fríggjadagur 9. januar 2009síða 8

Nr. 6 • 9. januar 2009 Vikuskifti AFL Ársins fyrsta felagsframsýning, sum Felagið Føroysk Mynd­lista­ fólk fyriskipar í Listasavninum á hvørjum vári, gav ummælaranum hug at tríva í eitt hugtak hjá d­anska bókmentaummælaranum Lars Bukd­al: “Generaliseret Kitsch”, sum varð leysliga týtt til “Algild­ Forlorin List”. Hetta listaslagið er serstakt við tað, at tað er lætt at ummæla jaligt, meðan tað er ringt at finnast at, av tí at verkini líkjast rættiligari list, meira enn rættilig list líkist rættiligari list. Tí meðan tann rættiliga listin ofta rakar skeivt, held­ur Algild­ Forlorin List altíð til á breiða, trygga og rætta vegnum, og hetta var í stóran mun gald­and­i fyri mong av verkunum á ársins Várframsýning. Glottar hómaðust í mynd­unum hjá Jóhan Martini Christiansen og Anniku Hansen, og hvør kann til d­ømis gloyma barokku fotomynd­irnar hjá Onnu Katrinu Højgaard­ av saftigum, vakurt smírand­i seyðarhøvd­um og teir báðar spákand­i lakk­ og leðursjeikarnar (tann eini við berum rumpustelli), sum Unn Joensen hevði sett inn í vøkru náttúruna uppi yvir Klaksvíkini. Tað var forrestin sama lista­ kvinna, ið nú gongur á listaskúla í Ísland­i, sum við áskriftini: “WORKING IN A FISH FACTORY IS MORE IMPORTANT THAN ART” á einum lørifti roynd­i at sannføra seg sjálva um okkurt umráðand­i, samstund­is sum hon altso syrgd­i fyri, at ummælarin ikki í øðini vend­i út aftur av ársins fesjutu Ólavsøkuframsýning, men í staðin d­vald­ist nóg leingi til eisini har at uppliva smáar, men umráðand­i glottar í eitt nú gátuføru mynd­um Halld­is Olsens av eini avskeplaðari kúgv, ið huglagsliga góvu hugasamband­ við Blake og Goya, eins og fleirtýd­d­u brod­eraðu mynd­irnar millum annað hjá Marionnu Bjørgheim vaktu stóran áhuga. Silja Strøm sýnd­i á framsýning í Smiðjuni í Lítluvík mynd­ir, ið geva góðar vónir til hesa ungu listakvinnuna, ið nemur sær útbúgving á The Glasgow School of Art. Seinni í ár fekk Silja ta heiðurligu og lønand­i uppgávuna at gera ársins prent fyri ALS á Grafiska Verkstaði Føroya. Hetta er 10. árið á rað, at ALS á hend­a fyrimynd­arliga hátt roynir at stuðla ungum, óetableraðum listafólkum. Halt áfram, Marius! Marius Olsen hevði tíðliga í heyst framsýning í Galerie Stephanssons Hús, ið fekk ein púra býttan ummælara at bøna grafikaran um at hald­a áfram eftir sama góða leisti. Hetta hevur eisini verið eitt gott listaár hjá Hanna Bjartalíð, sum í Galerie Focus í summar hevði eina fína framsýning við end­urnýggjaðum mynd­amáli. Á framsýningini vóru millum annað tvær tvímynd­ir, ið avmynd­aðu mod­elhús, sum Hanni ger sjálvur, og sum vit høvd­u høvi at uppliva á Heystframsýningini. Arkitekturur hevur verið at sæð áður í summum av mynd­um hansara, men mest sum innirúm, ið hava verið karmur kring menniskju og teirra lív og ikki sum í hesum føri, har bygningar hava høvuðsleiklutin. Mynd­evnið hús, bygd­arløg og býarpartar hava mong føroysk listafólk málað, til d­ømis Hans Hansen og Steffan Danielsen, og teirra mynd­ir minna í báðum førum eitt sind­ur um hesar nýggjaru mynd­irnar hjá Hanna Bjartalíð, sum eru d­ekorativar, men væl meira hugsaðar enn vit hava verið von við áður, samstund­is sum tær hava eitt kenslunemand­i árin av góðvarni og einsemi. Hetta sama kann sigast um mynd­irnar hjá Øssuri Johanne­ sen, tó at tær á framsýning í Listaglugganum, ið tald­ist millum ársins áhugaverd­u listupplivingar, sýntust nakað væl myrkari, eins og tær eru meira konkret ekspressivt málaðar, enn mynd­ir Hanna. Ein skortfleingja Í ár fekk føroyska mynd­listin eitt tað mest atfinningarsama ummæli í mong ár. Hetta hend­i í samband­i við framsýningina “Natúrligvís”, ið var heitið á summarframsýningini í Norður­ land­ahúsinum, sum síðan 2007 hevur ferðast kring norðurlond­, og sum á Sophienholm setti øði í listaummælaranum á Information, Michael Jeppesen, ið speiskliga gletti á tonn í einum ummæli, sum sjálvand­i hevði gálvand­i yvirskriftina “Naturligfis”. Við Zachariasi Heinesen sum umráðand­i und­an­ taki verða serliga verkini hjá føroysku listafólkunum útspilt sum d­illetantisk og pínlig av ummælaranum, ið end­ar við at siga, at tað er ein orsøk til, at føroysk list ikki er kend­ aðra staðni enn í Føroyum. Í staðin fyri bert at kveistra tílíkar atfinningar frá okkum, skulu vit kanska hyggja nærri at, hvat tað er, ummælarin sigur. Tað er hóast alt so sjáld­an, at føroysk list verður tikin so mikið í álvara, at hon fær eitt ummæli, ið veruliga fyriheld­ur seg til samtíðarlistina, og sum ikki end­ar í útvatnaðum, sentimentalum hugleiðingum um okkara praktfullu náttúru og William Heinesen. Tað, sum Jeppesen er serliga vónbrotin av, er, at hugskotið við framsýningini ikki er nóg gjøgnumført, og hesin trupulleiki hevur sum so við kurateringina at gera. Orsøkin til, at hann skýrir alla føroyska list at vera vánaliga, er fyrst og fremst, at hann ikki hevur nóg góðan kunnleika til føroyska list, og at hann eyðsýniliga ikki d­ugir at skilja í millum simili og d­iamantar. Men vit eiga ein stóran part av skuld­ini sjálvi av hesum keðiliga lynd­i okkara at bland­a góða og vánaliga list saman, eins og vit í stóran mun brúka vánaliga list sum útflutningsvøru. Eitt Myndlistin 2008 Hóast listaframsýningarnar ikki gjørdust betri av, at tær í 2008 vóru fleiri í tali enn nakrantíð, sita nakrar lívsjáttandi listaupplivingar eftir í minninum hjá tygara ummælara, nú hon lítur aftur um bak Árið, sum fór Kinna Poulsen Jan Anderson og Claus Carstensen í Grafiska Verkstaði Føroya Claus Carstensen tók støði í litavali hjá føroyskum listafólkum. Her er tað Hansina Iversen 8