mikudagur 3. desember 2008síða 8

8 tíðindi Nr. 233 - 3. desember 2008 Øssur í Leikalund Fríggjadagin kl. 16 letur listamaðurin, Øssur Mohr úr Fuglafirði upp eina framsýning í Leikalund í Klaksvík. Á framsýningini eru nýggir oljumálningar. Framsýningin er opin allan desembur mánað. Bretska húsavirðið rapar Í Bretlandi er virðið á føstum ognum minkað ógvuliga nógv í seinastuni, og bretskir fjølmiðlar siga, at í fleiri førum er virðið á sethúsum og íbúðum fallið heili 60 prosent, síðani tað var í hæddini. Blaðið Evening Standard skrivar um eina íbúð í Plumstead, sum bleiv virðismett til 225.000 pund í oktober í fjør, og sum nú er seld fyri 95.000 pund. Í einum øðrum føri er ein íbúð í Brixton, sum kostaði 180.000 pund fyri einum ári síðani, seld fyri 79.000 pund nú. Evening Standard skrivar, at eisini í London er virðið á húsum og íbúðum fallið nógv. - Vit vóru í Ruslandi til onga sum helst nyttu. Úrslitið av sam- ráðingunum vendir púrasta skeivan veg. Hetta er ein katastrofa, og eg eri púrasta sjokk- eraður, sigur reiðarin, Kristian Martin Ras- mussen, sum fyrst í komandi ári kemur heim úr Chili við ný­bygningi fyri 240 miljónir krónur Óvissa Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Seinast í januar komandi ár kemur nýggja Norðborg, sum verður smíðað í Chili, heim til Føroya. Hetta er ný­ bygningur hjá Kristiani Mart­ in Rasmussen og synum í Klaksvík. Sáttmálaprísurin er 240 miljónir krónur. Sam­ bært upprunaliga byggisátt­ málanum skuldi skipið latast eigarunum 26. august í ár, men ymiskar seinkingar hava gjørt, at skipið verður latið fimm mánaðar seinni enn ætlað. Í slíkum sáttmálum kem­ ur byggiharrin at lata dag­ bøtur, tá farið verður út um sáttmálatíðina, og hetta bøtir nakað um hjá reiðar­ ínum. Felagið í Klaksvík hevur selt Christian í Grótinum úr flotanum, og skipið er nú statt í Panamaveitini. Ein føroyingur er umborð, nú skipið verður siglt til nýggju eigararnar. Tað er maskinmeistarin, Esmar Muller. Ivasom útlit Kristian Martin Rasmussen, sum var við í samráðingar­ nevndini í Ruslandi um nógv umrødda fiskiveiðisátt­ málan, sigur, at stóri niður­ skurðurin í svartkjaftakvot­ uni kemur ikki væl við hjá føroysku nótaskipunum. ­ Vit vóru 12 fólk við í Ruslandi, men fyri okkum var hetta alt til onga nyttu. At síggja til, var alt avgjørt longu, áðrenn vit komu til Ruslands. Reiðarin sigur, at tvey umboð vóru fyri Felagið Nótaskip. Tað vóru hann sjálvur og stjórin í felagnum, Jógvan Jespersen. Verk­ smiðjuskipini høvdu trý umboð við, reiðararnar Han­ us Hansen og Mortan Jo­ hannesen og skiparan, Eyðun á Bergi. ­ Vit vóru við til onga sum helst nyttu. Úrslitið vendir púrasta skeivan veg. Hetta er ein katastrofa, og eg eri púrasta sjokkeraður. Kristian Martin Rasmus­ sen sigur, at sjálvandi vóru teir, sum umboða verk­ smiðjuskipini, væl nøgdir, men tað vóru nótamenninir ikki. ­ Vit vóru til reiðar at taka eina uppgerð við russar, har kvotuvirðið landanna mill­ um verður regulerað, nú heildarkvotan av svartkjafti er so nógv skorin, men her kom eingin sum helst upp­ gerð. Reiðarin vísir á, at nú royna so løgtingsmenn at fáa fiskiveiðisáttmálan við Rusland fyri uttanlands­ nevndina ella løgtingið, men hann væntar ikki, at úrslitið verður broytt. Lutfallið broytast Kristian Martin er sann­ førdur um, at hetta var rætta løtan at tikið uppgerðina við Rusland og kvotubýtið. ­ Í sínari tíð bygdu sín­ ámillum samráðingar um fiskiveiðikvotur á toska­ virði, men soleiðis er ikki í dag. Virðið á ymisku fiska­ sløgunum broytist, og so­ leiðis lutfallið eisini. Reiðarin sigur seg minn­ ast, at tá Atli P. Dam, sáli, í 1977 gjørdi fyrsta fiskirætt­ indarsáttmálan við Rusland, var býtislutfallið 20.000 tons av toski fyri 60.000 tons av svartkjafti. ­ So stórt virðið hevði svartkjafturin tá fyri russar. Kristian Martin sigur, at tey stívliga 40.000 tonsini, sum tey sjey føroysku nóta­ skipini nú eiga av svartkjafti í 2009, er minni enn tað, sum eitt nú Christian í Grót­ inum einsamallur hevur fiskað um árið. ­ Tey 11 árini, vit hava havt skipið, hevur svart­ kjaftaveiðan hjá Christiani ligið millum 40.000 og 60.000 tons, og hetta hevur soleiðis verið meira enn helmingurin av grundarlag­ num undir skipinum. Nú skulu hesi 40.000 tonsini, umframt kanska eitt lítið avlop frá árinum í ár, býtast millum sjey skip. Hetta merkir, sigur reiðar­ in, at svartkjafturin í kom­ andi ári bert verður viðfán­ ingur hjá hesum skipum. Makrelurin Í ár hava føroysku nótaskip­ ini fiskað 185.000 tons av svartkjafti. Enn er árið ikki liðugt, og tí er ikki vist, hvussu nógv – ella um nak­ að – verður eftir av kvotuni at flyta til komandi ár. Kristian Martin ásannar, at økta makrelkvotan kom­ andi ár fer at merkja nakað fyri nótaskipini, men ikki nær til so nógv, sum mist verður í svartkjaftinum. ­ Útrokningar vísa, at nótaflotin við skerdu svart­ kjaftakvotuni og avtaluni við russar kemur at missa landingarvirðir fyri einar 90 miljónir krónur, sam­ stundis sum virðið av øktu makrelkvotuni verður 16 miljónir krónur. Hann vísir á, at netto land­ ingarvirðið hjá nótaskipun­ um í komandi ári helst verð­ ur einar 73 miljónir krónur minni enn í ár, og tá er hædd eisini tikin fyri lækkaðum prísum. ­ Aftrat hesum kemur so tað, sum í fyrsta lagi ídnað­ arvirkið Havsbrún missir og soleiðis føroyska samfel­ agið annars, leggur Kristian Martin Rasmussen aftrat. Nýbygningur heim til óvissu Seinast í januar kemur nýggja Norðborg heim úr Chili, men spurningurin er, um grundarlag er fyri skipinum, nú svartkjaftakvotan er vorðin so nógv skerd - Higartil í ár hevur skipið virkað umleið 8.000 tons av flaki og heilfrystum til matna, sigur reiðarin, Kristian Martin Rasmussen virking Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Nótaskipið Norðborg royn­ ir í løtuni uppi við Lofoten, har teir fiska norðhavssild, sum verður virkað til matna. Reiðarin, Kristian Mart­ in Rasmussen, sigur, at fiskiskapurin seinastu dag­ arnar hevur verið í lagi. ­ Veðrið hevur verið held­ ur ólagaligt, men nú royn­ ist veðrið betri. Hann sigur, at 24 mans eru við skipinum, og sildin verður virkað til matna. ­ Hetta er tíggjundi túrur­ in í ár, har veiðan hjá Norð­ borg verður virkað til matna. Samlaða matvøru­ framleiðslan umborð táttar í 8.000 tons í flaki og nakað av heilfrystum. Kristian Martin sigur, at vøran, sum virkað verður umborð á Norðborg, verð­ ur seld í ymiskum londum. Skipari við Norðborg hendan túrin er bróðir Kristian Martin, Páll Ras­ mussen. Reiðarin sigur, at Norð­ borg higartil í ár hevur virkað umleið 2.500 tons av svartkjafti til matna, og vøran er seld í eitt nú Nig­ eria, Kina og Ruslandi. Norðborg fiskar norð­ havssild við Lofoten