týsdagur 30. desember 2008síða 8

8 tíðindi Nr. 249 - 30. desember 2008 Í hugnaprátinum í Rásarúminum hugleiddu løgmaður, Kaj Leo Johannesen, og andstøðuleiðarin, Høgni Hoydal, um jól úti og heima. Eitt, sum kanska tey flestu ikki vita, er, at báðir hava upplivað jól á sjónum, einaferð enntá umborð á sama skipi HUGNAPRÁT Leo Poulsen, Sosialurin leo@sosialurin.fo Jóannes Hansen, Rás2 joannes@sosialurin.fo Jól í politisku skipanini er heldur øðrvísi í Danmark enn í Føroyum. Her heima duga politikarar betur at skilja ímillum politiskar ósemjur og privatar ósemj­ ur, heldur Høgni Hoydal. Hann sigur, at persónligu viðurskiftini millum før­ oyskar politikarar eru sera góð, og hann kemur ógvu­ liga væl út av tí við Kaj Leo Johannesen, løgmann. ­ Tað er so um jóltíðir, at nógv smá jólaborðhald verða hildin, og tá merkir mann væl, at tað eru ikki allir flokkar sum eru við, sigur Høgni Hoydal. Føroyskir politikarar kennast betur og teir sam­ skifta betur eisini um onnur ting enn politikk. ­ Eg og Kaj Leo kunnu tosa saman um fótbólt, útróður og fiskiskap, og tað verður ikki gjørt nakað serligt á Fólkatingi, sigur Høgni Hoydal. Jólasiðvenjurnar eru ann­ ars farnar at líkjast meiri og meiri, og tað er nakað, sum vit hava tikið eftir dønum, men jólahugnin er kortini nógv størri í Føroyum, held­ ur formaður Tjóðveldis. Tosa við fólk Løgmaður heldur, at fólk kanska hava ta fatan, at før­ oyskir politikarar ikki kunnu vera góðir starvsfel­ agar, tá tey hoyra orðalagið í politisku orrustunum, men har heldur Kaj Leo Johanne­ sen, at føroyskir politikarar yvirhøvur hava tað gott saman sum starvsfelagar. ­ Bylgjurnar kunnu ganga høgt, serliga eftir eina strævna fíggjarlógarviðgerð, men tá vit so koma inn í jólatíðina, so slætnar aftur og jólafriðurin leggur seg yvir øll, sigur løgmaður. Hann heldur, at jólini gera fólk glaðari, og tí er tal­ an um nakrar fantastiskar dagar. ­ Jólini gera nakað sálar­ liga við fólk, sigur løgmað­ ur. Júst í starvinum sum løg­ maður hevur Kaj Leo Johannesen nakrar serligar uppgávur um jóltíðir. ­ Eg havi verið uppi á Barnaheiminum og tosað við børnini har, eins og eg havi verið í Herberginum. Tað er ótrúliga spennandi at tosa við fólk, og tað er ein av teimum stóru fyrimun­ unum við at vera løgmaður, sigur Kaj Leo Johannesen. Tað eru kanska ikki so mong sum vita tað, men løg­ maður hevur verið sjómað­ ur, og hevur eisini roynt at hildi jól langt heiman ífrá. ­ Eg var stýrimaður við Mærsk tá eg var 21 ára gamal. Vit sigldu í fjareystri og eg helt so jól har, men tað var einki serligt, slett ikki tað sama sum í Føroy­ um, sigur Kaj Leo Johanne­ sen. Jól umborð Andstøðuleiðarin, Høgni Hoydal, hevur eisini roynt at hildið jól uttan fyri Før­ oyar. ­ Eg læs niðri í 5 ár, men bert tey einu jólini helt eg ikki í Føroyum, hevði ikki ráð til ferðaseðilin. Tað løgna við mær er tó, at eg átti eina danska ommu í Føroyum og eina føroyska ommu í Keypmanahavn, so eg helt hesi jólini saman við henni, og tað eri eg feg­ in um, sigur Høgni Hoydal. Men eisini hann hevur roynt at verið til skips á jólum, enntá saman við Kaj Leo Johannesen. ­ Tað var við Vaktartænast­ uni, vit vóru nirði í Kanalini tá. Eg minnist, at eg fekk einar skóleistar og eina karamelleskju í jólagávu frá einari konu í Lamba, sigur Høgni Hoydal. Hann nevnir tað stóra arbeiði, sum verður gjørt av sjómanskvinnuringunum kring landið og tann stóra týdning, hetta arbeiði hevur fyri føroyskar sjómenn. Hetta við sjómanskvinnu­ ringum er eitt serføroyskt fyribrigdi, og harvið ókent í eitt nú Danmark. Jólaborðhald Eitt annað, sum er serligt í Føroyum í mum til Dan­ mark, er eitt samlað jóla­ borðhald, har Løgtingið, manning og starvsfólk um­ framt landsstýrisfólk savn­ ast. ­ Tað plagar at vera ógvu­ liga hugnaligt. Eg haldi, at hetta var nakað, Finnbogi Ísakson, sáli, tók stig til, tá hann var løgtingsformaður, so tað er ikki ein so gomul traditión heldur, sigur Høgni Hoydal. Tað plagdi at vera løg­ tingslimir sjálvir, sum vóru toast­mastarar, men hesa­ ferð høvdu teir innkallað Robert McBirnie at standa fyri undirhaldinum. Annars hava Vilhelm Johannesen, Jørgen Niclasen og John Johannesen onnur ár skipað fyri undirhaldinum. ­ Hetta er ikki vanligt í Fólkatinginum. Har hava tey tó eina nýggjársveitslu, har allir fólkatingslimir við maka verða bodnir við, men hetta er so stórt, at tað als ikki kann samanberast við jólaborðhaldið hjá Løgting­ inum, sigur Høgni Hoydal. Hann sigur, at skotið verður óført millum tingfólk eftir hvørjum øðrum, og nú onkur kemur uttanífrá, so kann hann lata tað stóru breiðsíðuna av mótir øllum. Annars heldur Kaj Leo Johannesen ikki, at fólk hava gjørt meiri av at geva honum »stikkpillarar« eftir at hann er vorðin løgmað­ ur. ­ Heitið hevur eina ávísa tign við sær, og eg haldi, at fólk hava meiri hug at verða formell, heldur Kaj Leo Johannesen. Og tað gevur Høgni Hoy­ dal honum rætt í, tí hann er higartil sloppin ógvuliga snikkaleysur undan Óla P. Politikkleys jól Teir báðir eru samdir um, at jólini í stóran mun snýr seg um familjuna, og serliga børnini. Løgmaður avdúkar, at hann nýtir jólini til at minnast tey, sum farin eru, antin tað so er í ár ella undanfarin ár. Jólini er tann tíðin á árin­ um, tá battaríini verða lødd aftur, og tá nakað av tí for­ sømda verður heintað inn aftur. Tá teir báðir politikar­ arnir kunnu verða meira saman við børnunum. Men fyrst og fremst verður polit­ ikkurin lagdur í hillina. ­ Mann møtir nógvum fólki um jólini, men tá veðrur ikki tosað politikkur. Skal ikki siga, at tað ikki kemur fyri, men yvirhøvur tosa fólk ikki um politikk á jólum, sigur løgmaður. Og andstøðuleiðarin kann bert taka undir við løg­ manni. Men eingi jól uttan jóla­ gávur, og eins og í fjør góvu løgmaður og andstøðuleið­ arin hvørjum øðrum eina jólagávu, sum myndirnar eisini vísa. Skóleistar og karamellur í jólagávu Jóannes Hansen var viðvertur í sendingini, og hann tosaði við Kaj Leo Johannesen, løgmann og Høgna Hoydal, formann í Tjóðveldi Mynd: Jan Müller Eins og í fjør góvu løgmaður og andstøðuleiðari hvørjum øðrum jólagávu Mynd: Jan Müller Meira hjálp til GM Amerikansku myndugleikarnir økja nú hjálpina til General Motors við at spýta seks milliardir dollarar í fíggjareindina hjá kreppurakta bilframleiðaran­ um, GMAC. Tað skrivar Bloomberg News. Fíggjarmálaráðið vil partvís keypa part av GMAC fyri fimm milliardir og partvís veita eina milliard í láni, so GMAC kann virka sum ein veruligur banki. Pengarnir koma oman á tær 13,4 milliardirnar, sum myndugleikarnir lántu General Motors fyrr í desember, og nú verður vónað, at nýggi kapitalurin kann økja um billánini, so gongd aftur kann koma í bilasøluna. Fyrstu 11 mánaðirnar er sølan av bil­ um hjá GM í USA minkað 22%, partvís orsakað av at GMAC hevur manglað pening, og tí bert lánt til kundar við ógvuliga góðum kredittvirði.