týsdagur 9. desember 2008síða 10

10 Nr. 237 - 9. desember 2008 Sosialurin Hvassorðað Búskaparráð SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Bergur Johannesen bergur@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Harald í Kálvalíð harald@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Frágreiðingin frá Búskaparráðnum er ikki upplívandi lesnaður. Peningastovnar og landsmyndugleikar fáa av at vita.. Peningastovnarnir hava elvt til búskaparsveiggj og sama verður sagt um ABC samgonguna, sum gav ógrundaðan skattalætta. Framtíðarmetingarnar eru svartskygdar. Búskapargongdin er skeiv, skattagrundar- lagið er minkandi, og haraftrat verður nýtslan minni. Minni nýtsla merkir færri inntøkur frá avgjøldum, eitt nú MVG. Hinvegin fara útreiðslurnar hjá landskassanum kortini at vaksa, og úrslitið verður so aftur stórt undirskot á fíggjarlógini fyri 2009. Búskaparráðið nevnir atgerðarmøguleikar til tess at fáa javnvág í landskassaraksturin. Fortreytirnar eru ikki mjúkar, nevniliga antin at skerja útreiðslurnar ella at økja um skattainntøkurnar - harðir valkostir, ið politiskt koma at kosta einihvørjari samgongu. Hesi tiltøk bøta heldur ikki um hóttandi kreppuna, men styrkja heldur um afturgongdina. Tað, sum ráðið her hugsar um man sostatt vera, at fyrimunurin við hesum tiltøkum er sostatt, at ein við javnvág á fíggjarlógunum sleppur undan at koma í somu stóru almennu skuld sum í áttati og nítiárunum. Møguleikin, at landsstýrið ístaðin ger av at halda fast og ríða stormin av sær, verður nevndur, hvat hetta so enn merkir. Men tað verður undir øllum umstøðum neyðugt við nøkrum tiltøkum, um afturgongdin stendur leingi við, undirstrikar Búskaparáðið. Neyðugt verður við nýggjum inntøkum til landskassan og her sær ráðið bert tveir møguleikar nevniliga at innføra bústaðarskatt og at avtaka rentustuðulin – uppskot, ið eru eins væl meint og tey eru politiskt ómøgulig. Talan er um halgineyt í føroyskum politikki, og ikki er sannlíkt, at ein ABC samgonga fer at nema við hesi øki. Stóra málið er fiskivinnan, ið rúmar nógv í frágreið- ingini. Myndin er einvíst svartskygd, og ráðið kemur tíverri ikki við nøkrum ítøkiligum uppskotum til bata fyri støðuna. Fyrst verður staðfest, at peningastovnarnir hava trýst búskapin so nógv fram, at framleiðandi vinnurnar nærum hava verið gloymdar. Hetta er hugvekjandi og ikki sørt óhugnaligt. Dómurin yvir rikna fiskivinnupolitikkin er knúsandi: Trupulleikar eru á snøgt sagt øllum økjum – við fiskastovnum, stovnsrøkt og fiskidagaskipan, við eginpeningi, við rakstri, við skuld, við gjaldføri og við eini bruttoinntøku sum er á 2002 støði o.s.fr. Hóast munur á reiðaríum og skipum, so siglir fiskiflotin búskaparligan vandasjógv, og støðan bert versnar. Samantikið er lítil uggi at finna í hesi frágreiðing. Tað er eingin øvundaverdur setningur at skula finna og seta í verk tiltøk at venda gongdini og steðga tí kreppu, sum er undir uppsigling. Men gongd er komin á almenna orðaskifti, og støðan verður umrødd innan sum uttan fyri samgonguna. Vit eru við at líta sannleikanum í eyguni. Í kvøld verður almennur fundur, har nøkur av okkara bestu høvdum viðgera evnið. Vónandi fara góð hugskot at koma í ljósmála í kvøld eins og í næstu framtíð. Vælsignaði Jóannes, sig mær, hvat tað var, for­ maðurin hjá Tjóðveldi gjørdi Hvat var tað, ið hevði tað við sær, at tú so fullkomi­ liga misti álitið á honum? Hvat var tað, ið var so álvarsligt, at tú ikki bert vísti á hetta álitisbrotið, tá ið tú á ørkymlandi hátt sleit samgonguna í sep­ tember, men eisini endur­ tók á landsfundi tykkara ­ fyri opnum sjónvarps­ skíggja ­ at tú ongantíð aftur fór at kunna sam­ starva við núverandi formann Tjóveldis? Sum nær skyld við for­ mann Tjóveldis er tað mær púra óskiljandi, at hann kann hava havt ein atburð, ið hevur ført til eitt slíkt álitisbrot. Kenni hann bert sum ein hampuligan og ærligan mann ­ og eg haldi meg kenna hann sera væl. So hvat kann tað vera, ið er farið fram millum tykkum báðar? Havi roynt at spyrja for­ mannin sjálvan, men hann er eins illa við sum eg og sigur seg onga góða orsøk hava, so har verði eg ikki klókari. Havi síðani roynt at spyrja meg fyri og lesa við­ merkingar og greinar um málið. Havi eisini fingið fleiri áhugaverd uppskot um møguligar orsøkir til, hví tú hevur sagt, sum tú nú hevur, men kunnu tær veruliga passa? Dugi so illa at afturvísa hesar illgitingar við saklig­ um grundgevingum: Git­ ingarnar um skitið makt­ stríð innanflokks, ørandi tørv á at sleppa at vera løgmaður, ráðarík embætis­ fólk og ikki minst ræðu­ søgan, ið sigur, at tú bert vildi skaða formannin hjá Tjóveldi persónliga, so at hann skuldi vera skræddur sundur av sínum egnu so­ leiðis, at stríðið um for­ manssessin vildi forkoma støðugu framgongdini hjá Tjóveldi – nei, eg fái meg ikki at trúgva hesum. Væl vitandi, at um hesar giting­ ar eru sannar – enntá bert partvíst – so má tað merkja, at formaður Tjó­ veldis er ósekur. Hóast hetta, so má eg ivast og muta ímóti. Tí eg kann ikki ímynda mær, at tú kundi funnið upp á slíkt. So óreinur kann eingin vera! Eins og eg bert kenni beiggja mín sum ein hampamann, so velji eg at trúgva tað sama um teg. Fái meg – í mínum innasta hjarta – ikki at trúgva, at tú hevur logið um hann fyri egnan vinning, ella at tú – bæði sum tann skilagóði persónur, eg haldi teg vera, og sum tann tignarligi løg­ maður, eg vóni, tú vart – vart tuflaður av ovasta embætisfólki tínum (tað skuldi bert verið, um hon hevði eina øgiliga klemmu á tær, og hvør í allari víðu verð skuldi tann klemman verið?) Dugi at skilja, at orða­ skiftið mangan er hart í politikki, men tá ið farið verður eftir bóltinum og ikki eftir manninum – fyri at nýta eina mynd úr ítrótta­ heiminum – so eigur eitt slíkt kjak at vera í lagi. Í hesum føri ert tú tó farin beint eftir manninum og hevur givið honum – bert honum ­ skyldina fyri, at allar tær stóru og bjørtu ætlanir, ið lógu í sam­ gonguskjalinum hjá fyrr­ verandi samgongu, ikki kunnu fremjast. Allar tær ætlanir ­ sum tú gjølla hev­ ur greitt frá í fjølmiðlunum ­ ikki bera til at fremja í tí samgongu, tú nú (aftur) situr í. Tað er ein øgilig ákæra móti einum persóni og kundi, gamaní, líkst einari sera skitnari takling, men hví Jóannes Eidesgaard, hví? Hevur formaður Tjó­ veldis skeldað teg? Ella gjørt tær fortreð? Er tað tí, hann ikki aktaði teg nóg væl? Vísti hann tær ikki nóg stóra virðing? Argaði hann teg? Fái heldur ikki hesar gitingar at passa, tí øll hava hoyrt, hvussu onkrir av tínum egnu partamonnum hava skeldað, vanvirt og noktað at akta teg, uttan at tú av teirri grund á nakran hátt hevur mist áltið á teim­ um, tíansheldur mist tolið við teimum – heldur tvørt­ urímóti. Harafturat gert tú sum tann dugnaligi lærari, tú sigst vera, neyvan mis­ mun á monnum, hvørki innan­ ella uttanfloks. So eftir mánaðir við ørkymlandi gitingum og svøvnleysum náttum, so biði og bøni eg teg Jóannes Eidesgaard – vælsignaði sig mær sannleikan um hetta mál, líka mikið hvussu beiskur hann verð­ ur fyri meg og míni – sig mær frá hvørjum smáluti, ið fylti bikar títt – tí nógv má tað vera, tá ið ólukku lyklamálið bert var hin evarska lítli dropin, ið fekk tað at flóta yvir – so lítil, at tú nú als ikki heldur tað vera neyðugt, at tað málið skal kannast. Gev mær vissuna – sig mær alt, so eg skilji, hvat ið hent er. Gev mær møgu­ leikan fyri ­ við grein í mínum máli ­ at kunna siga við fólk, at Jóannes Eidesgaard eisini er ein ærligur hampamaður, ið ikki kundi funnið uppá at stungið knívar í ryggin á øðrum ella logið bert fyri at sleppa at vera løgmaður ein dag afturat. Við bjartari vón í hjarta­ num um skjótt at vita alt við vissu. Tórshavn 4. des. 2008 Innilig áheitan á formann Javnaðarfloksins, Jóannes Eidesgaard ANNIKA B. HoydAL Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he­ vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli.