týsdagur 18. november 2008síða 19

Demich P/F Tórshavn Postboks 378 - Stiðjagøta 2 FO-110 Tórshavn Telefon +298 309 310 demich@demich.fo Demich P/F Vágur Á Marknoyri FO-900 Vágur Telefon +298 37 35 35 demich@demich.fo Demich P/F Runavík Heiðavegur 80 FO-610 Saltangará Telefon +298 445500 demich@demich.fo Vit hava røttu loysnina til júst tín tørv. Umhvørvisvinarlig orka við hitapumpu frá Demich Vinnan Vinnu- og handilstíðindi í Sosialinum ...títt vinnublað Skal Altjóða Gjald­ oyragrunnurin hjálpa teimum kreppuraktu londunum, má grunn­ urin fáa einar fleiri hundrað milliardir krónur afturat at arbeiða við Fíggjarkreppan Árni Joensen arni@sosialurin.fo Altjóða Gjaldoyragrunnur­ in, IMF, rópar varskó, nú fíggjarkreppan um seg at kalla allastaðni kring heim­ in. Skal grunnurin gera sítt til at tálma gongdini, má hann fáa munandi meiri pengar at arbeiða við. Fær hann ikki tað, verður tað sera torført hjá grunninum at hjálpa teimum ringast støddu londunum. ­ Í fyrstani vóru tað nøk­ ur fá lond, sum komu í trupulleikar, men í seinast­ uni hevur kreppan breitt seg til fleiri lond afturat, og nú fær IMF alt fleiri og fleiri umsóknir um hjálp, segði aðalstjórin í Altjóða Gjaldoyragrunninum, Domi­ nique Strauss­Kahn, í sam­ bandi við toppfundin hjá G20­londunum í Washing­ ton um vikuskiftið. Neyðugt við sterkum IMF IMF­stjórin rósti Japan, tí stjórnin í Tokyo hevur longu lovað at lata grunnin­ um 600 milliardir krónur. Eygleiðarar siga, at japanska avgerðin er eisini rós verd, tí tey seinastu hag­ tølini vísa, at landið hevur negativan búskaparvøkstur. Japanska tilsøgnin ger, at Altyjóða Gjaldoyragrunnur­ in hevur gjaldføri at arbeiða við júst nú, men stjórin vísir á, at grunnurin fær brúk fyri meiri afturat, áðrenn kistu­ botnurin kemur undan. ­ Tað avgerandi er, at grunnurin er til reiðar og førur fyri at loysa kreppur, sum koma um eitt nú seks mánaðir, og eg haldi, at allir ríkisleiðararnir vita, at tað er tørvur á einum sterkum IMF, sigur Dominique Strauss­Kahn við BBC. Umframt stuðul til grunn­ in vil hann fegin hava heim­ sins lond at halda fram við at lækka rentuna. Boðar frá nýggjari tíð Flestu eygleiðarar og við­ merkjarar vóru vónbrotnir aftan á toppfundin hjá G20­ londunum um vikuskiftið, og serfrøðingar ertu eisini á einum máli um, at lítið ítøki­ ligt kom burtur úr fundi­ num. Eitt nú kom einki lyfti um at hjálpa teimum londu­ num, hvørs búskapur er í vøkstri, men sum missa íløgur orsakað av búskapar­ kreppuni. Spurningurin um gjaldoyrakursir og teirra ávirkan á kreppuna fekk heldur ikki nógva umrøðu, hóast hetta evnið bleiv nevnt fleiri ferðir undan fundinum summ eitt av teimum týdningarmiklu. At tað fyri fyrstu ferð eydnaðist at skipa fyri einum fundi vmillum G20­ londini heldur enn einum fundi millum G7 ella G8­ londini hevur gjørt, at tað kortini eru fleiri, sum vænta nýggjar tíðir innan heims­ búskapin. Eitt nú er vert at bíta merki í, at fleiri av lut­ takaralondunum eru lond, sum eru komin upp á ta ovastu búskaparrókina tey seinastu tíggju árini, og sum ikki eru umboðað á fundum hjá G7 ella G8. G20­londini umboða tveir triðingar av heimsins fólki, og tey standa fyri 85 prosentum av heimsbúskapi­ num. Argentina Avstralia Brasil Kanada Kina Frakland Týskland India Indonesia Italia Japan Meksiko Russland Saudi Arabia Suðurafrika Suðurkorea Turkaland Bretland USA Evropasamveldið IMF má fáa meiri pengar til kreppurakt lond Londini í G20-bólkinum Hóast álvaran var eisini tíð til prát og skemt. Á myndini eru fra vinstru José Manuel Barroso, formaður í ES-nevndini, týski kanslarin Angela Merkel, franski forsetin Nicolas Sarko- zy og franski ídnaðarmálaráðharrin Christine Lagarde Mynd: Polfoto