fríggjadagur 30. januar 2009síða 9

9 tíðindi Nr. 21 - 30. januar 2009 Mentamálaráðið er avsporað í málinum um at fremja sparingar á skúlaøkinum, sum inniber at fylla flokshølini við upp til 26 næmingum í hvørjum flokki. Spar­ ingarnar raka meinari tey skúlaøki, ið frammanundan royna at rationaliserað sín rakstur, enn onnur øki í landinum Fólkaskúlin Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Formaðurin í Føroya Lær­ arafelag, Magnus Tausen, er sera ónøgdur við tær spar­ ingar, sum Mentamálaráðið hevur sett út í kortið. Nýggja innskrivingarskip­ anin hevur við sær, at talið á næmingum í hvørjum flokki fer upp um teir 24 næmingarnar, sum Fólkaskúlalógin ásetur sum loft í hvørjum flokki. ­ Mentamálaráðið, sum umsitur fólkaskúlan, er rættiliga avsporað í hesum málinum. Ráðið velur við hesi avgerðini at gera spar­ ingar á teimum skúlum, sum frammanundan koyra við tí mesta rationella rakstr­ inum. Og tað er ikki rætt, sigur Magnus Tausen. Formaðurin í Føroya Lær­ arafelag vísir á, at við hesi sparingini, verða tað einans skúlarnir í Havn og Klaks­ vík, ið koma at líða undir, við tað at næmingatalið verður trýst upp á 26 næm­ ingar í hvørjum flokki. Smærru skúlarnir úti um landið verða ikki raktir á sama hátt, tí har eru flokk­ arnir ikki so stórir. ­ Vit saknað at vera eftir­ spurd í hesum málinum. Hendan avgerðin er ikki í tráð við fólkaskúlalógina, sum áleggur skúlunum ikki at hava fleiri enn 24 næm­ ingar í hvørjum flokki. Hann leggur afturat, at júst í ár, við tað at skúlin við Løgmannabreyt í Havn er tikin í brúk, er møguleiki fyri at fáa luft í trongu floks­ hølunum. Nú er møguleiki fyri at fáa næmingatalið nið­ ur á 15­18 næmingar í hvønn flokk, sum eisini verður mett at vera tað opti­ mala fyri lærarar og næm­ ingar. Í løtuni eru 220 næm­ ingar í 1. flokki býttir í 13 flokkar í Tórshavnar komm­ unu. Í uppskotinum hjá Mentamálaráðnum, skulu einstakir næmingar flytast úr skúlum, tey hava ynskt at gingið í, fyri at fylla ein flokk í øðrum skúla. Í upp­ skotinum eru tað bert tríggir flokkar, ið halda seg undir 24 næmingar. Sostatt verður lógin brotin í fýra førum, har næmingatalið fer upp á 25 og 26 næmingar í hvørj­ um flokki. Harafturat er tað ógreitt fyri Føroya Lærarafelag hvør raðfylgjan er í hesum málinum, nú játtanir til skúlar vera gjørdar út frá innskrivingini, og ikki eftir tí, sum krevst fyri at reka ein skúla. ­ Nú fara vit at fylgja við tølunum fyri innskrivingina av næmingum, og vit fara at fylgja hesum málinum upp. Hetta er eitt álvarsligt mál, sum ikki bøtir uppá støðuna hjá hvørki næm­ ingum ella lærarum, sigur Magnus Tausen, formaður í Lærarafelagnum. Í næstum fer Lærarafelag­ ið at samskifta við Menta­ málaráðið um málið. Lær­ arafelagið hevur saknað at verið eftirspurt í hesum spariætlanum, og var tað rætt, var hetta málið lagt fyri eitt fólkaskúlaráð, áðr­ enn tað kom so langt. ­ Vit fara ikki at sleppa hesum málinum, sum vit meta vera sera týdningar­ mikið. Hetta ørkymlar bæði foreldur og lærarar, sigur Magnus Tausen. Ætlanir eru frammi um at savna SEV virk­ ið undir einum og sama taki. Byggjast skal upp í verandi høv­ uðsbygning, og íløgan er leysliga mett at kosta 60­70 milliónir Leiðslan í SEV ynskir at savna virksemið hjá fyritøk­ uni undir einum taki. Tað uppskotið varð lagt fram á seinasta aðalfundi hjá fyri­ tøkuni, og lagt er upp til at fyritøkan skal savnast í ver­ andi bygningi á Landavegn­ um í Havn, har fyritøkan eigur eitt stórt óbygt grund­ øki oman fyri núverandi bygning. Væntandi verða liðugtgjørdu hølini dupult so stór. Hákun Djurhuus, stjóri í SEV, sigur at leysliga er nýbyggingin mett at kosta 60­70 milliónir krónur, men at neyvari útrokningar skulu til fyri endaliga at staðfesta kostnaðin. ­ Hetta árið fer við at leggja ætlanir um bygging­ ina, og vónandi verður arbeiðið liðugt í 2012, sigur stjórin fyri SEV. Í samband við nýbygging­ ina á Landavegnum, skal gamli SEV bygningurin í Gundadali seljast. Sjálvur bygningurin er 1000 fer­ metrar til støddar, og grund­ økið telur tilsamans 7000 fermetrar. Í Gundadali starvast fólk hjá SEV, ið fáast við tøkni í fyritøkuni. ­ Enn er hetta ein skitsu­ ætlan, men í næstum fara vit at lýsa hetta uppskotið betri, og royna at fáa viður­ skiftini uppá pláss, sigur Hákun Djurhuus, stjóri á SEV. Ójavnar sparingar Við spariætlanunum hjá Mentamálaráðnum, verða tað einans stóru skúlarnir í landinum, ið verða raktir, og tað er ikki rætt, heldur formaðurin í Føroya Lærarafelag, Magnus Tausen. Savnsmynd SEV undir eitt tak Døpur arbeiðsloysisútlit Arbeiðsloysið í Danmark er veksandi. Í desember mistu 5.900 fólk arbeiðið, so um ársskiftið vóru 57.900 fólk skrásett sum arbeiðsleys. Tað svarar til 2,1 prosent av arbeiðsmegini, og nógvir búskaparfrøðingar vænta, at tað verður meiri enn tvífaldað í hesum árinum. Jes Asmussen, búskapatfrøðingur hjá Handelsbanken, sigur við Ritzau, at talið á arbeiðsleysum dønum mkann fara heilt upp í 140.000 tíðliga í 2010. Aðrir búskaparfrøðingar halda tó ikki, at talið verður so stórt. Torra­ dagar í Klaksvík Aftur í ár bjóðar Klaksvíkar komm­ una til Torradag­ ar í býnum. Við Torradøgum verður fokus sett á ymisk evni í samband við fiskivinnu, og verður tað gjørt við ymiskum við­ komandi fyrilestrum Mentan Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Vika nummar níggju í ár er sett av til at varpa ljós á føroyska fiskivinnu í Klaksvík. Dagarnir verða róptir Torradagar, eftir heiti frá gomlu tíðarrokn­ ingini. Torri er eftir fyrstu tendring í álmanakkanum og áðrenn næstu tendring. Sagt verður, at fiskurin hetta tíðarskeiðið er væl fyri, og kemur nærri land­ grunninum at gýta. Hesa tíðina verður fiskurin van­ liga øðrvísi tilgjørdur, ofta fyltur við rogni og livur. Hetta navnið hava klaks­ víkingar valt at rópa viku 9 í ár, og samstundis at nýta høvi til at varpa ljós á fiskivinnuna í Føroyum. Á skránna eru tríggir fyri­ lestrar settir, tann fyrsti undir heitinum Á flot við teldu, har Knud Simonsen havfrøðingur fer at greiða frá um nýliga mentu HÚK skipanina. Annar fyrilestur eitur Virðisøkt veiða og vinningur, har Hóraldur Joensen, granskingarleið­ ari á Fróðskaparsetri Før­ oya, fer at greiða frá hvussu vit gagnnýta til­ feingi úr sjónum, sum lítið verður gjørt við. Triðja fyrilesturinum stendur Pál Weihe fyri, og fer hann at greiða frá um grind sum mannaføði. Enn er skráin fyri Torra­ dagarnar ikki fullfíggjað, men Klaksvíkar kommuna upplýsir, at heilsukafe, heilsurenning, torrasvimj­ ing og torramatskrá eisini vera á skránni.