Kanningin vísir eisini, at lætta og skjóta atgongdin til pengar er við til at økja um vandan hjá teimum ungu. Tey ungu 12­17 ára gomlu, sum longu hava ein óhepnan spæliatburð, hava í nógv størri mun enn onnur ung atgongd til hevikort, net­ banka og gjaldskort. Tí hava tey eisini nógv lættari atgongd til pengarspøl, vísir kanningin. Herferð skal upplýsa Stóra talið av ungum gambl­ arum og álvarligu avleiðing­ arnar av hesum eru eisini orsøkin til, at donsku stovn­ arnir Center for Ludomani, Børns Vilkår, Semandus og DR nú fara undir eina stóra herferð, sum hevur fingið heitið GAMBLER. Enda­ málið við herferðini er at broyta óhepna spælihug­ burðinum hjá teimum ungu. ­ Nú fara vit av øllum alvi at kunna um vandan, og at geva teimum ungu nøkur amboð, so tey kunnu venda gongdini og menna ein betri spæliatburð, for­ klárar Benedicte Ejlers. ala ungdómin Kanningin, sum eitur »Unge og gambling, 12-17-åriges penge- spiladfærd i et risiko- og trivselsperspektiv« er gjørd á Center for Ungdomsforskning á Danmarks Pædagogiske Universitetsskole, Århus Universitet. Øll kanningin er at finna á www.cefu.dk eller á heimasíðuni við herferðini GAMBLING: www.gambler. ludomani.dk