fríggjadagur 16. januar 2009síða 12

12 Nr. 11 - 16. januar 2009 Sosialurin Hillary: Diplomati heldur enn vápnamegi SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Bergur Johannesen bergur@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Harald í Kálvalíð harald@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Í gjár vóru lidnir tjúgu dagar, síðan álopini á Gaza byrjaðu. Sum pressan um allan heim hevur víst á, er tað sivilfólkið, sum meinast verður rakt. Sjáldan hevur heimur sæð eina hernaðaratgerð, har atgerð- irnar mestsum beinleiðis eru vendar móti sivilfólk- inum. Teir tjúgu dagarnir hava kostað meira enn túsund fólkum í Gaza lívið – av hesum eru 327 børn. Tað ljóðar, at útlitini fyri vápnahvíld eru batnandi, hetta serstakliga eftir, at ST av álvara er farið inn í friðarsamráðingarnar. ST aðalskrivarin hevur av øllum alvi roynt at leggja trýst á partarnar til tess at fáa teir at góðtaka uppskotið hjá Egyptalandi um vápnahvíld. Nú ljóðar, at partarnir eru sinnaðir fyri vápnahvíld, spurningurin er bert nær tað passar báðum pørtum best at taka hesa vápnahvíldina. Uppskotið fevnir um eina fyribils vápnahvíld, sum skal tryggja humanitera hjálp til fólkið í Gaza og í øðrum lagi fevnir uppskotið um eina varandi vápnahvíld, sum m.a. fevnir um eina friðaravtalu millum Hamas og Fatha stjórnina í Ramallah. Fyrst tá politisku viðurskiftini í teimum sjálvstýrandi palestinensisku økjunum eru komin í rættlag, kann farast undir at samráðast um eina skipan, sum fevnir um Hamas viðurkenning av statinum Ísrael. Eisini fevnir uppskotið um, at tann avbyrging, sum hevur gjørt lívið so strævið hjá fólkinum í Gaza, verður avtikin. Ein meginfortreytin fyri øllum hesum er sjálvsagt, at Hamas gevst við rakettálopunum inn í Ísrael. Dúgliga verður roynt at kanna allar møguleikar fyri friði. Ymist bendir á, at partarnir eru áhugaðir. Báðir partar eru undir tíðartrýsti. Hamas er áhugað fyri vápnahvíld, tí gazabúgvar nú eru komnir at markinum fyri tí, sum menniskju kunnu tola. Samfelagnum trýtur alt: brenni, heiluvág, vatn, ravmagn, gass og alt vanligt samfelagsvirksemi er steðgað. Hetta er serstakliga galdandi fyri heilsu- og útbúgvingargeirarnar. Ísrael er undir tíðartrýsti, tí Obamadagur nærkast í hvørjum. Tann tjúgunda januar tekur Obama við sum forseti, og hetta skiftið fer alt annað líka at merkja, at Ísrael ikki fær eins rúmar ræsur í sínum hernaðarpolitikki mótvegis arabisku grannunum. Komandi amerikanski uttanríkisráðharrin Hillary Clinton gjørdi í vikuni púra greitt, at uttanríkispolitikkur USA nú fer at byggja á vit og skil, humaniterar meginreglur og fyrilit fyri altjóða friði. Politikkurin fer sostatt ikki at byggja á tey neokonservativu ideologisku virði, sum hava myndað hugsjónarstøðið undir uttanríkispolitkkinum hesi seinastu átta árini. Hesi orð eru eitt greitt signal til eitt nú Ísrael og aðrar vinir USA um, at hereftir skal diplomatiið og ikki vápnamegin tala. Alt hetta bendir á, at vit nærkast eini vápnahvíld í tí hart plágaða Gazaøkinum, har tað verður brúk fyri humaniterari hjálp. Uttan mun til, hvat vit føroyingar annars halda um Hamas, so eiga vit at lata okkara til tess at linna neyðina hjá okkara medmenniskjum, tí vanliga fólkinum í Gaza. Javnaðarflokkurin sker niður hjá veikastu pen­ sjónistunum og einkju­ børnum, steðgar íløgum í útbúgving og mentan og rekur nú aftur reinan fólkaflokspolitikk. Kort­ ini sendir flokkurin nú út tíðindaskriv um sam­ haldsfesti og vinnupolit­ iskar broytingar. Tað man vera ársins andsøgn Undir ABC-dýnuni í før- oyskum politikki verður ongin settur til svars ella til ábyrgdar fyri sínar gerðir. Tískil sleppa ABC-flokk- arnir at siga hvat sum helst, geva øðrum skuldina fyri egin mistøk og egna ómegd og at tosa beint ímóti sínum egnu gerðum. Ábyrgdin liggur altíð hjá onkrum øðrum Landsstýrisfólk – ið sam- bært lóg hava fulla ábyrgd av at fyrisita á sínum máls- øki – sita dagliga í fjølmiðl- unum og harmast um av- gerðirnar á teirra egnu málsøkjum og geva øðrum skyldina, hóast tey hava eina sonevnda breiða sam- gongu við 20 tinglimum. Høvuðsboðskapurin hjá teimum, ið sum ráðharrar eru vald at leiða landið er: Eg vildi gjarna gjørt okk- urt, men hini vilja ikki! Ella: Nei, hetta er ikki mítt øki, spyr onkran annan í landsstýrinum. Ella: spyr eina nevnd, ið vit hava sett av embætisfólki. Haldi ikki, at vit enn hava hoyrt nakað av teimum 9 fólkun- um í landsstýrinum havt nakra meining ella ætlan um sítt málsøki. Hinvegin hava tey sterkar meiningar um málsøkini hjá hinum, nevniliga tá tey siga nei. Sum tá Fólkaflokkurin og síðani sambandsflokkurin prika hol á allar luftballón- irnar hjá javnaðarfólki. Serliga stuttligur er sum so ofta Hans Pauli Strøm. Í 4 ár hava hann og javnað- arflokkurin sitið á almanna- málum og hava hækkað útreiðslurnar við fleiri hundrað milliónum. Fyrst og fremst orsakað av vant- andi stýring, tí ringt er at síggja nakað aftur til hesar pengarnar, hjá teimum sum tørva. Tilvitað hevur javn- aðarflokkurin steðgað út- leggingini av eldraøkinum til kommunurnar, sum semja var um, áðrenn javn- aðarflokkurin kom í lands- stýrið í 2004 og sum er tað einasta, ið hevði kunnað loyst akutta røktartørvin. Men nú Rósa Samuelsen hevur arvað upptakið frá Hans Paula, fer hann í bløð- ini og krevur eina loysn fyri teir mongu røktarsjúk- lingarnar á Landssjúkra- húsinum og leggur ábyrgd- ina á Rósu. ...egndu fyri sær sjálvum Undir fíggjarlógarviðgerð- ini gjørdu ABC-flokkarnir av, at teir pensjónistar, ið bert hava fólkapensjón at dúva uppá, skuldu gjalda lutfalsliga størsta prísin fyri skattalættarnar hjá fólkaflokkinum og undir- skotið á fíggjarlógini. ABC-flokkarnir tóku eisini burtur stuðulin til eldra- tilhald kring landið. Og enntá tóku teir 33.000 krónur frá einkjubørnum og grundgóvu við skelv- andi rødd fyri, at hetta var neyðugt orsakað av altjóða fíggjarkreppuni (!).Har- afturat slepti samgongan øllum teimum bjørtu samtyktunum hjá CHE- samgonguni um útbúgving, gransking og mentan. Upp undir triðju viðgerð sótu samgongufólk og sam- ráddust út á náttina. Vit trúðu veruliga, at nú var onkur sosial sál vaknað og onkur, sum tordi at taka undir við uppskotunum frá Tjóðveldi um, at tey væl- bjargaðu mugu gjalda meira, meðan veikastu bólk- arnir, umframt útbúgving og mentan skulu mennast. Og jú. Eitt broytingarupp- skot kom frá samgonguni. Jóannes Eidesgaard, Jóhan Dahl, Jacob Vestergaard og Hans Pauli Strøm høvdu sligið nevan í borðið ímóti niðurskurðum. Niðurskurð- um hjá hvørjum? Ja, hjá sær sjálvum! Teir fýra fingu eina millión meira í part til sínar egnu fyrisitingar. Almannaøkið hjá Rósu Samuelsen og mentan og útbúgving hjá Helenu Dam á Neystabø fingu ikki inn í eygað, og har sló ongin nevan í borðið. Peningurin, sum teir fýra avgjørdu landsstýrismenn- inir fingu til sína egnu fyrisiting, var á leið sama upphædd, sum tann, ið varð skorin hjá fólkapen- sjónistum og einkjubørn- um. Og eisini sama upp- hædd, sum Fróðskapar- setrið tørvar til tess at halda fram við menningar- ætlanini, sum CHE-sam- gongan setti í verk. Ævigheitsmaskinan hjá Javnaðarflokkinum Og hvat sigur javnaðar- flokkurin um hetta? Jú, Gerhard Lognberg fer í bløðini og fær fría talutíð á Rás2 at skelda um avgerð- irnar og tosar um at verja tey lágløntu í Føroyum. Men hann sat sjálvur trúliga og atkvøddi saman við øllum javnaðarflokk- inum og samgongulimum fyri øllum tí, sum hann nú skeldar um. Og javnaðar- flokkurin feldi øll tey meira enn 60 broytingar- uppskotini hjá Tjóðveldi, sum høvdu bøtt um sam- haldsfestið, gagnað útbúgv- ing, mentan og umhvøris- vernd og broytt fiskivinnu- politikkin. (Tey, ið vilja hava sjón fyri søgn kunnu hyggja á www.logting.fo Síðani fer Javnaðarflokk- urin á sonevndar innahýsis fundir og sendur eitt tíð- indaskriv til fjølmiðlarnar, har tey boða frá samhalds- festi og einum nýggjum fiskivinnupolitikki (!). Í heimastýrisábyrgdar- loysinum hevur Javnaðar- flokkurin sostatt uppfunnið ævigheitsmaskinuna: Í verki rekur hann reinan fólkaflokspolitikk við asosialum skattapolitikki og vinnupolitikki fyri tey úrvaldu. Tá hesin politikk- ur hevur skapt risaundir- skot og búskapartrupul- leikar, velur hann at skerja almannaøkið, veikastu pensjónistarnar, útbúgving og gransking – og sjálvt einkjubørnini. Síðani skeldar hann inn á sínar egnu avgerðir og bjóðar seg fram at verja fólk móti avleiðingunum av sínum egna politikki. Javnaðar- flokkurin bjóðar seg fram at frelsa okkum frá sær sjálvum. Frels okkum frá okkum sjálvum HøgNI HoydAL Lesið Sosialin - so eru tit við