mikudagur 28. januar 2009síða 23

Nr. 19 • 28. jan. 2009 MIÐvIkaN 23 Hafnafjørð­inum beint við­ Reykja­ vík. Vit fingu so arbeið­i á hesum virkinum saman við­ áð­urnevndu skopuningum. Vit vóru 10 ella 12 manns tilsamans, sum her fingu arbeið­i. Búleikaðust har menn høvdu skotið seg Innivist fingu vit uppi á loftinum á einum gomlum fiskahúsi, sum var frá teirri tíð­ini, tá ið­ tann danski kongaligi handilin var í Íslandi. Vit fingu eina eldri konu at gera mat fyri okkum, so vit høvdu tað­ gott í allar mátar. Tað­ vóru tvey stór rúm ella kømur við­ koyggjum í at búgva í. Hurð­ var inn í hvørt kamar frá køkinum. Úr hinum endanum á køkinum var eitt kamar til kokkin. Har kom trappan upp, sum var inngongd hjá okkum frá fiskakjallaranum. Í hesum fiskakjallara vóru vesini, so nið­ur har skuldi man fara. Tað­ var sagt, at tveir manns høvdu skotið­ seg har nið­ri, so man var ikki heilt álvuligur at fara nið­ur í hetta stóra skýmliga rúmið­ á mið­aru nátt. Størsti parturin av fiskinum, sum virkið­ arbeiddi, var konga­ fiskur, sum tað­ fekk frá trolarum. So fekk virkið­ eisini nakað­ av torski frá bátum, sum royndu fyrst við­ línu og síð­ani við­ gørnum á vertíð­ini. Her kom alt til sættis. Uggarnir av tí stóra torskinum, ið­ varð­ skorin til flak, blivu saltað­ir, síð­ani pakkað­ir og útfluttir. Somuleið­is var við­ skræð­uni, hon bleiv eisini saltað­ og útflutt. Tað­ bleiv sagt, at skræð­an bleiv brúkt í skógvaframleið­slu. Eisini bleiv tann størsti torskurin og tann størsti upsin, sum var uppi í veið­uni hjá trolarunum, tikin burtur úr og flaktur. Hetta varð­ gjørt í einum skúri, sum stóð­ fyri seg sjálvan nið­an fyri flakavirki. Har var eg nokkso nógv saman við­ onkrum íslend­ ingi. Fiskurin kom inn á gólvið­ har, og nakað­ av brúktum ísi varð­ koyrt út yvir. Her lá fiskurin oftast heilt leingi. Hann varð­ so moyrur, at tað­ bar til at hála ryggin burtur úr uttan knív. Men tá ið­ fiskurin kom burtur úr aftur saltinum, sá hann slett ikki so galin út! Tað­ var ikki so frægt, at tað­ bleiv brúkt nýtt salt. So við báti Eg var so har eina tíð­, men ein dagin bleiv eg spurdur av leið­sl­ uni, um eg vildi fara við­ einum av teimum bátunum, sum landað­u til virkið­. Ein mað­ur við­ hesum báti hevð­i forfall. Eg tók av. Hesin báturin æt Stjarnan og var uppá 100 tons. Tá ið­ eg var bið­in við­, royndi hann við­ línu. Eg var so við­ har í tríggjar dagar. Tá kom hesin góð­i mað­ur við­ aftur, og eg fór so aftur á fiskavirkið­. Men tá ið­ garnatíð­in kom fyri, bleiv eg bið­in við­ sum fastur mað­ur. Har var eg so við­ alla vertíð­ina, og mær dámdi sera væl. Tað­ gekk eisini rættuliga væl við­ fiskiskapinum. Tað­ vóru eisini yvirhøvur fittir menn, serstakliga skiparin og stýrimað­urin. Tá ið­ vertíð­in var av um mánað­­ arskiftið­ apríl­mai, fór eg av. Eg fór til Reykjavíkar, har fekk eg saman við­ pápa kjans við­ Torkil Mána, sum var ein trolari upp á eini 5­600 tons. Við­ honum varð­ farið­ til Grøn­ lands á saltfisk. Har var rokfiski­ skapur. Tað­ var tað­ eisini hjá føroysku trolarunum hesa tíð­ina. Vit vóru ein mánað­a til fiskiskap, so var báturin fullur. Tað­ fjarð­að­i ongantíð­ av dekkinum frá tí, vit kastað­u, og til trolið­ bleiv lagt á dekkið­. Hetta eru tær størstu nøgdir av fiski, eg nakran tíð­ havi sæð­. Tað­ bleiv so farið­ heim til Reykjavíkar. Inni á Reykjavík lá trolarin Røð­ull av Hafnafjørð­inum. Honum væntað­i fólk, og vit báð­ir feð­garnir fóru so við­ honum. Tá ið­ vit komu umborð­, var eg spurdur, um eg vildi verað­ annar kokkur. Hesum tók eg so av, og dámdi mær sera væl. Kokkurin var heldur váttligur, men vit komu sera væl út av tí. Hann var stak fittur í móti mær. Vit vóru so tveir túrar við­ Eystur­ grønland á kongafiski. Túrarnir vóru ikki langir. Tað­ var nógv at fáa. Tað­ at tað­ var ísfiskur, avmarkað­i eisini túralongdina. Vit vóru so tveir túrar við­, og tá vit komu aftur av tí seinasta túrinum, skuldi báturin á sleipistøð­. Mær var tá bjóð­að­ at arbeið­a umborð­, með­an báturin stóð­ uppi og síð­an halda á fram, tá ið­ hann fór aftur í virksemi. Eg tók ikki av, men fór heim. Heim og yvir aftur til Íslands Vit vóru ikki leingi heima, men fóru yvir aftur. Tað­ var á nøku­ lunda sama hátt sum fyrru ferð­. Tað­ var ikki nakað­ fast vit fóru yvir til. Tað­ vanliga var, at menn fóru á Frelsunnarherin í Reykjavík og fingu sær innivist. So komu menn, sum høvdu brúk fyri fólki, hagar at fregnast, um nakar var at fáa har til arbeið­is. Soleið­is var eisini hesu ferð­. Tað­ var rættuliga skjótt, at har kom ein mað­ur úr Vestmanna­ oyggjunum, sum skuldi hava nakrar menn. Hesin mað­ur átti ein bát um 40­50 tons. Báturin æt Sæfari. Vit vóru tríggir føroyingar, sum fóru við­ har, pápi mín, eg og so ein víkamað­ur, Poul á Torlabrúgv. Tað­ vóru bara vit tríggir, sum vóru føroyingar. Vit royndu við­ gørnum eftir sild. Tað­ var millum nakað­ og einki at fáa, men hetta var eitt strævið­ arbeið­i. Tá ið­ vit drógu gørnini, var ein mað­ur sum dró tey inn við­ spæli­ num. Samstundis stóð­u fýra ella fimm manns aftur eftir og hálað­u gørnini aftur ímillum okkum. Samstundis sum sildin varð­ rist úr teimum. Hetta hevur verið­ sum við­ teimum føroysku silda­ skipunum. Arbeið­ið­ var møð­samt fyri armarnar. Seinni fóru vit at fiska upsa við­ snellu, men tað­ var á sama hátt. Urtøkan var sera lítil. Vit vóru við­ har, til vit fóru heim um heystið­. Aftur stóð illa til Várið­ eftir fóru vit yvir aftur til Íslands. Tá fóru vit beinleið­is í Vestmannaoyggjarnar. Farið­ var sum vanligt uppá óvist. Eg egndi hjá onkrum línu­ báti og hevð­i okkurt fyrifallandi arbeið­i. Vit fóru eisini at rógva út við­ einum lítlum báti, sum pápi hevð­i fingið­ at reka. Hann var komin at kenna ein skúlalærara, ið­ átti bátin. Hesin bátur var sum ein lítil seksæringur til støddar. Tað­ gekk eisini bara væl, tá ið­ tað­ við­rað­i. Ein dagin mundi tað­ gingið­ galið­ hjá okkum. Tað­ var eitt sindur keð­iligt veð­ur, og vit høvdu fingið­ rættuliga væl av fiski. Pápi mín skuldi so sigla upp aftur. Íslendingurin og eg vóru farnir í lugarið­. Í tí hann slakar av, og báturin misti ferð­ina, søkkur hann nið­ur og byrjar at taka sjógv inn. Gamli rópti so á okkum at koma at kasta fiskin út, men tað­ hevð­i hjálpt lítið­ í einari knappheit. Til ➘ Umborð á Stjarnuni í 1956. Vit gera reint. Aftan fyri borðið sæst Johan Hansen, sum var við okkum í Grønlandi í 1950. Hann var giftur við pápasystir mínari. Framman fyri borðið ein ungur íslendingur Umborð á Torkil Mána. Her liggja vit og tóga sum tað kann síggjast á trolveirinum Umborð á Torkil Mána. Tað líðir væl til heimferðina, sum tað sæst á saltfiskastakkinum frammi við bakkan í bakborð. Tá ið fiskurin bleiv umrivin fór hann í lastina