mikudagur 11. februar 2009síða 14

14 Nr. 29 - 11. februar 2009 Sosialurin Tað ber til at steðga óndu ringrásina SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Harald í Kálvalíð harald@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Tað er komin proppur í tingarbeiðið, sigur løgtings- formaðurin. Hetta er akkurát, sum tað plagar at vera, sigur løgmaður og vísir á, at ein rúgva av uppskotum næstu mánaðirnar fara at verða løgd fyri tingið. Løgtingsformaðurin hevur rætt í, at uppskot frá lands- stýrinum koma í teggjum tvær ferðir um árið – upp undir ársskiftið og upp undir seinastu framløgufreist. Løgmaður hevur rætt í, at soleiðis sum tað er nú, plagar tað at vera. Tað vil siga, at tað hevur einki at siga, hvørjir flokkar eru í samgongu og mynda landsstýrið. Allir eru teir við til at leggja soleiðis til rættis ella rættari eru teir við til ikki at leggja til rættis við tí úrsliti, at tað kemur proppur í tingarbeiðið. Øll vita, at hetta er ein stórur trupulleiki, og eingin megnar at gera nakað við trupulleikan, tá ið tey sita í samgongu og harvið hava møguleika at gera nakað við hetta. Sambært tingskipanini eru framløgufreistirnar 5. november fyri uppskot, sum skulu samtykkjast og verða galdandi frá ársskiftinum og 8. mars fyri uppskot, sum skulu samtykkjast og verða galdandi í hesi tingsetuni. Royndirnar siga, at tað gongst tinginum illa at halda sína egnu freistir, og tí verður ofta tikið til undantøkini. At landsstýrið bíðar við at leggja uppskot fyri tingið, inntil framløgufreistin er um at vera farin ella er farin, er ivaleyst ein av orsøkunum til, at andstøðutingmenn í ríkt mát brúka møguleikan at seta fyrispurningar, bæði munnligar og skrivligar. Harvið eru tað teir, sum halda lív í tingarbeiðnum. At andstøðan setir so nógvar fyrispurningar til landss- týrið, ber við sær, at aðalráðini og umsitingin sum heild noyðast at brúka nógva orku at svara fyrispurningum, og harvið verður orkan til at fyrireika lógaruppskot minni, og tað sigst vera ein av orsøkunum til, at tað dregur út at fáa lógaruppskot úr aðalráðunum og til tingið at viðgera. Taparin í hesi óndu ringrásini er lóggávan. Fyritreytirnar hjá tinginum at gjøgnumarbeiða lógaruppskotini, áðrenn tey fara til atkvøðugreiðslu, eru ikki góðar, og tað gongur út yvir dygdina í lóggávuni. Tað er bara løgtingið, sum eigur ábyrgdina av lóggávuni, og tað er bara løgtingið, sum eigur møguleikan at skipa soleiðis fyri, at umstøðurnar til lóggávuarbeiðið verða sømuligar og sámuligar. Tað hevði klætt tinginum, og manningin hevði gjørt seg sjálva søguliga, sum megnaði at rætta ryggin og nú í vár noktaði undir trýsti og skundi at lóggeva. Um tað nú hevði eydnast at skipa soleiðis fyri, at tingið og nevndirnar á ólavsøku í 2009 fóru undir regluligt og ábyrgdarfult arbeiði, sum stútt og støðugt hevði hildið á fram ímóti sumri í 2010, so hevði ónda ringrásin verið brotin. Tað hevði gagnað arbeiðnum í aðalráðunum og umsitingini, tað hevði gagnað landsstýrinum, tað hevði gagnað løgtinginum, og mest av øllum hevði tað komið fólkinum til góða, tí fyritreytirnar fyri betri lógávu høvdu batnað munandi. Gunvá við Keldu, borg­ar­ stjóri í Klaksvíkar komm­ unu, hevur í Norðlýsinum og­ útvarpsrásunum g­reitt frá støðuni hjá Klaksvíkar býráð viðvíkjandi skeiði til kommunustýrislimir, ið Kommunusamskipan Føroya skipar fyri í Íslandi. Av tí at Gunvá við Keldu ber upplýsing­ar, sum kunnu misskiljast og­ kunnu seta aðrar lima­ kommunurnar í ring­t ljós, skal eg­ koma við hesum rættleiðing­um og­ viðmerking­um. Íløga í førleikamenning Kommunusamskipan Føroya hevur í 2001 og­ 2005, tá ið nýg­g­j komm­ unustýri hava tikið við, skipað fyri skeiði til komm­ unustýrislimir, serlig­a teim­ um nývaldu. Hesi skeið vórðu hildin í Danmark, og­ hava verið sera væl eydnað og­ nóg­v eftirspurd. Endamálið er at seta kommunustýrislimirnar, harav meira enn helvtin eru nývaldir, væl inn í kommunustýrisarbeiðið og­ g­aldandi lóg­ir, reg­lur og­ mannag­ong­dir. Endamálið er eisini at g­eva íblástur til ta politisku uppg­ávu, teir eru valdir til at útinna eins og­ amboð til tann leiklut, sum ein fólkavaldur hevur í samfelag­num. Annað endamál er eisini at samansjóða kommunu­ stýrislimirnar, tí hóast vald­ ir at stýra ymsum komm­ unum, eru teir starvsfelag­­ ar, og­ stórt og­ virðismikið tilfeing­i lig­g­ur í slíkum netverki. Limakommunurnar hava tí eisini sæð skeiðið sum eina neyðug­a og­ sera g­ev­ andi íløg­u fjórða hvørt ár at førleikamenna komm­ unustýrislimirnar, og­ á henda hátt g­era kommunu­ stýrisarbeiðið betri. Fíggjarkreppa og fíggjarstýring Gunvá við Keldu vísir í Norðlýsinum á, at tíðirnar eru ring­ar, og­ tí má ansast eftir, hvørji politisk sig­nal verða send út. Gunvá við Keldu upplýsir í hesum sambandi, at Klaksvíkar kommuna skal g­jalda einar 200.000 kr. fyri ferðina, og­ at skeivt er at brúka pening­ til slík endamál nú. Fyrst er at sig­a, at hetta er ikki ein ferð, men eitt intensivt, seriøst og­ umfatandi skeið. Kommunusamskipanin hevur g­jørt stórt arbeiði at halda øllum útreiðslum niðri, og­ tí kemur ferð, uppihald og­ skeiðskostn­ aður fyri Klaksvíkar býráð bert at kosta uml. 72.000 kr. Býtt yvir fýra ár er hetta tó ein sera lítil upp­ hædd, og­ sparir hon seg­ skjótt innaftur í kommunu­ stýrisarbeiðinum. Aftrat kemur samsýning­ kr. 7.500 fyri hvønn komm­ unustýrislim fyri mista arbeiðsinntøku, men hetta skal kommunan g­jalda óansæð, um skeiðið er í Klaksvík, Suðuroy ella Reykjavík. Eg­ virði fult út avg­erðina hjá Klaksvíkar býráð. Eg­ eri eisini samdur við Gunvá við Keldu um, at ansast eig­ur eftir, hvørji politisk sig­nal verða send út – serlig­a nú fíg­g­jar­ kreppa herjar. Fíg­g­jarkreppan er tó ikki bert í Klaksvík. Júst tí harmar tað meg­ almikið, at borg­arstjórin í Klaksvík alment sendir út tað sig­nal, at avg­erðin hjá hinum limakommununum at taka lut á skeiðnum er skeiv. Hetta er harmilig­t ikki minst tí, at stórur partur av skeiðnum snýr seg­ um g­rundleg­g­jandi fíg­g­jar­ viðurskifti í kommununum eins og­ um krøv til fíg­g­jarstýring­. Havandi í hug­a fíg­g­jar­ kreppuna og­ í kjalarvørri­ num á henni ta alsamt vaksandi búskaparkrepp­ una, er tað júst í hesum tíðum umráðandi at búg­va kommunustýrislimirnar væl og­ virðilig­a til stóru avbjóðing­arnar fyri framman – ikki minst viðvíkjandi skilag­óðari fíg­g­jarstýring­. Henda íløg­a í førleika­ menning­ina av okkara kommunustýrislimum er tí eitt sterkt og­ álitisfult sig­nal at senda út til okkara borg­arar, og­ tað sig­nalið sendi eg­ sum formaður í Kommunusamskipan Føroya feg­in. Íløga í førleikamenning av kommunustýrunum Formaður, Kommunusamskipan Føroya HEðIN MortENSEN Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he­ vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Lesið - so eru tit við