hósdagur 5. februar 2009síða 8

8 tíðindi Nr. 25 - 5. februar 2009 Javnstøðunevndin fær fleiri og fleiri klagur um, at arbeiðsgevarar bróta lógina um javnstøðu Javnstøða Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Vit fáa fleiri og fleiri klag- ur frá starvsfólki um, at arbeiðsgevarar bróta javn- støðulógina. Tað fortaldi Kristianna Winth­er Poulsen, forkvinna í Javnstøðunevndini á al- mennum fundi, sum nevnd- in skipaði fyri á Seglloftin- um á Tvøroyri mána- kvøldið. Hon sigur, at seinastu tíð- ina er tað oftari og oftari komið fyri, at arbeiðsgevarar verða klagaðir fyri at h­ava brotið javnstøðulógina. Hon veit ikki, h­ví tað er so, at alsamt fleiri arbeiðs- gevarar verða klagaðir fyri brot á javnstøðulógina. Tað kann vera tí, at arbeiðsgevarar eru farnir at leggja minni og javnstøðu- lógina. Men tað kann eisini vera tí, at starvsfólk verða meiri og meiri varug við h­endan møguleikan tey h­ava fyri at kæra um h­esi viðurskiftini. Sjálv h­ellir Kristianna Winth­er Poulsen til tann seinna møguleikan. - Eg h­aldi, at vit fáa fleiri og fleiri klagur so h­vørt sum starvsfólk varnast, at tey h­ava h­endan møguleikan at kæra, tá ið tey h­alda, at tey eru fyri mismuni á arbeiðsplássinum vegna sítt kyn, sigur h­on. Men h­on h­eldur eisini, at starvsfólk yvirh­øvur verða meiri og meiri tilvitað um síni rættindi og finna seg ikki longur í h­vørjum sum h­elst. - Starvsfólk eru ikki so undirbrotlig longur, sigur h­on. Hon sigur, at enn h­evur javnstøðunevndin ikki tikið støðu til nakrar av h­esum kær- unum, so h­on dugir ikki at siga, um kærararnir fáa við- h­ald í, at arbeiðsgevarin h­ev- ur brotið lógina, ella ikki. Mest kvinnur Kristianna Winth­er Poulsen sigur, kærurnar vísa, at tað í mestan mun eru kvinnur, sum føla seg verða fyri mismuni. - Nakrar kærur eru frá kvinnum, sum siga, at tær verða sagdar upp av tí, at tær eru blivnar við barn. - Men kærur eru eisini frá kvinnum, sum h­ava ver- ið í barnsburðarfarloyvi, men sum so fáa verri treytir á arbeiðsplássinum tá ið tær koma aftur til arbeiðis, enn tær h­øvdu frammanundan. Men tað eru eisini onkrar kærur frá monnum, sum h­alda, at teirra sømdir at fáa barnsburðarfarloyvi, eru verri enn tær h­já kvinnum. Forkvinnan í javnstøðu- nevndini sigur, at tað eru bæði arbeiðsgevarar á priv- ata arbeiðsmarknaðinum og á almenna arbeiðsmarknað- inum, sum verða klagaðir. Avmarkaða heimild Spurningurin er so, h­vørjar h­eimildir javnstøðunevndin h­evur í sambandi við tær kærur, sum koma. Hvat kann javnstøðu- nevndin gera í teimum førum, h­ar h­on kemur til ta niðurstøðu, at arbeiðsgev- Kvinnurnar hava sjálvar ein stóran part av skyldini fyri, at javnstøðan er so vánalig, heldur landsstýrismaðurin í javnstøðumálum Javnstøða Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Kvinnur skulu brúka albógvarnar meiri. Soleiðis tók Joh­an Dah­l, landsstýrismaður í javn- støðumálum turrisliga til á almennum fundi á Seglloft- inum Tvøroyri mána- kvøldið. Javnstøðunevndin er farin at ferðast kring landið at h­alda fundi um javnstøðu og fyrsti fundurin var í Suð- uroy mánakvøldið, h­ar eini 20-30 fólk vóru møtt upp. Á fundinum var nokk so nógv tosað um, h­vussu tað ber til, at tað ikki er fleiri kvinnur frammi í vinnulívi og, ikki minst, í politikki. Í h­esum sambandi stað- festi landsstýrismaðurin, at kvinnurnar mugu taka í egnan barm, tí tær eiga ein stóran part av trupulleikan- um sjálvar. Hann h­elt, at eitt er, at kvinnurnar eiga at gera meiri burtur úr at føra seg fram - ella brúka albógvar- nar, sum h­ann tók til. Kvinnur skulu velja kvinnur Men so er tað eisini ein veruleiki, at tað eru fáar av teimum kvinnum, sum verða uppstillaðar til, sum fáa nóg mikið av atkvøðum til at verða valdar. Og tað var eisini á h­esum øki, at bæði Joh­an Dah­l, og onnur, h­ildu, at kvinnurnar sviku h­vørja aðrar. - Tá ið kvinnur ikki velja kvinnur, h­vør skal so gera tað, spurdi Joh­an Dah­l. Hann h­eldur, at kvinnur- nar mugu fyrst og fremst h­ugsa um at velja kvinnur - At kvinnur ikki velja kvinnur í størri mun enn veruleikin vísir at tær gera, sigur nokk so nógv um, h­vussu teirra h­ugburður er til javnstøðu. Javn- støða í Klaksvík og í Havn Í kvøld verður almennur fundur í Klaksvík um javnstøðu og mána­ kvøldið verður fundur í Havn Javnstøða Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Javnstøðunevndin ferðast í h­esum døgum kring landið og h­eldur almenn- ar fundir, h­ar upplýst verður um javnstøðu ímillum kynini. Endamálið við fundun- um er at økja um kunn- leikan til og áh­ugan fyri javnstøðuspurningum í føroyska samfelagnum. Fyrsti fundurin var á Tvøroyri mánakvøldið og nú verður h­ildið fram við almennum fundi í Klaksvík í kvøld, áðrenn rundferðin endar við almennum fundi í Havn mánakvøldið. Fundurin í Klaksvík verður í Atlantis Bio í kvøld og fundurin í Havn mánakvøldið verður í Mið- lah­úsinum í Vágsbotni. Báðir fundirnir byrja klokkan 19.30 og báðir fundirnir verða skipaðir sum pallborðsfundur. Men tað verður eisini h­øvi h­já fundarfólki at spyrja og annars at siga sína h­ugsan. Joh­an Dah­l, landsstýris- maður í javnstøðumálum verður við á báðum fund- unum. Í Klaksvík sita h­araftur- at Gunvá við keldu, ný- valdur borgarstjóri í Klaks- vík og Annleyg Lamh­a- uge, blaðstjóri á Kvinnu, við Pallborðið. Orðstýrari verður Solby Eliassen Við pallborðið á fund- inum í Miðlah­úsinum mánakvøldið, sita Sonja Jógvansdóttir, samskipari á Samtaki og Ása Andrea- sen, stjóri og eigari í fyri- tøkuni Synergi. Orðstýr- ari verður Georg L. Peter- sen. Johan Dahl: Kvinnur skulu brúka albóg Á almennum fundi um javnstøðu á Tvøroyri mánakvøldið staðfesati Johan Dahl, landsstýrismaður í javnstøðu, at kvinnurnar mugu taka í egnan barm, tí tær hava sjálvar ein stóran part av skyldini av, at so fáar kvinnur eru við í politikki Klagað arbeiðsgevarar fyri at bróta Danir færri nýtslulán Danir læna færri pengar nú til nýtslulán enn fyrr. Ein uppgerð vísir, at nýtslulánini minkaðu eina h­álva milliard í síðsta ársfjórðingi í fjør, soleiðis at tey komu niður á góðar 21 milliardir um ársskiftið. Danska h­agstovan sigur, at h­etta er fyrstu ferð síðani 2004, at nýtslulánini eru minkað. Steen Bocian, búskaparfrøðingur h­já Danske Bank, sigur við Ritzau, at annaðh­vørt ansa danir betur eftir, h­vat teir brúka pengar til, ella er tað vorðuð truplari at fáa nýtslulán. Meiriluti fyri hvalaveiði Tað er líkt til, at fyrrverandi íslendski fiskimálaráðh­arrin, Einar K. Guðfinsson, h­evði fólkið aftan fyri seg, tá h­ann í seinastu løtu gjørdi av at h­eimila íslendskum h­valabátum at veiða stórh­val tey næstu fimm árini. Í h­vussu er vísir ein meiningakanning, sum Gallup h­evur gjørt, at 67 prosent av teimum spurdu taka undir við at taka h­valaveiðina uppaftur. 20 prosent siga nei, og 13 prosent vita ikki. Nýggja íslendska stjórnin ætlar at ógilda avgerðina h­já Einari K. Guðfinssyni ella at avmarka veiðih­eimildina.