týsdagur 2. desember 2008síða 9

9 tíðindi Nr. 232 - 2. desember 2008 25 ára starvsdagur Páll Steinberg (myndin) hevði í gjár 25 ára starvsdag sum vatnmeistari hjá Klaksvíkar kommunu. Á lítlari samkomu, sum var í hølunum hjá vatndeildini, handaði Steinbjørn O. Jacobsen, borgarstjóri gávu og blómur til Páll Steinberg. Borgarstjórin vísti á ta stóru menning, sum verið hevði nógvu seinastu árini innan vatnøkið, har tað í dag m.a. verður latið sóttreinsað vatn til øll hús og virki í kommununi. Borgarstjórin takkað Páll Steinberg fyri sín leiklut í hesum arbeiði – og annars fyri drúgva og trúgva tænastu. Mótasýning í Gøtu Hóskvøldið verður mótasýning í hølunum hjá Tøting í Gøtu. Her fara Shop Inn, Tøting og Dreymar at sýna fram nýggjar kolleksjónir. Blómuhaldinin Orkis og Sense fara at seta sín dám á tiltakið, har til ber at keypa sær eina jólagávu. Møguleiki verður haraftrat at vitja eina framsýning av níggju íbúðum í Tøting, sum verða lidnar komandi summar. Politikarar í samgonguni vilja heldur lata roykjarum 18 milliónir í stuðuli úr landskassanum enn at koppseta ungar gentur fyri at bjarga teimum frá at fáa krabbamein Heilsupolitikkur Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Hetta er eitt stórt vónbrot, men tað er eisini púra óskilj- andi. Hans Pauli Strøm, lands- stýrismaður í heilsumálum er ikki fegin um tað, sum er hent seinastu dagarnar. Tað, sum serliga ørkymlar hann, er, at politikarar í sam- gonguni tvingaðu Jóannes Eidesgaard, landsstýris- mann í fíggjarmálum, at taka kunngerðina aftur, sum skuldi banna ferðafólki at innflyta tollfríar sigarettir til Føroyar. Hevði tollfría sølan verðið avtikin, hevði tað útvegað landskassanum eina eyka inntøku upp á 18 milliónir krónur. - Men samstundis halda vit okkum ikki hava ráð til at bjóða ungum gentum ókeypis koppseting ímóti krabbameini í lívmóður hálsinum, hóast tað bara hevði kostað eina 2,5 milliónir krónur næsta ár. Hann staðfestir, at tollfrí søla av tubbakki, er ikki annað enn almennur stuðul til tey, sum roykja. Og hann skilir snøgt sagt ikki, hvussu politikarar kunnu fáa seg sjálvar til at tvinga landsstýrismannin í fíggjarmálum til at halda fast um hendan studning, samstundis sum vit mugu sleppa ætlanini at koppseta tær ungu genturnar fyri at bjarga teimum undan at fáa krabbamein í lívmóðurháls- inum seinni í lívinum. Veldug andsøgn Í Føroyum fáa upp ímóti 20 kvinnur krabbamein í lív- móðurhálsin um árið og bæði danska heilsustýrið og landslæknin hava mælt til, at ókeypis koppseting verð- ur sett í verk, tí tað kann forða fyri teimum allarflestu av hesum krabbameinstil- burðum. Í hesum sambandi var ætl- anin at bjóða øllum 12 ára gomlum gentum ókeypis koppseting fyri at forða fyri, at tær fingu krabbamein í lívmóðurhálsin seinni í lívinum. Ætlanin var at seta hesa koppseting í verk frá 1. januar, men nú er ætlanin slept, tí heilsuverkið hevur ikki ráð til tað, hóast talan bara er um eina útreiðslu upp á góðar tvær milliónir í eini byrjunartíð upp á tvey ár, men eftir tað kostar tað bara 1,1 millión um árið. - Tað er ein veldug and- søgn í, at politikarar vilja varðveita eina skipan, sum veitir roykjarum 18 millión- ir krónur í almennum studn- ingi um árið, samstundis sum vit ikki hava ráð til at seta ætlanina í verk at kopp- seta ungar gentur ímóti krabbameini, heldur Hans Pauli Strøm. Skorið inn á bein Landsstýrismaðurin sigur, at hann hevði hesa kopp- setingina við í upprunaliga upplegginum til fíggjarlóg fyri næsta ár. Men síðani er stígur kom- in í búskapin og tískil fingu øll landsstýrisfólkini krav- boð um at avmarka vøkstur- in í fíggjarlógini mest møgu- ligt. - Sostatt er alt skorið burt- ur í heilsuverkinum, sum bara ber brá av nýskapanum, tí tað er ikki rúmd fyri nøkrum uttan at varðveita tann neyðuga raksturin. Hans Pauli Strøm sigur, at tað hevur ført til, at kopp- setingin datt niðurfyri, sam- an við so nógvum øðrum. Hann skilir væl, at tey í Føroya Felag móti Krabba- meini eru vónbrotin, sum tey boðaðu frá í Sosialinum í gjár. Tey skilja ikki, hví ætlan- in um koppsetingina er slept, tí hetta er eitt heilsu- politiskt tiltak, har tað snýr seg um at bjarga mannalív- um og tað kann gerast fyri smápengar. - Alt, sum hevur við heilsuverkið at gera snýr seg um mannalív í størri ella minni mun. Eg fái ikki sagt annað, enn vit eru skorin inn á bein, so at vit fáa ikki ráð til annað enn at varðveita raksturin, sum er. Og eg skilji framvegis ikki, at politikarar heldur vilja varðveita almenna studn- ingin til roykjararnar, sigur Hans Pauli Strøm. Bjarga lívi fyri smá- pengar Í Føroya Felag móti krabbameini eru tey ómetaliga vónsvikin av, at ætlanin at koppseta 12 ára gomlum gentum móti krabbameini í lívmóðurhálsinum Jansy Gaardlykke í Føroya Felag móti Krabbameini, segði við Sosialin í gjár, at táið bæði danska Heilsustýrið og Landslæknin í Føroy- um hava mælt til at seta hesa koppseting í verk, átti at tað verið tórført at sett tey tilmælini til viks. Annars ber til at keypa koppseting, men tað kostar 4000 krónur fyri hvønn. - Tað eru nógvur peng- ar at leggja á borðið og tað ber sjálvandi í sær, at tað vera tey meiri væl- bjargaðu, sum hava ráð at koppseta seg og ikki hini. Jansy Gaardlykke vísir á, at tað eru smápengar tað snýr seg um hjá lands- kassanum, tí tað kostar ikki meiri enn eina góða millión hjá heilsuverkin- um at koppseta allar 12 ára gamlar gentur. - Tað eru fyri ein stóran part kvinnur í góðum árum og mammur, sum fáa krabbamein í lívmóð- urhálsinum, so hetta er ein sjúka, sum mangan hevur heilt álvarsligar menniskjansligar avleið- ingar fyri heil húski, sigur Jansy Gaardlykke. Hjálpa roykjarum og vraka kvinnur við krabbameini Landskassin má vinka farvæl til 18 milliónir í inntøku, tí politikarar tvíhalda um, at roykjarar skulu varðveita sín stuðul úr landskassanum, samstundis sum vit ikki hava ráð til at brúka 1-2 milliónir um árið til at koppseta ungar gentur ímóti krabbameini og tað er óskiljandi, heldur landsstýrismaðurin í heilsumálum