mánadagur 1. desember 2008síða 11

11 tíðindi Nr. 231 - 1. desember 2008 og færri Danskur milliarderur á húsagang Fyri fáum vikum síðani var hann milliarderur og ein av ríkastu monnum í Danmark. Í dag er alt ríkidøm­ ið burtur. ­ Ein góður lætti, sigur tann 53 ára gamli, og nú fyrrverandi ríkmaðurin, Peter Forchammer. Hann hevur luttikið í mongum verkætlanum, t.d. Dansk Formueforvaltning, Sunny Tours, Nordsjæll­ and Sommerpark. Her hevur hann hevur forvunnið stórar upphæddir við sølu av partabrøvum í ognar­ feløgum, men nú er hansara stóra ognarfelag, Synerco ApS, farið á húsagang. Samstarv um fornminni Sambandið millum veðurlagsbroytingar og árin teirra á fornminni og mentanarumhvørvi í Norðurlondum er nú sett á dagsskrá. Norðurlanda Ráðharraráðið hevur nú veitt fígging til eitt samstarv millum forn­ minnafyrisitingarnar í Norðurlondum. Verkætlanin skal fremja og økja samskifti um kunnleika og royndir millum norðurlond. Í Føroyum eru mong sjónlig dømi um, at landslagið er broytt sum frá er liðið, í fleiri førum sum úrslit av veðurlagsbroytingum, eitt nú skriðulop. Nógv dømi eru kring um í oyggjunum, har fornar bústaðaleivdir forfarast tí at lendið fram við sjóvarmálan máar. Símun V. Arge, deildarleiðari á Føroya Fornminnissavni, umboðar føroyska partin í verkætlanini. Vit halda okkum ivaleyst hava ein nútímans fiskiflota, men sannleikin er, at hesin floti á papp­ írinum er rættiliga gamal – við 28 heili árum í miðal FiskiFloti Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Føroyski fiskiskipaflotin er 28 ára gamal í miðal. Vit hava einki at saman­ bera við, men tað skerst ikki burtur, at okkara floti er eldri, enn flestu munnu geva sær far um ­ ja, kan­ ska nógv eldri enn tað. Garnaskip elst Elstu skipini í fiskiflotan­ um eru garnaskipini við heili 41 árum í miðal. Fleiri av hesum skipum hava áður verið í øðrum vinnum og eru umbygd til garnaveiði. Vit kunnu taka eitt til­ vildarligt garnaskip, sum áður var kenda saltfiska­ skipið Hans Erik. Hans Erik er smíðaður á Skála Skipasmiðju í 1969, og hóast hann so­ leiðis er út við 40 ára gamalur, er skipið nýggj­ ari enn miðal. Hóast høga aldurin, taldist manningin á Nim fyri nøkrum árum síðan millum tær manningar, sum stóðu fyri størstu inntøkunum. Tað er tí minni enn so altíð, at aldurin sigur nak­ að um, hvussu inntøkan vignast. Hinvegin má roknast við, at manningar­ umstøðurnar umborð á nýggjari skipunum eru betri. Flestu skip eru tó um­ bygd og summi fleiri ferðir, og her hevur ikki minst verið hugsað um um­ støðurnar hjá manningini. Gomul línuskip Línuskipini, sum hava teir flestu fiskimenninar um­ borð, eru næst elst í røðini av skipabólkum í fiski­ flotanum. Miðalaldurin hjá línu­ skipum er 37 ár, men hesi eru tey flestu umbygd við nógv bøttum umstøðum hjá manningunum. Línuflotin hevði eitt sera gott ár í 2003, og onnur ár hava eisini vign­ ast rímiliga væl. Hetta hev­ ur gjørt, at reiðarar fóru at brúka pening upp á um­ byggingar, sum so aftur hevur elvt til, at samlaða skuldin er vaksin. Nú gongur tó verri hjá hesum skipabólki, og í dag hevði eingin peningur verið til umbyggingar og nútímansgerð av okkara línuskipaflota. Aðrir skipabólkar Verksmiðjuskipini eru nýggjastu skipini í okkara fiskiflota, og teimum á baki koma pelagisku skipini. Verksmiðjuskipini eru í miðal 15 ára gomul og pelagisku skipini 16. Trið nýggjastu skipini í flotanum eru rækjuskipini, sum eru 19 ára gomul í miðal. Í løtuni verða tvey nýggj skip smíðað til pelagisku vinnuna; annað er ein nýggj Norðborg, hitt ein nýggjur Tróndur í Gøtu. Tá nýggju pelagisku skipini eru komin í flotan, fer miðalaldurin í hesum skipabólki at lækka mun­ andi, tí hesi skip eru ikki so mong í tali. Aldurin hjá okkara par­ trolarum og lemmatrolar­ um er nøkulunda hin sami. Lemmatrolararnir eru 25 ár í miðal og partrol­ ararnir 23 ár. Meðan garnaskipini eru elstu skipini í fiskiflotanum við sínum 41 árum í miðal, eru línuskipini 37 ára gomul í miðal Mynd: Vilmund Jacobsen Føroyski fiskiflotin er 28 ára gamal í miðal