týsdagur 11. november 2008síða 25

25 tíðindi Nr. 217 - 11. november 2008 dreymurin um, sýnist tað mær, sum um at amerikumenn eru sum børn, ið eru sloppin leys út í umstøður, har tað, orsakað av strukturellum frá­greiðingum, er teimum ómøguligt at klá­ra seg - tey eru fræls, men umstøðurnar loyva teimum ikki at njóta frælsið. Tað er tá­, at stat- urin, sum eitt neyðturviligt „evil“ eigur at traðka til, og geva tí einstaka betri kor, so at hann kann liva tann amer- ikanska dreymin og njóta frælsið, og vónandi er tað hetta, Obama fer at megna at útinna sum nýggjur amerikanskur forseti. Amerikanski staturin skal vera meira menniskjansligur Tí kann USA sum eitt krist- ið land tola tað, at tess íbúgvar líða so nógv, sum teir nú einaferð gera ? Um svarið er ja, so lovyi eg mær at ivast í, hvussu kristið USA nú einaferð er. Og tað syrgiliga er, at eg loyvi mær at ivast í, hvussu kristið USA er. USA er eitt land, sum er eyðkent av morali, og av alt skal vera so og so strangt, og alt skal vera lóg og ordan, men tá­ tað kemur til at hjá­lpa og til at bøta um umstøður hjá­ fólki, so hava myndugleik- arnir brá­dliga ongan á­huga í at hjá­lpa. Eitt einfalt dømi um hetta er ein fá­tækur maður, ið gekk á­ einari metro-støð í Los Angeles uttan metro-ferða- seðil, og tað er sum kunn- igt forboðið at vera á­ nakr- ari metro-støð uttan ferða- seðil. Politiið sá­ mannin, spurdi hann um ferðaseðil- in og róku hann so av metro-støðini, tá­ ið tað varð teimum greitt, at maðurin ongan ferðaseðil hevði. Hatta er USA, tá­ tað er ringast. Tú hevur nakrar strangar lógir at fylgja eftir, sum staturin hevur sett, og so leggur man ikki í tínar umstøðir, so leingi tú fylgir lógunum. Amerik- anski staturin hevur ongar trupulleikar í at fremja lógir, ið eru við til at gera alt strangari, men staturin hevur ógvusligar trupulleik- ar, tá­ tað kemur til at hjá­lpa sínum íbúgvum úr truplum umstøðum, og tá­ kemur til at vísa menniskj- ansligar kenslur og sam- kenslu sum heild. Proposition 8 - Samkynd í Kaliforniasleppa ikki longur at gifta seg Og so er tað tann kristni høgravongurin í USA. Tað var júst hesin, sum legði uppskot fram, Proposition 8, um at fremja eina grund- lógarbroyting í grundlógini fyri Kalifornia, so at tað ikki longur skuldi vera møguligt hjá­ samkyndum at gifta seg. Uppskotið varð samtykt týsdagin, sama dagin sum forsetavalið stóð á­ skrá­nni, við 54% fyri og 46% ímóti. Hetta uppskot- ið, sum varð lagt til fólkaat- kvøðu her í Kalifornia, hev- ur vakt stóran ans millum manna og hevur her í San Diego havt kanska ein størri á­huga millum manna, enn hvat sjá­lvt forsetavalið hevur havt. Tað er soleiðis, at San Diego er ein ógvu- liga liberalur býur, og tað er ein rúgva av samkyndum her í San Diego, og serliga í býarpartinum, har eg sjá­lv- ur búgvi, og tí hevur man sæð nógv av val-reking fara fram, serliga til frama fyri tey, sum ikki vildu hava upp- skotið samtykt. Uppskotið varð tó samtykt til stórt vónbrot fyri øll tey sam- kyndu í býarpartinum, har eg búgvi, og nú er tað so ikki longur møguligt hjá­ samkyndum í Kalifornia at gifta seg. Hetta minnir meg á­ stríðið um víðkanina av Grein 266b, sum var fyri tveimum á­rum síðan. Tá­ víðkanin av 266b var ein veruleiki eftir atkvøðu- greiðslu í løgtinginum varð tosað um í tí kristnu leguni, at víðkanin av 266b var fyrsta stigið av eini glíði- breyt, sum Føroyar nú vóru á­ veg ígjøgnum, sum fór at vera til frama fyri rættindini hjá­ teimum samkyndu. Nú síggja vit altso tað umvenda henda í USA. Tey sam- kyndu missa rættindini, tey annars hava havt, og við hesum skuldu Miðflokka- fólk nú havt orsøk til at smílast, tí endiliga hendir nakað jaligt í hesi óndu verð. USA hevur við hesi grundlógarbroyting aftur vent sær til Gud. Hetta síðsta sigi eg við einum ironiskum undirtóna !! Eg má­ spyrja meg sjá­lv- an, um tað veruliga eigur at vera tann fyrsta raðfestingin hjá­ okkum at leggja allan okkara dent á­ taka rættindi frá­ fólki, og í hesum føri er tað so talan um rættindini hjá­ teimum samkyndu í Kalifornia at gifta seg. Fyri tað fyrsta so haldi eg ikki, at tað er í lagi, tá­ samkynd gifta seg, tí eg meti hjúna- bandið vera millum mann og kvinnu, men hinvegin so meti eg heldur ikki, at tað er í lagi, tá­ fólk taka rús- evni, men hetta merkir ikki, at eg eri ímóti fríari rúsevn- issølu. So eg haldi ikki, at tað er í lagi, tá­ samkynd gifta seg, men hetta merkir ikki, at eg neyðturviliga eri ímóti tí, og so slett ikki, tá­ tey samkyndu í Kalifornia longu høvdu hesi rættind- ini, rættindi sum tey ikki hava longur. Eg haldi sum so, at so nógv sum gjørligt skal vera loyvt, tí eg trúgvi ikki uppá­ forboð. Forboð forða ikki tingum í at henda, m.a. er tað ikki loyvt at nýta rúsevnu, men fólk fá­a hendur á­ rúsevni allíka- væl, og man kann spyrja seg sjá­lvan, um tað ger ein stat so øgiliga nógv „kristn- ari“, tá­ hann hevur øll møgulig forboð. USA hev- ur nógv forboð av ymsum slag, men hvussu ber USA seg at móti øllum teimum mongu veiku í samfelagn- um? Jú, amerikanskir staturin vil ikki hjá­lpa teim- um. Ístaðin nýtir USA stóra orku uppá­ at raðfesta eitt nú Afghanistan, og hetta er nakað, sum Obama eisini ætlar sær at gera framyvir. Og USA nýtir eina øgiliga orku innan politi-verkið fyri at basa narko-heiminum. Hetta eru alt raðfestingar, sum hava við sær, at tey veiku ikki verða raðfest líka høgt, sum tey nú einaferð á­ttu at verið raðfest. Og tá­ summir amerikumenn royna at spæla kristnir við at tosa ímóti rættindum hjá­ m.a. samkyndum og við at tosa ímóti fríari fosturtøku, so er tað bara so ræðuliga dupultmoralskt og minnir meg á­ ein há­tt um farisearar- nar í Nýggja Testamenti. Eg eri als ikki nakar sam- kynd-fjeppari ella nakar fría-fosturtøku-fjeppari, men eg haldi, at fólk skulu fyrst og fremst hugsa um, hvussu næstin hevur tað. USA hevur ov nógv av fólki, ið geva sær stundir til at tosa um, hvussu skeivt tað er at vera samkyndur, meðan USA á­ hinari síðuni hevur ov lítið av fólki, og serliga innan statsverkið, ið gevur sær stundir at leggja í, hvussu nógvan pening fólk vanta í fyri at kunna gjalda teirra sjúkrahúsrokn- ing. Eitt land sum Føroyar hevur rá­ð til at tosa um rættindi hjá­ samkyndum og líknandi, tí Føroyar eru somikið væl fyri. Øll hava tað sum so gott í Føroyum, í hvussu er í mun til USA, men í USA eigur man fyrst og fremst frá­ politiskari síðu at leggja dent á­, at teir grundleggjandi tørvirnir hjá­ tí einstaka verða nøktaðir. Tá­ hesir tørvir hjá­ tí ein- staka eru nøktaðir, so kann man fara at skeldast um, t. d. Propositon 8 skal verða samtykt ella ikki. Bíblian tosar nógv um, hvat er rætt, og hvat er skeivt, men tað, sum Jesus fyrst og fremst legði dent á­, var, at teir grundleggjandi tørvirnir hjá­ fólki vórðu nøktaðir. Vón- andi kann Obama gera tað sama sum Jesus, nakað sum eg vænti, at hann ikki megnar, men latið okkum nú vóna tað besta og geva manninum ein møguleika. Niðurstøða So Obama slapp fram at og hevur nú møguleikan til at broyta amerikanska samfel- agið. Fólk eru sum heild glað fyri, at Obama vann valið, tí tað eru nógv her, sum ikki hava tað gott, og í Obama síggja nógv ein mann, sum kann bøta um teirra umstøður. Eg skilji ikki, hví tey gera tað, men so hava tey í hvussu so er eina vón her í lívinum, og tað er so altíð nakað. Vón- andi kann Obama broyta amerikanskan politikk. Eg haldi, at tá­ man endiliga skal hava ein stat, so kann man akkurá­t tað sama nýta hann til frama fyri tann vanliga borgaran heldur enn at hava hermegi í eitt nú Vesturevropa, og eg haldi, at staturin eigur at geva fólki so nógv frælsi og rættindi til tann einstaka sum gjørligt. Staturin skal tæna fólkinum. Staturin skal ikki vera tann, sum setur óneyðug forboð. So nú er amerikanska valið av á­ hesum sinni, og føroyskur fjølmiðlarnar fara nú at venda nøsini heimeftir til kommunuvalið, sum verður á­ skrá­nni. Men tíðin, ja, hon rennur sum streym- ur í á­, og um fýra á­r, so er aftur amerikanskt forsetaval á­ skrá­nni, og tá­ skal tann republikanski flokkurin royna at endurvinna tey Hvítu Húsini frá­ Barack Obama og demokratunum. Møguliga burdu republikan- ararnir roynt at gjørt hetta við leiðslu av einum manni, sum ber navnið Ron Paul.... Ígjøgnum sínar framúr góðu talugávur hevur Barrack Obama veruliga brent seg inn í amerikonsku hjørtini