hósdagur 13. september 2001síða 5

8 Nr. 176 - 13. september 2001 Nr. 176 - 13. september 2001 9 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Tað var ein sannur sorgardagur fyri demokratiska heimin, tá túsundtals fólk lótu lív í USA fyrradagin. Atsóknin móti sivilum í New York er tað grovasta heimurin hevur sæð síðani annan veraldarbardaga. Ongantíð áður hevur tað verið so týdningarmikið hjá demokratiska heiminum at leggja dent á, at einki mál nakrantíð kann rættvísgera eina slíka níðings- gerð. Mannalív hava einki at siga hjá slíkum at- sóknarmonnum. Fanatisma og fundamentalisma eru stórsti vandin í heiminum í dag, óansæð hvar hesi finnast. Fíggindamyndin er ikki so greið í dag, sum hon var undir kalda krígnum. Fíggindin í slíkum atsóknum sum fyrradagin kann sita nærum hvar sum helst í heiminum, hóast upprunin ivalyest er í miðeystri ella islamiska heiminum. Tað er bara at vóna, at slíkar atsóknir geva bakslag hja teimum, ið hava framt tær. Atsóknin verður fordømd frá nærum øllum síðum eisini felagsskapum í miðeystri, sum annars nærum altíð eru kritiskir yvirfyri USA og vesturheiminum. Ilt er at siga hvørjar avleiðingarnar av 11. septembur atsóknini verða. Partabrævamarknaðirnir reageraðu stak negativt. Stórt fall var at síggja á nærum øllum slag av partabrøvum. Tað einasta, ið vísir seg at fara kraftiga upp, er oljuprísurin, sum so aftur fer at merkjast, ikki minst her hjá okkum. Álitið á eina friðarliga framtíð styrknaði ikki 11. septembur, men heimsterrorisman skal ikki sita við sigrinum, og tí er tað alneyðugt, at demokratiski heimurin stendur fattur. Einki mál eigur at verða rokkið við harðskapi, tí eingin søk, tað verði seg átrúnarlig, nationalistisk ella annað rættvísger slíkt. Umráðandi er at finna tey seku. Hetta er ein torfør uppgáva fyri leiðsluna í USA. Amerikanska fólkið krevur hevnd fyri hesa beistagerð. At USA enn ikki hevur brúkt sína hernaðarligu styrki vísir, at landið ætlar sær ikki at gera nakað mistak, sum so aftur kann verða atvoldin til fleiri atsóknir. Men okkurt er í væntu. Greiðu útmeldingarnar um, at stjórnir, ið hýsa hópdrápsmonnum, verða mettar samsekar, siga ikki so lítið. Verður ikki rætt farið fram kann vanlukkan gerast enn størri. Vit kunnu bara gita, hvat eitt álop á eitt ella fleiri arabisk lond kann hava við sær av hevnd frá teirra síðu. Tankin um at plasera kjarnorku- bumbur í amerikonskum umhvørvi hoyra enn sciencefiction lesnaðni til. Men tá hugsað verður um atsóknirnar í New York og Washington kann verða spurt, hvussu veruleikafjarur tann tankin er. Higartil hevur Miðeystur verið mett sum ein tikkandi bumba. Brádliga tykist allur heimurin at verða ein tikkandi bumba. DAGSINS MEINING Sosialurin Sorgardagur fyri demokratiska heimin M.A. Jacobsens heiðurslønir handaðar mánadagin TÍÐINDASKRIV Mánadagin 17. sept. kl. 5 seinnapartin handar Tórs- havnar kommuna Mentan- arvirðislønir M.A. Jacob- sens og Barnabókaheiðurs- løn Tórshavnar Býráðs í Sjónleikarhúsinum. Í 1958 varð ein reglugerð gjørd fyri bókmentavirðis- løn M.A. Jacobsens og tvær virðislønir vórðu fyrstu ferð latnar sama árið. Reglugerðin fekk heitið: Reglugerð fyri Bókmenta- virðisløn M.A. Jacobsens. Í 1972 varð gjørt av, at onnur lønin átti at verða latin fyri fagrar bókmentir og onnur fyri yrkisbók- mentir. Í 1985 kom í reglugerð- ina, at býráðið kundi sam- tykkja at lata eina løn aftur- at, um nevndin helt eitt verk hava bókmentaligt virði, men vera torført at flokka sum annaðhvørt fag- urbókmentaligt ella yrkis- bókmentaligt. Í 1996 samtykti Tórs- havnar býráð at broyta navnið og reglugerðina. Heitið er nú Mentanarvirð- islønir M.A. Jacobsens. Nevndin hevur heimild at lata tríggjar virðislønir, eina fyri fagurbókmentir, eina fyri yrkisbókmentir og eina fyri mentanaravrik. Virðislønin fyri mentanar- avrik kann verða latin fólki, sum hava gjørt eitthvørt, sum hevur týdning fyri før- oyska mentan. Nevndin hevur heimild at gera av ikki at lata onkra av virðis- lønunum, um hon heldur, at einki verk ella avrik er virðislønarvert. Í ár verða tríggjar latnar. Í nevndini fyri Mentanar- virðislønir M.A. Jacobsens eru fimm limir: Býráðið velur tríggjar, Rithøvunda- felagið ein og Fróðskapar- setur Føroya ein. Nevndar- limirnir verða valdir eftir hvørt býráðsval. Eftir bý- ráðsvalið síðsta heyst er nevndin sostatt vald av nýggjum. Býráðið hevur valt Egon Hansen og Jákup Jacobsen at halda fram. Erling Isholm er nýggjur limur. Rithøvundafelagið valdi Gunnar Hoydal aftur. Fróðskaparsetrið valdi Turið Sigurðardóttur. Eing- in formaður er í nevndini. Býarbókavørðurin er fastur skrivari, tað er Anna Brim- nes. Barnabókaheiðurslønir Tórshavnar Býráðs vórðu fyrstu ferð handaðar í 1976. Heiðurslønirnar verða latn- ar fyri bóka- og listaverk fyri børn, sum verða hildin at vera virðislønarverd. Tær kunnu latast rithøvundum, týðarum og listafólkum. Í mesta lagi ber til at lata tvær lønir. Í ár verður ein latin. Í nevndini í barna- bókaheiðurslønirnar eru somuleiðis fimm limir. Formaðurin í mentamála- nevnd Tórshavnar komm- unu er fastur limur og fastur formaður í nevndini. Ein barnabókavørður er fastur limur og skrivari í nevndini, tað er Malan Hilmarsdóttir. Nevndin verður vald av nýggjum eftir hvørt komm- unuval. Í fjør heyst varð Heðin Mortensen formaður í mentamálanevndini og er sostatt eisini formaður í nevndini fyri barnabóka- heiðurslønirnar. Tórshavnar kommuna hevur valt Hildur Eyðunsdóttir og Poulinu Slættanes í nevndina. Fe- lagslærararáðið hevur valt Hervør Jákupsson. TÍÐINDASKRIV Leygardagin 15. sept. verð- ur árliga fiskikappingin í Norðoyggjum. Eins og undanfarnu ár verður skipað fyri fiski- kapping og fiskikappingar- dansi, og er tað fyri allar Norðoyggjar. Tað er stuðla- felagið »Dragin« – KG 212, ið skipar fyri. Luttøkutreytir Treytirnar fyri luttøku eru tær somu sum undanfarnu ár, tó við tí broyting, at seiður nú ikki telur við í vektini. Bátarnir fáa lut- tøkuskjal umborð í Drag- anum frá kl. 7.30 og kunnu teir fara frá landi kl. 8 og í seinasta lagi kl. 5 seinna- partin skulu teir vera aftur á landi. Av trygdarorsøkum skulu minst tveir mans vera við hvørjum báti. Tað er bert loyvt at nýta snøri, snellu ella tráðu sum veiði- reiðskap. Vinnararnir fáa steyp til ognar Tann bátur, sum hevur størst veiðu pr. mann, verður vinnari. Manningar- nar á trimum teimum bestu bátunum fáa steyp til ognar og verða steypini handað manningunum tá liðugt er at viga veiðuna – umleið kl. 8. Aftan á fáa manningarnar kaffi og pannukøkur um- borð á Draganum. Fólk kunnu keypa sær at kóka Fiskurin verður lagdur upp við bátabrúgvarnar á Vánni. Kl. uml. 17.30 byrj- ar fiskauppboðssølan, har fólk hava høvi at keypa sær fisk til at kóka ella hanga upp. Uppboðssølan verður í uml. ein tíma. Fiskikappingardansur í Skálanum kl. 23 Um kvøldið verður gamla- mannadansur í Skálanum, og er tað tann kendi contry- bólkurin úr Klaksvík sum spælir. Peningurin, sum kemur inn frá fiskikappingini og dansinum, fer óskerdur til »Dragan«, sum verður bygdur um til skúlaskip. Fiskikapping og fiskikappingardansur í Klaksvík VIÐMERKINGAR Jörmund Vágadal Í Útvarpinum í kvöld hoyrdi eg, at hash-hundurin hjá lögregluni hevði fingið eina lönarhækking uppá ca. 3000 krónur um mánaðin — eg rokni við, at hetta er fyri uppihald, sjónvarp, mat og klæðir, kamar, internet, telefon og annars ferða- kostnaður vestur á flog- vøllin og koyring oman á bryggjuna í Havn. Upp- hæddin svarar til ellispen- sjónina sum okkara gomlu skulu klára seg fyri. Í somu útvarpssending verður sagt, at løgmans- stjórin, Marjun Hanusar- dóttur og hennara aðal- stjórar — eg haldi teir eru einir 5-6 í tali- høvðu fingið eina lönarhækkan ella viðbót uppá —minnist meg rætt, so var talan um einar 4.000 krónur um mánaðin — og hetta var bara, sum russiski fótbólts- venjarin segði her fyri, ein avgreiðsluspurningur — eitt sokalla ískoytið til verandi lönina. Eg kom at hugsa um Ingeborg og Abramsen. Viðbótin svarar til eina meðal lönarhækkan uppá 25% var talan um eina vanliga arbeiðaralön. Eg roknið við at Annfinn Kalsberg og Óli Breck- mann hava góðtikið hesar merkiligu almennu lönar- hækkingarnar. Nú er tað vorði “in” at arbeiða hjá tí almenna. Her eru störstu lönirnar. Hetta er merkiligt? At avgreiða lönina hjá einum hundi og gjalda 3000 krónur um mánan á posthúsinum til ein hund, hetta finna tit eina loysn uppá. Men tit finna ikki útav at geva okkara minni mentu og gomlu sömilig kor at liva undir ella okkara sjúku sömiliga viðgerð, men ein hund, tað loysa tit við einum pennastroki — hetta mátti verið flovisligt fyri onkran, harra lögmaður. Við einum pennastroki geva tit teimum meira, sum hava nokk frammanundan og fær hetta ein at undrast og nervast um hetta skal verða skilið í framtíðini við fullveldinum og einum nýggjum kongi. Finnboga Ísaksson kenna vit — teir eru vinstrahallir sosialistar og upprörsmenn og kráma til sín tað teir kunnu. Teir fegnast yvir at almennu lönirnar eru tær mest attraktivu í sam- felagnum. Hetta er sosial- istiska leiðin. Ein hevði vóna at hetta ikki bleiv endin, men lítið rökist fyri at tykkara kráman eftir pengunum fær nakran enda. Hava tit ikki nokk? Mangla tit pengar heima við hús? 36.000 krónur um mánaðin, hví skulu tit og hasin hundurin hava meir? Tit fáa onki við tykkum, tá tit fara hiðani. Var pen- ingurin ikki betur farin til sjúkrahús, almenna við- gerð, skúlar o.a.? Hví skulu tit altíð kráma til tykkum — pengar, sum tit onki eiga í, men sum onnur hava stríðst fyri. Boksarin Mike Tyson segði herfyri við fjölmiðlarnar, at tað eru tvey slög av menniskum til: tey sum forvinna pening og so öll hini, sum royna at stjæla peningin frá tær. Skammast tit ongantíð? Ella halda tit verunliga at tit eru allar hesar pengarnar verd? Annars so ætli eg mær at sökja starvið sum kongur í Föroyum, tá starvið verður lýst leyst. Nú vóni eg ikki at Vágadal navnið er ov lítið fínt í mun til Hoydal, Kallsberg, Breckmann, Mohr, Ellefsen, Djurhuus v.m. LÍV brakandi brestur frumbyrjan megnarlop á dunandi aldu skolandi neistar í kvidnar tíðir berandi í barmi óteljandi fon gitin við lívi lívi litið okkum til til varðveitslu sum lán at umsita og at lata aftur eftir tilmált æviskeið Erling S. Nú nervist eg! TÍÐINDASKRIV Magistarafelag Føroya og Fíggjarmálastýrið hava tann 11. september 2001 gjørt sáttmála, ið er gald- andi frá 1. mars 2001 til 1. oktober 2003. Sáttmálin gevur limum felagsins eina samlaða lønarhækking uppá umleið 12%. Við sáttmálanum er eydnast at fáa staðfest meginregluna um, at øktur førleiki gevur hægri løn. Við øðrum orð- um gevur sáttmálin møgu- leika fyri størri lønarligum fjølbroytni og lønarliga viðurkennir phd førleika. Í sáttmálanum er eisini semja um eina nýggja løn- arskipan samansetta av einari grundløn við 12, og ikki sum higartil 15, stig- um, og einum førleika- lønarstiga, ið gevur møgu- leika fyri neyvari áseting av løn í mun til krøv um út- búgving, førleika og ábyrgd. Eftirlønargjaldið er eisini broytt soleiðis, at arbeiðsgevarin rindar alla eftirlønina, 13,5%, av grundløn og førleikaløn. Skipanin higartil, har starvsfólkið rindaði 5% av grundlønini og arbeiðs- gevarin 10% dettur sostatt burtur. Nýggja skipanin tryggjar øllum limum somu eftirløn sum higartil. Broytingar eru somu- leiðis í sjálvum sáttmála- tekstinum og semja er gjørd um 2 protokollat: eitt um setanarviðurskifti hjá Ph.D-lesandi og eitt um arbeiðstíð o.a. á Føroya Læraraskúla. Harumframt er notat skrivað, sum staðfestir at hátturin at áseta ferðaend- urgjald fyri tænastuferðir hevur verið umrøddur, og at Fíggjarmálastýrið sigur seg sinnað at gera avtalu, sum umfatar fleiri feløg. Í notatinum verður eisini staðfest, at partarnir eru samdir um, at gongd kemur aftur á arbeiðið at gera uppskot til reglugerð fyri virksemið hjá samstarvs- ráðunum. Nevndin í Magistara- felagnum heldur sum heild, at vit hava fingið eina liðiligari, meiri tíðarhósk- andi og framtíðarvendari lønarskipan - eina skipan, ið kann vera við til at skapa menningarmøguleikar hjá starvsfólkum og stovnum. ……. Sáttmálin og nýggja lønarskipanin verða at finna á heimasíðuni hjá Lønardeildini: www.lnd.fo TÍÐINDASKRIV Leygardagin 15. september skipar Føroya-MC fyri einum felagstúri, har allar motorsúkklur í Føroyum eru vælkomnar. Nú dagarnir styttast, og summarið má sigast at vera av, eru dagarnir, har møgu - leiki er at koyra motor- súkklu vornir færri, og tí skipar felagið fyri einum felagstúri, har øll motor- súkklufólk kunnu møtast og hugna sær, og tosa um, hvussu hetta motorsúkklu- árið hevur verið. Sigast má, at árið í ár hevur verið eitt hend- ingaríkt ár fyri tey, sum hava áhuga fyri motor- súkklum, tí óvanliga nógv- ar motorsúkklur eru kom- nar til landið í ár - einar 25 - 30 súkklur, harav 2 nýggj- ar. Eisini fyri Føroya-MC, sum var stovnað í sep- tember í fjør, hevur árið verið sera hendingaríkt. Felagið hevur fingið nógvar nýggjar limir, og eru nú yvir 100 limir skrá- settir, sum má sigast at vera sera nógv. Limirnir hava í ár fingið 3 limabløð, og eitt kemur afturat 15. oktober. Nevndin hevur eisini skipað fyri fleiri tiltøkum í summar, m.a. orienterings- koyring og ymiskum felagstúrum. Og eisini er gjørd ein telefonketa, soleiðis at øll kunnu fáa boð um, nær koyrt verður, tá ein góður dagur er, og hevur ketan verið nógv nýtt. Til dømis hava motor- súkklur vitjað á flest øllum stevnunum, ið hava verið kring landið, og tá góð- veður hevur verið, hava flestu fólk ivaleyst møtt motorsúkklum á ferð. Føroya-MC leggur dent á, at tiltakið leygardagin ikki bert er fyri limir, men øll motorsúkkluáhuga eru vælkomin. Túrurin verður til Tjørnuvíkar,har kaffi og køkur verða at fáa, og um veðrið verður gott, verður væntandi koyrt ein túr til Saksunar eisini. Føroya-MC vónar at síggja nógvar motorsúkklur leygardagin, sum væntandi verður síðsta tiltakið í ár; og so er bert at vóna, at veðrið verður tilvildar. Magistarar gjørt sáttmála Motorsúkklutúrur C M Y K 9 8