hósdagur 18. desember 2008síða 12

12 Nr. 244 - 18. desember 2008 Stutt Sagt Russar royna tolið hjá Obama Ein embætismaður í amer­ ikanska uttanríkisráðnum sigur, at russisku myndug­ leikarnir ætla sær at royna tolið hjá Barrack Obama, tá hann tekur við forseta­ embætinum. Sambært embætismanninum ætla rossar at herða mótstøðuna ímóti amerikonsku rakett­ verjuskipanini fyri at vita, hvat Obama fer at svara. Russar eru serliga illir um, at partar av rakett­ verjuskipanini skulu set­ ast upp í Póllandi og Kekkia, og teir hava hótt við at seta rakettir upp í Kaliningrad sum svar. Embætismaðurin í utt­ anríkisráðnum í Washing­ ton sigur, at russar taka eingi stig ímóti rakett­ verjuætlanini, fyrr enn Obama hevur tikið við sum forseti. Tað avgerandi er, hvussu Obama fer at svara, tá russar hvessa orðalagið, sigur hann. Mótmælis- menn deyðadømdir Í Kina hevur ein dómstólur felt dóm í málinum ímóti tveimum monnum, sum rendu ein ruskbil inn í eitt fylgi av løgreglumonnum, sum vandu í býnum Kash­ gar fyri fýra mánaðum síð­ ani. Atsóknin kostaði 17 løgreglumonnum lívið, og 15 fingu skaða. Dómstól­ urin var eisini eirindaleys­ ur og dømdi báðar menn­ inar til deyða, skrivar AP. Kashgar er í landspartin­ um Xinjiang, og har hava leingi verið vápnaðir sam­ anbrestir millum víð­ gongdar muslimar og kin­ esisku myndugleikarnar. Uighur­minnilutin, sum býr í landspartinum, vil vera við, at kinesisku myndugleikarnir kúga tey, og at tey tí seta seg upp ímóti teimum. Myndug­ leikarnir siga haraftur­ ímóti, at tað eru yvirgangs­ menn, sum herurin og løgreglan stríðast við. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk - Hóast vantandi royndir, løgið navn, rasuskilnað og sterkt mótvalevni gjørdist Obama 44. amerikanski forsetin (Time) útlond Russland er blivið meiri ágangandi á sjónum og í luftini í seinastuni Mynd: AP Umfatandi nýgerð á samferðsluøkinum og aðrar almennar íløgur skulu halda amerikonsku hjólunum malandi Um ein mánað tekur Bar­ rack Obama við sum amer­ ikanskur forseti, og vælvit­ andi keldur siga nú, at hann tá fer at koma við einum risastórum kreppupakka, sum skal fáa ferð aftur á amerikanska búskapin. Í morgun kom fram, at kanska vera 850 milliardir dollarar ella 4,5 billiónir krónur í pakkanum hjá Obama. Tað hevur ljóðað, at hansara búskaparráðgevar høvdu upprunaliga mælt til at koyra 600 milliardir doll­ arar í pakkan, men at teir seinni hava skotið upp at fara heilt upp í 850 milliard­ ir dollarar. Vælvitandi keld­ ur siga, at ráðgevarnir hava longu givið Kongressini ábendingar um, hvussu nógv verður í pakkanum. Búskaparfrøðingar siga, at skattalættin, sum Bush­ stjórnin kom við í vár, er einki aftur ímóti pakkanum hjá Obama, sum kann sam­ anberast við tiltøkini, sum táverandi stjórnin setti í verk í kreppuárunum í 1930­unum. Samferðslukervið Ætlanin hjá Obama er at brúka ein stóran part av kreppupakkanum til at útbyggja og nútímansgera tað amerikanska samferðslu­ kervið. Ætlanin umfatar millum annað nýggjar veg­ ir og nýggjar jarnbreytir. Harumframt ætlar hann at brúka nógvar pengar til at umbyggja almennar bygn­ ingar, so teir skulu brúka minni orku enn nú. Nógvir skúlar skulu umbyggjast og nútímansgerast, og eisini her verður miðað eftir at skerja orkunýtsluna. Politiskir viðmerkjarar í Washington siga, at saman við kreppupakkanum kemur eitt uppskot um skattalætta, tí Obama veit, at tað kann vera trupult at fáa Kongress­ ina at samtykkja ein kreppu­ pakka uttan at egna við onkr­ um so sum einum skattalætta. Her verður helst talan um at lækka skattin á lág­ og með­ alinntøkum, uttan at tey múgvandi skulu gjalda meiri skatt. Umframt kreppupakkan og skattalætta fer Obama væntandi at biðja Kongress­ ina um eykajáttan til verk­ ætlanir, sum skulu hjálpa teimum, sum koma í neyð orsakað av arbeiðsloysi. Ársins navn Tíðarritið Time velur á hvørjum ári ársins navn, og í morgun bleiv kunngjørt, at valið í ár er fallið á Bar­ rack Obama. Time vísir á, at fyri tveim­ um árum síðani hevði helm­ ingurin av amerikanska fólkinum ongantíð hoyrt navn hansara, men at í dag taka flestu amerikanarar tað sum eina sjálvfylgju, at ein mynd av honum er á forsíð­ uni í bløðunum. Kreppupakki við 4,5 billiónum krónum Barrack Obama er í ferð við at fyrireika ein stóran kreppupakka til amerikanararnar Mynd: AP Pakistanski forsetin heldur uppá, at menn­ inir, sum framdu yvirgangin í indiska býnum Mumbai, ikki komu úr Pakistan Asif Ata Zardari, forseti vís­ ir aftur indisku tíðindunum um, at yvirgangsmenninir komu úr Pakistan. Hann sig­ ur, at tað finnast eingi prógv, sum knýta yvirgangs­ menninar at Pakistan. Í samrøðu við bretska kringvarpið BBC sigur Zardari, at myndugleikarnir eru ikki lidnir at kanna Mumbai­málið, og tí vil hann ikki geva nakað boð uppá, hvør ella hvørjir teir seku er. Indiska stjórnin heldur fast um, at tað vóru kreftir í Pakistan, sum løgdu atsókn­ ina at Mumbai til rættis, og bretsku myndugleikarnir hava eisini sagt, at yvir­ gangsmenninir vóru úr pak­ istanska bólkinum Lashkar­ e­Taiba. Pakistanski forsetin sigur við BBC, at Pakistan er til reiðar at hjálpa indisku myndugleikunum við Mum­ bai­málinum, og Pakistan er eisini sinnað at lata indisku myndugleikunum fregnartæ nastuupplýsingar í sambandi við málið, sigur hann. Mumbai-yvirgangsmenninir komu ikki úr Pakistan Pakistanski forsetin Asif Ali Zardari Mynd: AP