týsdagur 23. desember 2008síða 27

Nr. 247 - 23. desember 2008 27 tíðindi minst av orku vilja styrkja um tilverurættin hjá sær. Eyðfinn Egholm er ikki heilt samdur. - Tað kann gott vera, at júst umhvørvisspurningurin í mun til ymiskt annað hevur verið nógv á bredd- anum seinnu árini, men hetta er ein týdningarmikil spurningur, sum øll – eisini føroyingar – eiga at taka støðu til. Vilja vit í Føroyum vera partur av altjóða sam- felagnum, og tora at hyggja upp á okkara grannar og fólk longri úti í heimi, mugu vit vísa ábyrgd, sigur hann. Men hvussu so við teim- um, sum siga, at allar hesar umhvørvismerkingarnar bara verða brúktar sum gott PR hjá framleiðslufyritøk- um? - Tað er rætt, at umhvørvis- merkingar kunnu brúkast, tá ein fyritøka skal markn- aðarførast, men eg dugi ikki at síggja nakað skeivt í at vísa viðskiftafólki bæði innanlands og uttanlands, at ein fyritøka kennir ábyrgd yvirfyri umhvørvin- um. Slík tekin vísa jú sam- stundis, at talan er um eina fyritøku, sum tekur seg sjálva í álvara, og tá skal ikki so nógv til hjá kundan- um, fyri at hann kemur til tað niðurstøðu, at fyritøkan eisini tekur kundan í álvara, sigur MEST-stjórin. Skráseting og stýring Men hvussu ætlar MEST so ítøkiliga at fáa orkubrúkið niður við 10 prosentum næstu tvey árini, og sam- stundis veksa um virksemi sítt? Ja, talan er ikki um nakr- an gandafrymil. Í veruleik- anum skal ikki meira til – í fyrstani – enn at skráseta alt orkubrúkið í fyritøkuni, og so greina tey tøl, sum funnið verður framt til. Tølini fara at vísa, um brúk- ið er óneyðuga stórt á summum økjum í fyritøk- uni. MEST hevur skrásett samlaða orkubrúkið hjá fyritøkuni í fjør og higartil í ár, og sum dømi um eitt øki, har tað kann setast inn beinanvegin, nevnir Eyð- finn Egholm nøkur av set- húsunum, sum fyritøkan eigur. - Hús, sum eru um somu stødd, brúka sera ymiskar nøgdir av olju til upphiting. Her kann vera talan um ov illa bjálvað hús, ov skila- leyst brúk, ella ein kombina- tión av hesum. Í øllum før- um kunnu vit fara í gongd beinanvegin við ábøtum, og líknandi broytingar kunnu eisini gerast á størri økjum í fyritøkuni, sigur Eyðfinn Egholm. Tá tað snýr seg um orku- slúkar, skulu hesir beinast av vegnum næstu árini, og sum frá líður skal fyritøkan verða somikið væl fyri, at tað ein- asta, sum hugsast skal um, er at taka tær umhvørvisligu røttu loysnirnar. - Burðardyggu íløgurnar eru í summum førum størri, tá mann hugsar stutt, men tað góða við hesum er jú, at tær fíggjarliga loysa seg í longdini, sigur Eyðfinn Egholm. Bjóða seg fram Fyri at fáa sum mest burtur úr tí tilfeingi, sum er í fyri- tøkuni, hevur MEST gjørt av at heita á starvsfólkini um at bjóða seg fram. - Vit vita, at fólk eru í fyri- tøkuni, sum hava góð hug- skot til, hvussu fyritøkan kann gerast meiri burðar- dygg, og tí hava vit valt at biðja tey koma við sínum hugskotum, sigur Eyðfinn Egholm. Ætlanin er so at fáa tey sum hava hug og førleika, at standa fyri onkrum verk- ætlanum, eins og tey, sum koma við hugskotum, ið kunnu brúkast, fáa okkurt slag av bonus fyri hugskot síni. Fimm skjótir spurningar til samskiparan Kristianna Winther Poulsen er vegna Atlanticon samskipari fyri EMS-Light verkætlanini í Føroyum. Vit hava sett henni fimm stuttar spurningar um tiltakið og føroysku luttøkuna Hvat vildi myndugleikin upprunaliga,, at EMS- Light skuldi leiða til? EMS light-Nordic er ein norðurlendsk verkætlan (undir Norðurlanda- ráðnum), sum miðjar ímóti at stuðla burðar- dyggari menning í teim smáu samfeløgunum í norðurlondum. Høvuðsendamálið fyri verkætlanini er at økja um støðið á verjuni av umhvørvinum og kappingarførinum hjá teim smáu og miðalstóru virkjunum. Hvar byrjaði prátið um EMS-Light? Ein minni verkætlan varð gjørd fyri at kanna, um tørvur var á eini umhvørvisskipan sum EMS-Light Nordic í Fø, Ísl. Og Álandi. Og tað vísti seg, at tað var tað. Nær blivu føroyskar fyritøkur virknar í verkætlanina? Í Føroyum byrjaði EMS-Light Nordic tíðliga í 2007. Í mai 2007 var ein byrjanarverkstova hildin. Onkrar fyritøkur eru komnar við í verkætlanina seinni. Fáa fyritøkurnar nakað ítøkiligt stempul ella prógv? Hetta er ein spurningur um fígging frá Norðurlanda- ráðnum. Tað er ikki endaliga avgjørt enn, um verkætlanin endar við, at luttakandi fyritøkurnar fáa eitt umhvørvisstempul. Hvørjar skipanir/umhvørvisstempul kunnu fyritøkurnar arbeiða fram ímóti, tá ið hendan verkætlanin er liðug? ISO 14001 er tann mest nærliggjandi skipanin, sum fyritøkurnar framhaldandi kunnu arbeiða fram ímóti, um ynski er um tað. Hvussu nógv er eftir á mál, tá ið fyritøkurnar hava implementerað EMS-Light Nordic, veldst um, hvussu nógv tær hava gjørt við EMS-Light Nordic. Um tær hava gjørt nógv við at implementera hesa skipan, er munurin ikki so stórur. Meira kunning um EMS-Light fæst á www.ems-light.org Kristianna Winther Poulsen FAKTA UM EYÐFINN EGHOLM Stjóri á skipasmiðju­ samtakinum MEST 59 ár Sivilverkfrøðingur og HD í fígging Arbeiðsroyndir: 1976­79 De Danske Sukkerfabrikker 1979­1993 Teknicon, føroysk felag. Partaeigari og leiðari. 1993­2008 Danisco Sugar – seinnu árini tekniskur leiðari fyri Danisco Sugar Nykøbing 2008­ MEST – Vit hava í sambandi við hesa verkætlan sett okkum sum mál at minka 10 prosent í orkubrúki næstu tvey árini, men tað merkir als ikki, at vit so fara at seta okkum upp afturá. Tað snýr seg um hvønn dag at verja umhvørvið sum mest, sigur Eyðfinn Egholm, stjóri hjá MEST Mynd: Leif Láad