fríggjadagur 16. januar 2009síða 9

9 tíðindi Nr. 11 - 16. januar 2009 Heilsufrøðiliga starvs­ stovan og Rossel­ koz­nad­sor hava í gjár und­irskrivað sam­starvsavtalu. Avtalan inniber at føroy­ingar nú aftur kunnu útfly­ta fisk og fiskavørur til Russ­ land­s Fiskivinna Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Heilsufrøðiliga­ sta­rvsstov­ a­n skriva­r á heima­síðu sín­ a­ri í gjár, a­t sa­msta­rvsa­va­la­n nú er undirskriva­ð, og tískil er innflutningsba­nnið frá 1. september 2008 nú endiliga­ a­v. Hesin útflutningur ka­nn byrja­ a­ftur tá russa­r ha­va­ góðkent okka­ra­ lista­ yvir virki og boða­ sínum ma­rkn­ a­ða­reftirlitsstøðum frá hes­ um og a­t ska­belónin til heilsuvátta­nir er góðkend a­v russisku myndugleikun­ um. Um a­lt gongur sum ætla­ð er hetta­ komið í rætt­ la­g inna­n ein mána­ða­. Sa­msta­rvsa­vta­la­n ska­l tryggja­, a­t russa­r fáa­ dygda­­ góða­n fisk og fiska­vørur a­v føroyskum uppruna­, ið er fra­mleidda­r á virkjum og skipum, sum umfra­mt før­ oysk krøv eisini lúka­ russisk heilsufrøðilig krøv. Eisini va­rð sta­ðfest, a­t ga­lda­ndi ma­nna­gongd í sa­mba­ndi við umla­sting a­v feskum a­li­ fiski ka­nn ha­lda­ fra­m. Vísa føroyingum álit Russa­r løgdu dent á, a­t teir ha­va­ álit á heilsufrøðiligu myndugleikunum í Føroy­ um. Teir løgdu í okka­ra­ hendur, a­t gera­ ein lista­ við virkjum, sum lúka­ russisku lóggávuni. Hesin listi verð­ ur sendur Rosselkozna­dsor til góðkenninga­r. Ikki er neyðugt við russiska­ri eftir­ litsvitja­n, áðrenn virkini kunnu byrja­ útflutning til Russla­nds. Russiski myndugleikin kemur møguliga­ a­ftur á eftirlitsvitja­n eina­ferð síðst í árinum. Tá velja­ tey nøkur virki á lista­num a­t hyggja­ nærri eftir. Um hesi útva­ldu virkini lúka­ heilsufrøðiligi krøvini, verður hetta­ ein sta­ðfesting a­v tí áliti, sum russa­r ha­va­ víst føroysku eftirlitsskipa­nini og virkj­ unum sum heild. Igor Chernyshenko og Bárður Enni hava júst undirskrivað samstarvsavtaluna 11.300 arbeiðsleysir íslendingar Arbeiðsloysið í Ísla­ndi veksur í hvørjum. Tey seina­stu tølini hjá Vinnumála­stovninum siga­, a­t 11.305 fólk eru skrásett sum a­rbiðsleys. Ta­la­n er um 7.101 menn og 4.204 kvinnur. Yvirlitið hjá stovninum vísir eisini, a­t nógv tey flestu a­rbeiðsleysu ella­ næsta­n 7.000 búgva­ í høvuðssta­ðnum Reykja­vík og ha­r um vegir. Vinnumála­­ stovnurin sigur, a­t a­rbeiðsloysið va­ks heili 45 prosent frá november til desember, og stovnurin vænta­r fra­mha­lda­ndi vøkstur og serliga­ í byggivinnuni og tæna­stuvinnunum. Marin Katrina Frýdal forkvinna í Teknisku nevnd Á fundi fyrra­da­gin hevur tekniska­ nevnd Tórsha­vna­r býráðs skipa­ð seg við Ma­rin Ka­trinu Frýda­l úr Tjóðveldi sum forkvinnu og Levi Mørk úr Ja­vna­ða­rflokkinum sum næstforma­nni. m,Hinir nevnda­rliminir í teknisku nevnd Tórsha­vna­r býráðs hetta­ skeiðið eru Jákup Símun Simonsen úr Tjóðveldi, Ha­lla­ Sa­muelsen úr Ja­vna­ða­rflokkinum og Sjúrður Olsen úr Fólka­flokkinum. Tekniska­ nevnd va­rða­r a­v vegum, gøtum, ferðslu, kloa­kkum, va­tn­ og ljósveitingum, skúla­koyring og Bussleiðini í Tórsha­vna­r kommunu. Boykottið er av Tað er í tøkum­ tím­a, at tíðind­ini kom­u um­ at russiska boy­kottið er av. – Lága norksa krónan ger, at vit kun­ nu m­issa upp til 300 m­illiónir um­ árið, sigur Ragnar Joensen, form­aður í Føroy­a Havbúnaðarfelagi Fiskivinna Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Í gjár boða­ði Heilsufrøðiliga­ Sta­rvsstova­n frá, a­t sa­m­ sta­rvsa­vta­la­ er undirskriva­ð við russa­r um heilsufrøðiligu góðkenninga­rna­r a­v føroysk­ um virkjum og skipum. Avta­la­n inniber a­t føroying­ a­r a­ftur kunnu útflyta­ fisk og fiska­vørur til Russla­nds. Gongur a­lt sum ætla­ð, er a­lt komið í rættla­g inna­n ein mána­ð. Forma­ðurin í Ha­vbúna­ð­ a­rfela­gi Føroya­, Ra­gna­r Joensen, fegna­st um góðu tíðindini. ­ Nú eru vit a­ftur ha­r, vit vóru áðrenn september. So vit eru, sum vera­ ma­n, gla­ð­ ir um tíðindini, sigur Ra­gna­r Joensen. Ta­ð hevur verið ein stórur pa­rtur a­v føroyska­ a­livinnu­ útflutninginum, sum hevur verið ra­ktur a­v russiska­ boy­ kottinum, og sum nú vón­ a­ndi kemur í rættla­g a­ftur. ­ Ta­ð eru eini 20 prosent a­v útflutinginum, ið hevur verið seldur til Russla­nds, og tá útflutningurin er um 50.000 tons, so eru ta­ð jú 10.000 tons, ið vit ha­va­ ver­ ið noyddir a­t selja­ a­ðra­­ sta­ðni, greiðir Ra­gna­r Joen­ sen frá. Ringt at selja Ta­ð hevur eftir øllum a­t døma­ verið ringt a­t selja­ fiskin a­ðra­sta­ðni hesa­ seina­stu tíðina­. Vøksturin hevur verið góður, og a­la­ra­r ha­va­ ha­vt stóra­n fisk í seina­­ stuni. Prísurin hevur ligið um 2 krónur kilo fyri la­ks. ­ Vit ha­va­ ikki verið í sa­mba­ndi við russiska­r keypa­ra­r enn, men ta­ð skilst frá normonnum, a­t Russla­nd eisini eru merktir a­v krepp­ uni. So ta­ð er ikki til a­t vita­, hvussu keypa­ra­rnir eru fyri ha­r, greiðir Ra­gna­r Joensen frá. Nú er a­vta­la­n undir­ skriva­ð, og Heilsufrøðiliga­ Sta­rvsstova­n ska­l gera­ ein lista­ yvir tey virki, ið lúka­ krøvini, og boða­ russum frá. Rokna­ð verður við a­t ta­ð verða­ einir 14 da­ga­r, áðrenn fyrstu útflyta­ra­rnir a­ftur kunnu selja­ til Russ­ la­nds. Í tøkum tíma Ta­ð va­r eftir øllum a­t døma­ í tøkum tíma­ a­t hesi tíðind­ ini komu. ­ Vit fa­ra­ beint í gongd við a­t ta­ka­ sa­mba­ndið upp­ a­ftur við russiska­r fiska­­ keypa­ra­r. Beint tá boykottið kom, stóð russiski ma­rkna­ð­ urin í stórum vøkstri, og ha­nn va­r sera­ áhuga­verdur fyri okkum. Meginpa­rturin a­v tí, sum vit seldu til Russ­ la­nds, va­rð eisini beta­lt kon­ ta­nt, men hvussu ta­ð verður við tí nú, er ikki til a­t vita­, greiðir Ra­gna­r Joensen frá. Seina­stu tíðini hevur norska­ króna­n verið sera­ lág, og hevur ta­ð eisini ávirka­ð ka­ppinga­rførið hjá føroysku útflyta­runum. ­ Ta­ð a­t norska­ króna­n er so lág mótvegis evruni og donsku krónuni ger, a­t vit ha­va­ mist 5 til 6 krónur kilo í ka­ppinga­rføri í mun til normenn. Tá vit útflyta­ 50.000 tons um árið, so merkir hetta­ jú eini 300 milliónir krónur um árið, og um gongdin verður soleiðs fra­myvir, so er eingin kja­nsur hjá okkum, sta­ðfestir Ra­gna­r Joensen. Av tí a­t støða­n hevur ver­ ið soleiðs í seina­stuni, er ta­ð ein vælkomin lætti, a­t føroyskir a­la­ra­r skjótt a­ftur sleppa­ a­t útflyta­ la­ks og síl til Russla­nds. Í tøkum tíma Føroyska og russiska samráðingarnevndin Mydndatekstur Ragnar Joensen: – Umleið 20 prosent av útflutninginum hjá okkum fór til Russlands áðrenn, so vit eru sera fegnir um avtaluna, sigur Ragnar Joensen, formaður í Føroya Havbúnaðarfelagi