fríggjadagur 9. januar 2009síða 10

10 tíðindi Nr. 6 - 9. januar 2009 Har eru nógvir pengar at spara á telefonrokningini við at fáa sær internet­ telefon. Øll við einum góðum breiðbandi kunnu vera við Brúkaramál Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Vit vilja helst bara gjalda fyri minuttirnar við tosa í telefon. Ella uppaftur betur: fáa ókeypis telefongoggarí í tímavís. Hetta er als ikki bara ein dreymur longur, men veru­ leikin hjá øllum teimum, sum hava fingið sær inter­ nettelefon, ella IP­telefon. Við hesum ber til at tosa ókeypis í telefon við onnur, sum hava IP­telefon frá sama veitara, og bíligari við fastnet­ og fartelefonir ­ bæði í Føroyum og uttan­ lands. Eisini er uppringing­ argjaldið lægri. Tí, nú vit aftur skulu læra at spara, eru øll góð ráð kær­ komin. Og tíbetur kann neyðin eisini noyða okkum at hugsa øðrvísi og kreativt, og lata eyguni upp fyri nýggjum møguleikum og hentleikum, sum kunnu lætta um peningaliga. Nógv at spara Fyrimunurin við IP telefoni er, at tú rindar minni. Eitt er, at minutt­gjaldið er væl lægri til vanligar samrøður, og ókeypis til aðrar inter­ nettelefonir. Men tú sparir eisini mánaðargjaldið, sum fyri vanliga fastnettelefon er 115 kr., umframt stovn­ ingargjaldið á 747 kr. hjá telefonfeløgunum. Telefonin virkar vanliga á sama hátt sum talutíðar­ telefonir, har tú keypir tær talutíð á internetinum. Tele­ fonnummar og stovning eru ókeypis, men tú mást antin keypa tær eina nýggja tele­ fon ella ein beinara millum breiðbandið og vanligu heimatelefonina. Hetta er ein útreiðsla upp á einar tús­ und krónur. Og so skalt tú sjálvandi hava eitt gott breiðband. Føroyskt ella útlendskt Um allan heim eru eini 20.000 veitarar av inter­ nettelefoni. Men í Føroyum er tað, sum skilst, bert ein veitari til privatfólk, fyri­ tøkan I­Concept. Um tú velur ein føroyskan ella útlendskan veitara, veldst eitt sindur um, hvat tú hevur tørv á. Vilt tú tosa ókeypis við fólk, til dømis í Dan­ mark, so er best at fáa sær ein danskan veitara. Men ynskir tú mest at brúka hana til samrøður í Føroy­ um, so er ein føroyskur veitari bíligari. Við út í heim IP­telefonin kann brúkast allastaðni í heiminum, har tú hevur atgongd til breið­ band. Til dømis á hotellum. Tú loggar bara á netið har, og kanst ringja heim til Føroyar við føroyskum taksti. Føroyingar í Føroy­ um kunnu eisini fáa sær eitt útlendsk IP­telefonnummar, til dømis danskt, og kunnu tá ringja sera bíliga til danskar telefonir og ókeypis til aðrar danskar internet­ telefonir. Bjóða bara vinnuni Tey bæði føroysku telefeløg­ ini, Føroya Tele og Voda­ fone, hava ikki raðfest IP­ telefoni til privatkundar, men bert til vinnukundar. Eftirspurningurin hevur eft­ ir øllum at døma heldur ikki verið tann stóri higar­ til. Tey bæði feløgini siga, at tey rokna ikki við, at IP­ telefoni er framtíðin. Heldur fara vit at fáa telefonloysnir, ið bæði virka sum internet­ og fastnettelefonir. Jan Mortensen, stjóri í FT­samskifti, greiðir frá, at av tí, at talan er um eina internetloysn, so er treytin altíð, at sambandið hjá kundanum er somikið gott, at góðskan er hundrað pro­ sent. ­ Fólk góðtaka ikki, at tað skurrar í ella brýtur av. Og tað er altíð vandin, um inter­ netsambandið ikki er nóg gott. Okkara kundar vilja lyfta hornið av og fáa gott samband beinanvegin, og tað fáa tey við fastneti. So, í løtuni er ljóðgóðskan á IP­telefoni ikki á einum støði, sum vit ynskja at bjóða, sigur Jan Morten­ sen. Orsøkin til, at tey kortini hava raðfest IP­telefoni til vinnukundar er, at teir van­ liga hava gott internetsam­ band. Eisini vísir hann á, at skipanin ikki riggar, tá ið streymslit er, og tað góðtaka fólk heldur ikki. Bjarni Bjarnasson, stjóri hjá Vodafone, er samdur við kappingarneytanum frá Føroya Tele. Tey hava held­ ur ikki bjóðað IP­telefoni, men savna seg heldur um aðrar veitingar. Føroya Tele seinni í ár Kortini roknar Føroya Tele við at kunna bjóða privat­ kundum IP­telefoni seinni í ár. Men inntil tað hendir, mugu føroyskir brúkarar venda sær til ein av teimum mongu útbjóðarunum á internetinum, ella til før­ oysku fyritøkuna. Og so mugu vit brúkarar góðtaka, at IP­telefoni krevur eitt gott internetsamband, og at tað rýkur, tá streymurin fer. So, fyri vanliga føroying­ in, sum bara hevur brúk fyri at tosa sum longst í telefon fyri so lítlan pening sum gjørligt, er nógvur peningur at spara við at skifta til IP­ telefon. Pornoídnaðurin biður Kongressina um 5 mia. Tað eru ikki bert bankar, bilverksmiðjur og biotøknifyritøkur, sum vilja hava ein hjálparpakka í USA. Mikukvøldið varð kórið víðkað við pornoídnaðinum við Larry Flynt úr Hustler Magazines. Í einum úttalilsi frá Flynt og Joe Francis, ið er stjóri í Girls Gone Wild, biðja teir Kongressina um 5 milliardir dollarar í hjálp til undirhaldsídnaðin fyri vaksin. Ídnaðurin er hart raktur av fíggjarligu niðurgongdini, sum hava ført við sær eitt fall í sølu og leiguinntøkum av filmum á 22 prosent í 2008, samstundis sum alt fleiri leita sær til alnetið. Tí meina pornokongarnir at teir hava uppiborið ein hjálparpakka. Hetta skrivar heimasíðan hjá Børsen. Fleiri túsund at spara í telefon Fø. vanl. 0,28 0,32/0,22 0,32/0,22 Fø. mob. 1,40 1,75/1,00 1,70/0,98 Fø. IP 0,00 0,28/0,14 0,30/0,15 I-Concept Vodafone Føroya Tele Minutttakstir fyri at ringja frá ávikavist IP-telefon og Fastnet. Tey bæði telefonfeløgini hava tveir takstir, dýra/og bíliga talutíð. Vodafone