mikudagur 3. desember 2008síða 7

7 tíðindi Nr. 233 - 3. desember 2008 Hans Pauli Strøm vil nú hava Pál Weihe og Landslæknan í Løgtingið at forsvara tilmælið um at fáa føroyingar at halda uppat at eta grind Grindatilmæli Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Landslæknin og Pál Weihe fáa nú eitt gylt høvi til at for­svar­a víðgongda tilmæl­ ið, teir­ komu við í síðstu viku um at før­oyingar­ eiga at halda uppat at eta gr­ind. Hans Pauli Str­øm, lands­ stýr­ismaður­ í heilsumálum, fer­ nú at kanna eftir­ um tað ikki ber­ til fáa Pál Weihe og landslæknan á fund við løgtingslimir­nar­ at svar­a spur­ningum um gr­indatil­ mælið. Tað upplýsti hann í løg­ tinginum í mor­gun, eftir­ at Tór­bjør­n Jacobsen, løg­ tingsmaður­, hevði spur­t hann, hvat ætlanin er­ at ger­a við gr­indatilmælið. Í løgtinginum í síðstu viku, vór­ðu teir­ báðir­ hegl­ aðir­ niður­, fyr­i at koma við tilmælinum um at vit skulu gevast at eta gr­ind og tað vór­u løgtingslimir­, sum br­úktu nógva or­ku upp á at sáa iva um gr­anskingina. Og tað var­ð endur­tikið á løgtinginum í mor­gun og eftir­ viðger­ðini í Løgting­ inum at døma, er­ ongin ivi um, at teir­ báðir­ læknar­nir­, Pál Weihe og landslæknin, fáa nógvar­ spískar­ spur­n­ ingar­ fr­á løgtingsmonnum, men nú fáa teir­ so høvi til at for­svar­a seg. Fleir­i løgtingsmenn ivast snøgt sagt í, um gr­ansk­ ingar­úr­slitið er­ r­ætt og í løgtinginum í far­nu viku, var­ð eisini r­oynt at sáa iva um tr­úvir­ðið hjá gr­anskar­­ unum við at spyr­ja hvussu fíggjar­liga heftir­, teir­ vór­u av teimum, sum hava fíggj­ að gr­anskingina. Tað vór­u eisini teir­ løg­ tingsmenn sum tvíhalda um, at alheims gr­ansking er­ ikki samd um, hvussu skaðilig gr­ind er­ fyr­i heils­ una og at úr­slitini er­u mót­ str­íðandi á hesum øki. Annar­s segði Hans Pauli Str­øm, at Heilsumálar­áðið fer­ nú at seta seg í sambandi við fólkaheilsur­áðið at við­ ger­a, hvussu tað best ber­ til at kunna almenningin um tilmælið. Hann metir­ eisini, at málið eigur­ at ver­ða tikið upp í lands­ stýr­inum at viðger­a, hvør­ji stig skulu takast fyr­i at kunna almenningin. Hinvegin vór­u tað eisini løgtingslimir­ sum halda, at vit eiga at taka málið upp, tí hetta kann skjótt ver­ða eitt tvíeggjað svør­ð av tí, at uttanlands vita tey sjálvandi eisini um úr­slitið og láta vit sum onki, kunnu vit vænta okkum ákoyr­ingar­ fyr­i tað. Hans Pauli Str­øm sigur­, at tá ið ivi ver­ður­ sáddur­ um hesa gr­anskingina, minnir­ tað hann mest um gr­anskingina um heilsu­ vandan við tubbakki, tí har­ var­ stór­ or­ka løgd í at til­ einkisger­a tubbaksvandan, líka inntil tað ikki vendist aftur­. – Tað er­ ikki hóskandi at seta spur­nar­tekin við gr­ansking hjá okkar­a hægsta heilsufakliga mynd­ ugleika og tað er­ ongin or­søk til at seta spur­nar­tekin við úr­slitið. – Samstundis hevur­ amer­i­ kanski umhvør­vismyndug­ leikin eftir­mett okkar­a gr­anskingar­úr­slit í eini heili bók og gr­undað á okkar­a úr­slit, hevur­ stovnur­in gjør­t av, at br­oyta mar­kvir­ðið fyr­i, hvussu nógv dálkingar­­ evni fólk kunnu fáa í seg. – Ein avleiðing av okkar­a gr­ansking er­, at longu fyr­i 10 ár­um síðani fingu kr­aft­ ver­k, sum br­úka kol, álagt at útvega sær­ betr­i r­oyksáld á skor­steinar­nar­ fyr­i at minka um útlátið av kyk­ silvur­i. – Hetta var­ ein útr­eiðsla upp á einki minni enn einar­ 60­70 milliar­dir­ kr­ónur­ so tað fall sjálvandi ikki í góða jør­ð og tískil hava tey br­úkt nógva or­ku upp á at til­ einkisger­a okkar­a gr­ansk­ ing, men tað hevur­ ikki eydnast. – Eg veit ikki um øll hesi fólkini hava mistikið seg og at tað bar­a er­u nakr­ir­ før­­ oyskir­ løgtingsmenn, sum hava fatað ver­uleikan, spyr­ Pál Weihe. Hann leggur­ aftur­at at finst onkur­ stovnur­, sum finnur­ feilur­ í okkar­a gr­ansk­ ing, tekur­ hann fegin ímóti, tí hann hevur­ onga sum helst áhuga í koma við skeivum eginleikum. Tað er­ eisini før­t fr­am, at tað er­u eisini evni í gr­ind, sum hava góða ávir­kan, eitt nú selen? ­ Vit fáa nóg mikið av selen í aðr­ar­i føði og ómett­ aðar­ feittsýr­ur­ ber­ til at fáa úr­ fiski og aðr­astaðni fr­á. Eg er­i samdur­ í, at tað er­ samlaða inntakið av mati, vit skulu hugsa um. Men tá ið ein ávísur­ par­tur­ av føðini er­ so eitr­andi er­ meir­i vunnið við at taka tann par­tin bur­tur­ úr­ føðini, tí tað er­ nokk eftir­ av aðr­ar­i, heilsugóðar­i føði. Eiga vit heilt at gevast at dr­epa gr­ind? – Hetta er­ eitt tilmæli og so stendur­ tað til fólk sjálvi, hvussu tey br­úka tað. Taka før­oyingar­ undir­ við tilmæl­ inum, er­ ongin or­søk at dr­epa gr­ind. Men vit er­u ikki lóggevar­ar­ og tí far­a vit ikki at siga politikar­um, hvat teir­ skulu ger­a, tí tað er­ ikki okkar­a uppgáva – Tilmælið er­ ikki givið til stuttleika men tí at vit meta, gr­undir­nar­ er­u hald­ góðar­. Bilar­ tað nakað um vit fáa okkum ein bita av og á. ­ Tað er­ nokk við gr­indini, sum við eini góðar­i sigar­: Tað er­ ongin sum for­gongur­ av at r­oykja eina sigar­ á nýggjár­inum, sigur­ Pál Weihe – Tað skal bar­a ikki ver­a nýggjár­ ov ofta, leggur­ hann aftur­at. ∆ Pál skal svara spískum spurningum um grind Mikkjal borgarstjóri Nývalda kommunustýr­ið í Por­ker­is kommunu hevði fyr­r­ í vikuni sín fyr­sta fund. Á skr­ánni fyr­i fundin vór­u tvey mál: 1) Val av bor­gar­stjór­a og 2) Val av var­abor­gar­stjór­a. Á fundinum var­ð Mikkjal Sør­ensen (myndin) valdur­ til bor­gar­stjór­a, og Andr­eas Ber­g var­ð valdur­ til var­abor­gar­stjór­a, skr­ivar­ Suður­oyar­por­talur­in. Mikkjal Sør­ensen er­ eitt kent andlit í før­oyskum politikki. Umfr­amt at hava sitið í kommunustýr­inum í Por­ker­is kommunu í fleir­i ár­, hevur­ Mikkjal Sør­ensen eisini umboðað Javnaðar­flokkin á Løgtingi, har­ hann eisini hevur­ sæti nú. Mikkjal Sør­ensen er­ 52 ár­a gamal. Tingseturnar ov stuttar Í Gr­ønlandi heldur­ leiðslan í flokkinum Atassut, at setur­nar­ hjá Landstinginum er­u í so stuttar­, og flokkur­in mælir­ nú til, at tær­ ver­ða longdar­, skr­ivar­ blaðið Ser­mitsiaq. Sør­en Alaufesen, sum er­ næstfor­maður­ í Atassut, sigur­ við blaðið, at gr­ønlendska samfelagið stendur­ fyr­i so stór­um avbjóðingum, at politikar­ar­nir­ mugu taka sær­ betr­i stundir­ til lóggávuar­beiðið. Sum stór­mál nevnir­ hann kommunusamanleggingar­ og sjálvstýr­islógina. Hann mælir­ tí Landstinginum til at leingja bæði vár­­ og heystsetuna. Eftir trý ár í Kring­ varpinum vendir Georg L. Petersen nú heim aftur á Dimmu. Hesaferð sum blað­ maður miðlar Rigmor Dam Rigmor@sosialurin.fo Nógvir­ hyggjar­ar­ far­a helst at sakna br­úkar­asendingina Rist, sum nú ver­ður­ tikin av skr­ánni hjá sjónvar­pinum í Kr­ingvar­pinum. Men ver­tur­in, Geor­g L. Peter­sen, sleppur­ helst allíkavæl at ar­beiða víðar­i við br­úkar­amálum. Tí fr­á 1. januar­ ver­ður­ hann aftur­ at finna millum blaðfólkini á Dimmalætting. Hetta er­u tr­ý ár­ eftir­, at hann fór­ av Dimmu yvir­ í Kr­ingvar­pið at ar­beiða. ­ Or­søkin er­, at eg fekk eitt gott tilboð, sum eg tók av. Og Dimmalætting er­ eitt heilt annað blað í dag, enn tá eg fór­ á sinni. So eg síggi tað sum eina stór­a og spenn­ andi avbjóðing, við nýggj­ um tíðum og aðr­ar­i leiðslu, sigur­ Geor­g L. Peter­sen. Her­ sipar­ hann til nýggja bygnaðin við Ár­na Gr­eger­­ sen og Br­ynhild Thomsen í leiðsluni. ­ Mær­ dámar­ stak væl jour­nalistiska leistin á blað­ num, har­ tey er­u meir­a kr­itiskt og spísk, sigur­ hann. Vanligur blaðmaður Geor­g L. Peter­sen, sum er­ sonur­ ein av høvuðspar­ta­ eigar­unum á Dimmalætting, Lisbeth L. Peter­sen, hevur­ áður­ ver­ið blaðstjór­i, ábyr­gd­ ar­blaðstjór­i og tíðindaleiðar­i á blaðnum. Men beint áðr­enn hann gavst fyr­i tr­imum ár­um síðani, var­ hann blaðmaður­. Kor­tini sigur­ hann seg ikki hava nakr­ar­ ætlanir­ um eitt leiðslustar­v. ­ Eg havi bæði ver­ið tíð­ indaleiðar­i og stjór­i. Men mær­ dámar­ væl at r­oyna mína fakligheit sum jour­­ nalistur­ Tað bæði tími og dugi eg best, sigur­ hann. Eisini vísir­ hann á, at ar­beiðsplássini á jour­nal­ istiska økinum hanga ikki á tr­øunum, og hann kundi ikki hugsað sær­ at ver­ði spinndoktar­i ella r­áðgevi í vinnulívinum. Ikki løn, men sømdir Um tilboðið fr­á Dimmu, sum Geor­g L. Peter­sen nú hevur­ tikið av, sigur­ hann tað ikki ver­a tann stór­a lønar­munin í mun til í Kr­ingvar­pinum. Heldur­ er­u tað aðr­ar­ sømdir­, sum lokka. ­ Millum annað sleppi eg í stór­an mun sjálvur­ at ger­a av, hvør­jar­ uppgávur­ eg átaki mær­. Og tað er­ ikki óhugsandi, at eg haldi fr­am við br­úkar­atilfar­inum, tí tað hevur­ avgjør­t mín stór­a áhuga, sigur­ Geor­g L. Peter­sen. Georg L. Petersen Georg L. Petersen heim á Dimmu aftur