fríggjadagur 21. september 2001síða 3

4 Nr. 182 - 21. september 2001 Nr. 182 - 21. september 2001 5 Smáar bygdir á meginøkinum hava sýnt útoyggjafelag- num áhuga, tí tey halda seg hava somu trupulleikar sum útoyggjarnar. Stig- takararnir skulu nú kanna, hvønn leiklut hesar bygdir kunnu fáa í nýggja felagnum ÚTOYGGJAR Eyðun Klakstein Bygdir í Eysturoynni og á Streymoynni sýna nú áhuga fyri útoyggjafelagnum, sum ætlanin er at stovna. Hesar bygdir halda seg hava líkn- andi trupulleikar at dragast við, sum útoyggjarnar hava. – Vit hava langt síðani ásannað, at vit koma ongan veg við at stríðast einsa- møll. Tí fara vit við í út- oyggjafelagið, um vit sleppa við, sigur Lars Gunnar Dahl-Olsen, sum situr í bygdaráðnum í Saksun. – Tankin um at verða við í útoyggjafelagnum er áhugaverdur, tí tað tað eru nógvar smábygdir í Eysturoynni og Streym- oynni, sum stríðast fyri at yvirliva, sigur Sofus Jo- hannesen, sum er bygd- aráðsformaður við Gjógv. Somu trupulleikar Ein av stigtakarunum til útoyggjafelagið, Olga Biskopstø, sigur, at ar- beiðsbólkurin fer at viðgera støðuna hjá smábygdunum. – Vit tosaðu um hetta á fundinum í Havn miku- dagin, og tað varð avrátt, at arbeiðsbólkurin skuldi kann, hvønn leiklut hesa bygdirnar kunnu fáa í einum útoyggjafelag, sigur Olga Biskopstø. Hon vil ikki útilokað, at smáar bygdir, sum eru í líknandi støðu sum út- oyggjarnar kunnu koma við í felagið. Eingin ivi Í Saksun eru tey avgjørd í, at tey vilja við í útoyggja- felagið. – Vit eru fullkomiliga afturúrsigld, og hóast við íðin hava roynt fingið ymiskt gjørt í bygdini, so spyrst einki burturúr. – Tí hevði tað verið gott, um vit kundu komið í felag saman við onnur, sum hava somu trupulleikar. Á tann hátt høvdu vit staðið sterkari í stríðnum, heldur Lars Gunnar Dahl-Olsen, sum er bóndi í Saksun. Kanska í verandi felagi Bygdaráðsformaður við Gjógv heldur, at støðan hjá útoyggjunum og bygdum sum Gjógv líkist, men hóast er eitt sindur ymisk. – Vit kenna nógvar av trupulleikunum aftur, men tá talan til dømis er um samferðslu, so er støðan ikki tann sama. Eg veit ikki, um tað er besta loysnin at fara við í eitt nýtt felag, tí kanska hevði tað borið til at havt ein bólk innan fyri kommunu- felagið, sum arbeiddi fyri smábygdunum, heldur Sofus Johannesen. – Men tað er avgjørt ein áhugaverdur tanki, at bygdir í Eysturoynni og Streymoynni kunnu koma við í útoyggjaarbeiðið, tí tað er ein sannroynd, at nógvar av hesum bygdun- um hava tað sera trupult, sigur hann. Smábygdir vilja við í útoyggjafelagið Bygdir sum Gjógv og Saksun sýna útoyggjafelagnum áhuga. Fleiri smábygdir á meginøkinum halda seg vera í líknandi støðu sum útoyggjarnar – Vil landsstýrið ikki samstarva við okkum, kann tað ikki útihýs- ast, at vit ikki fara at akta boðini um, hvussu nógv, vit kunnu byggja út fyri um árið, sigur Jan Christiansen, borgar- stjóri KOMMUNALAR ÚTBYGGINGAR Áki Bertholdsen Havnar kommuna er komin so illa fyri, at borgarstjórin útihýsir ikki møguleikan fyri at Býráðið fer at seta seg upp ímóti Landsstýrin- um. Jan Christiansen sigur, at Tórshavnar Kommuna hev- ur átrokandi tørv á at byggja so nógv út, at hon hevur ongan møguleika at halda seg innanfyri útbygg- ingarhámarkið upp á góðar 70 milliónir, sum Lands- stýrið sigur, at kommunan fær næsta ár. – Tí kann tað ikki útihýs- ast, at vit vera noydd til at spreingja útbyggingarkvot- una, sum landsstýrið hevur álagt okkum. Hann vísir á, at nýggj Norrøna kemur í 2003 og nýggj suðuroyarferja í 2004. Í sambandi við nýggju Norrøna verður tað neyðugt at byggja havnarlagið út fyri góðar 30 milliónir og tað sama til nýggja Suður- oyarskipið. – Útbyggingin til nýggju Norrønu, er Tórshavnar Havn sinnað at gera fyri viðskiftafólk síni. Men hetta er ein útbygging, sum kemur øllum landinum til góðar. og tí kann tað á ong- an hátt dragast frá útbygg- ingarkvotu okkara. – Nýggja Suðuroyar skipið er eitt tiltak, sum landið hevur ført inn á okk- um, uttan at vit hava havt nakra ávirkan á tað. Sam- stundis vita vit, at landið ætlar at byggja nýggja sam- ferðsluhavn, bæði í Vági og á Tvøroyri. – Tí gongur Tórshavnar Kommuna heilt einfalt ikki við til, at hon einsamøll skal betala útbyggingarnar, sum eru neyðugar í Havn, fyri at skipið kann leggja at í høvuðsstaðnum. Hann sigur tí, at betalir landið ikki ein part av út- byggingini til nýggja suð- uroyarskipið, verður ongin útbygging gjørd. Spreingja markið Jan Christiansen sigur, at ongin ivi skal vera um, at Tórshavnar Kommuna er sinnað at ganga Landsstýr- inum á møti í royndunum at hava tamarhald á búskapar- poltiikkinum. Tí er Tórshavnar Komm- una eisini sinnað til at av- marka sínar útbyggingar fyri at tálma búskapinum so at hann ikki gerst ov heitur. – Undir vanligum um- støðum hevði ein útbygg- ingarkvota upp á 70-75 milliónir verið ivaleyst hjá Tórshavnar Kommunu. – Hinvegin er støðan tann, at Kommunan hevur ligið at kalla heilt still øll kreppuárini, tí tá vóru ikki umstøður til at gera nakað sum helst. – Tí eru nógvar útbygg- ingar, sum liggja láni. Samstundis veksur Havnin nógv hesi árini. Borgarstjórin sigur, at alt hetta ger, at tørvurin á út- byggingum er sera stórur og Kommunan klárar seg ikki tey næstu árini við tær 70-75 milliónirnar, sum kommunan kann byggja út fyri. – Tað verður tí neyðugt hjá landsstýrinum og okk- um at semjast um eina væl hægri útbyggingarkvotu í eitt, tvey ár. Tá eru vit kom- in uppundan og so kunnu halda okkum innanfyri tær 70-75 milliónirnar – Vil landið ti ikki betala ein part av samferðsluhavn- ini til nýggju suðuroyarferj- una, og ber tað ikki til at fáa íløgukvotuna hækkaða, fáa vit ein stóran trupulleika: Tá skulu vit velja, antin vit skulu byggja nýggjar barnaansingarstovnar, ella skúlar, sum lógin áliggur okkum, ella um vit skulu byggja havnarlagið út. – Fáa vit ein trupulleika av hesum, fær landið ein nógv størri trupulleika, sum vit velja dagstovnarnar og skúlarnar framum havn- arlagið. Men ein triði møguleiki er, at Tórshavnar Býráð ger av at ignorera útbyggingar hámarkið hjá landsstýrin- um. – Landsstýrið hevur onga heimild at áleggja okkum eina útbyggingarkvotu. ùt- byggingarkvotan er tí ein avtala ímillum kommun- urnar og landið – Men tað skerst ikki burtur, at vit føla okkum provokerað, tí Landsstýrið vil ikki skilja okkara støðu. Og tað kann ikki útihýsast, at vit føla okkum so nógv provokerað, at vit gera av at ignorera Landsstýrið og at byggja tað út, sum er neyðugt fyri at høvuðsstað- urin skal kunna liva og virka, sigur Jan Christian- sen. Borgarstjórin í Runa- vík er heitur tals- maður fyri, at fleiri kommunur á Skála- fjørðinum leggja saman KOMMUNU- SAMANLEGGING Áki Bertholdsen Tað er als ikki óhugsandi, at um nøkur ár, verður ein stórur partur av Skálafjørð- inum, ella kanska allur sum hann er, lagdur saman í eina kommunu. Í øllum førum er Rodm- und Nielsen, borgarstjóri í Runavík, heitur talsmaður fyri at leggja kommunurnar saman. Fyribils er avtala um at leggja Skála og Runavík saman, um fólkaatkvøðan í báðum bygdunum vísir, at fólkið vil. Tekur fólkið undir við samanlegging, fara tær at arbeiða, sum um tær vóru ein kommuna longu frá 1. januar, men við hvør sínum bygdaráði. Formliga verða báðar kommunurnar so samanlagdar 1. januar 2005 undir navninum Runavíkar Kommuna. – Tað eru vit samd um, men tað hevur ikki verið eitt krav frá okkum. Í Runa- víkar Kommunu eru vit samd um, at navnið á kommununi skal ikki vera nøkur forðing fyri at leggja saman. Rodmundur Nielsen sig- ur, at verða kommunurnar lagdar saman, fer tað at geva heilt aðrar møguleikar at leggja útbyggingar til rættis, tí tá fær stórkomm- unan eitt nógv størri øki til taks. – Nógvar stórar vinnur standa fyri framman og tí hevur tað sera stóran týdn- ing, at vit standa saman. Aðrar vælkomnar Rodmund Nielsen sigur, at eru tað fleiri kommunur, sum eru sinnaðar at koma uppí, eru tær vælkomnar. Hann sigur, at fyribils eru tað Runavík og Skála sum hava gjørt av at leggja sam- an. – Men eru tað fleiri kommunur, sum hava hug at koma upp í eftir sama leisti, eru tær vælkomnar at gera vart við seg og tað verður neyvan nøkur forð- ing í tí Rodmund Nielsen sigur, at tað hevði givið uppaftur betri møguleikar fyri at lagt til rættis og at styrkt Skála- fjørðin sum ein vinnuligan miðdepil. Skálafjørðurin er rætti- liga víðførur, men Rodm- undur Nielsen sigur, at tey hava ikki gjørt sær stórveg- is tankar um at binda kommunan tættari saman. Einaferð var frammi um at gera undirsjóvartunnil tvørturum Skálafjørðin. – Tað hava vit ikki tosað um, men í longdini er tað eitt áhugavert mál at taka upp fyri at knýta bygdirnar meiri saman. Í Runavíkar Kommunu búgva gott 2.500 fólk og á Skála útvið 700 fólkum. Sostatt verður fólkatalið í samanløgdu kommununum eini 3.200 fólk og tað er ein stødd, sum ger, at kommun- an verður betri før fyri at átaka sær fleiri uppgávur. – Men tað hevði fleiri kommunur komið uppí, høvdu útlitini verið ógvu- liga spennandi, sigur Rodmund Nielsen. Útihýsir ikki at Havnin fer at spreingja markið – Tað verður neyðugt hjá landsstýrinum og okkum at gera eina neyðloysn um útbyggingar í Havnini tey næstu árini, annars fáa vit ein veldugan trupulleika, eitt nú fer Býráðið ikki einsamalt at betala útbyggingar, sum eru neyðugar til nýggja Suðuroyarskipið Pensjonistur á Tvøroyri fekk skeiv boð í leiðbeining- ini á Lanssjúkra- húsinum og tað kostaði honum 100 krónur SAMSKIFTIS- TRUPULLEIKAR Áki Bertholdsen Ein gamal tvøramaður kom eitt sindur býtt fyri á Landssjúkrahúsinum nú ein dagin. Men søg- an um tvøramannin sig- ur eisini eitt sindur um, at samskiftið á Lands- sjúkrahúsinum gongur ikki altíð, sum tað skal. Tað var nú ein dagin, at 80 ára gamli Daniel Jacob Smidt Jensen á Tvøroyri var farin til eygnalækna á Lands- sjúkrahúsinum. – Viðtalan gekk sum hon skuldi. Men á veg avstað aftur, fór hann í leiðbeiningina á Lands- sjúkrahúsinum at vita, nær Jón á Steig var at hitta, tí hann hevði eis- ini ørindi til hansara. – Jú, hann var at hitta dagin eftir frá kl. 9-10, fekk eg at vita frá leið- beiningini. Morgunin eftir leigaði hann sær hýruvogn oman Landsjúkrahúsið, tað kostaði 50 krónur. – Men har var onki at gera. Tá ið eg kom, gløddu tey við og spurdu, hvørji ørindini vóru hendan dagin? Eg segði, at eg hevði ørindi til Jón á Steig, sum eg var í viðtali hjá við jøvnum millumbili. – Nei, tað nyttaði onki, tí hann var í feriu og kom ikki aftur, fyrr- enn 1. oktober. Hann sigur, at tískil mátti hann aftur leiga hýruvogn fyri 50 krónur avstað, uttan at fáa nak- að burturúr. Daniel Jacob Smidt Jensen vísir á, at Jón á Steig situr á einum av teimum ovastu rókunum á Landssjúkrahúsinum og hann heldur, at tað er ov galið, at Leiðbein- ingin ikki skal vita so frægt..... Leiðbeining gav villleiðandi boð Fleiri eru vælkomin upp í – Høvdu enn fleiri kommunur á Skálafjørðinum lagt saman, høvdu útlitini fyri alt øki verið ótrúliga spennandi, sigur Rodmund Nielsen C M Y K 5 4