mikudagur 18. februar 2009síða 16

16 Nr. 34 - 18. februar 2009 Sosialurin Rættarskipan, avbyrging, harðir dómar og preventión SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Harald í Kálvalíð harald@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Sending, sum KVF sendi í gjárkvøldið, hevur ivaleyst fingið mong at standa spyrjandi. Sendingin, sum eisini vísti brot úr íslendskari sjónvarpssending um størsta rúsevnamálið í føroyskari søgu, reisti iva um framferðina hjá okkara ákæruvaldi og løgreglu. Ein niðurstøða var, at íslendingurin, sum fekk harðasta dóm nakrantíð í einum slíkum máli í Føroyum, hevur ikki fingið ta humanu viðferð av okkara ákæruvaldi og løgreglu, sum rættarsamfelag sum okkara átti at givið honum. Tað er altíð trupult at fara inn í rættarmál eftir, at dómur er fallin. Her mugu vit vera sera varin við ikki at taka partí, tí tað vilja altíð vera kenslur knýttar at einum dómi. Tá vit á hesum stað kortini hava valt at gera okkara viðmerking til aktuella málið, so er tað m.a. út frá útsøgnum sakførarar eru komnir við. Ein partur av kritikkinum snýr seg um, hvussu leingi tað er rætt og humant at hava fólk avbyrgd. Tað eru reglur um hetta, men hvussu tær enn eru, so vil tað oftani eisini vera ein spurningur um menniskjansligar metingar. Vit vita frá søguni, at ákæruvald og løgregla kunnu tulka lógarinnar setning ymiskt. Tað er ikki ókent, at tey leggja egnar kenslur til grund fyri sínum avgerðum. Hetta kenna vit frá ótaldum filmum, sum eru bygdir yvir veruligar hendingar. Har tað hevur verið avgerandi fyri ákæruvaldið við øllum hugsandi próvførslum at statuera eksempul – uttan at taka hædd fyri, hvat er mest preventivt: harðir fongsulsdómar ella treytaðir dómar. Í okkara hugaheimi er total og long avbyrging av einum menniskja, meðan mál verður kannað, einki minni enn miðaldarlig píning, sum Amnesty eisini vísir á og sum fleiri av okkara egnu sakførarum hava víst á. Vit mugu hava álit á okkara ákæruvaldi og løgreglu, at hon ikki fer út um mark fyri, hvat eitt menniskja tolir. Tað er so júst hetta, sum umrødda sending setir spurnartekin við. Ein annar spurningur, sum vit eisini eiga at tola at umrøða, er, um ikki markið millum fongsulsdóm og treytaðan dóm eigur at verða endurskoðað. Christian Andreassen nam við hetta í SVF og segði, at vit eiga at leggja størri dent á tað sosialt preventiva, also í størri mun at geva treytaðar dómar, tí tað vísir seg, at harðir fongsulsdómar hava als ikki ta preventivu avleiðing, sum mong av okkum halda. Einki er statiskt, og tað átti rættarskipanin heldur ikki at verið. Rættarsamfelagið skal eisini byggja á humanismu, har revsingin eisini eigur at verða ásett út frá, hvat til eina og hvørja tíð er tað mest preventiva. Og ótaldar kanningar vísa, at avbyrging og eftirfylgjandi harðir fongsulsdómar als ikki hava ætlaða preventiva virkningin. Oftani beint tvørturímóti. At vit í einum upplýstum og siviliseraðum samfelag í størri mun eiga at brúka treytaða revsing. Eftir sendingina í gjár má fútin koma við greiðari útmelding, tí ákærurnar eru so mikið álvarssamar. Tíðin er eisini komin til, at vit fáa eitt alment og politiskt kjak um verandi rættarskipan, um hvar, hví og hvussu hon hevur tørv á endurnýggjan, soleiðis at hon eisini hóskar til tíðina og okkara samfelag. Fríggjakvøldið 27. febr­ uar klokkan 18.30 verð­ ur fríggjakvølds­døg­ urði í Samuels­kirkjuni í Keyp­­mannahavn. Nak­ að verður til matna, s­ungið verður s­aman, fyriles­tur verður og endað verður við s­tuttari andakt TÍÐINDASKRIV Samuelskirkjan Fyri nøkrum árum síðani var vanligt einaferð um mánaðin at savnast í Samuelskirkjuni til ein døgurðabita. Hetta tiltakið datt niður fyri, men nú verður gjørd ein roynd at fáa lív aftur í fríggjakvølds­ døgurðan. Fríggjakvøldið 27. februar klokkan 18.30 verður sostatt møguligt hjá føroyingum í Keypmannahavn at koma forbí á Thorsgade 65 á Nørre­ bro, har ið Samuelskirkjan liggur, og fáa sær ein døgurða­ bita. Byrjað verður við væl­ komsti og sangi, áðrenn farið verður til døgurðaborðið. Eft­ ir at øll eru mett og væl sett verður ein fyrilestur á skránni. Tað verður Elsa Zac­hariasen, sum kemur at siga nøkur orð um bókina "Tær ynsktu sær hús". Hesin fyrilesturin verður í umleið hálvan tíma. Eftir tað verður aftur sungið og so verður løtan endað við einari stuttari andakt. Hetta er fyrsti fríggja­ kvøldsdøgurðin á hesum sinni og tí verður spennandi at síggja, um undirtøka er til hetta tiltakið. Um undirtøkan verður góð, er ætlanin at hava fríggjakvøldsdøgurða sjey ferðir um árið. Øll eru vælkomin til fríggja­ kvøldsdøgurðan. Hann verður í kirkjukjallaranum í Samuels­ kirkjuni, Thorsgade 65, 2200 København N. Kostnaðurin fyri at vera við er kr. 100,­ fyri hvønn. Tey, sum hava hug at vera við til fríggjakvølds­ døgurðan, skulu kontakta Sigrid Witt á telefon 40405521 í seinasta lagið týsdagin 24. februar. Fríggjakvøldsdøgurði í Samuelskirkjuni En ændring af loven om import og salg af alkohol vil give et større marked for øl på Færøerne. Men er det godt for færøsk ølproduktion? Det har været særdeles svært at finde den rette øl­ entusiasme frem her på øer­ ne. Men takket være islænd­ ingene og deres krav i Hoy­ víkaftalen, forsvandt handels­ hindringer i emballageloven. Og Føroya Bjór har stor tak oppebåret for at udvide ølsortimentet. Nu kommer så lovændringen, der skal gøre det muligt at produc­ere og importere øl med ube­ grænset alkoholstyrke. Som kold og kynisk markedsorienteret forbrug­ er vil jeg sige mange tak. For nu ligger landet åbent, og forhåbentlig kan øl­ entusiasmen sprede sig vidt omkring. Ølentus­ iasme er jo indbegrebet af høvisk og fornuftig om­ gang med øl, så det kan blive fremhævet som kult­ urbærende kunstart. Det stik modsatte af ansvarløst og hovedrystende bælleri! Ølentusiasme er netop fokus på øllet frem for valg af produc­ent. Lovændring­ en vil ændre på tilgængelig­ heden af et helt fantastisk udvalg. Vi er jo vænnet til at handle i “Rusan”, så det vil kun glæde at se udvalget vokse dér. Og hvis man vil, kan det blive til glæde for mange ølentusiaster in spe. Der er imidlertid altid en slange i paradis, og for lovforslaget er det ingen undtagelse. Det kan næppe gavne Føroya Bjór, at de med lovforslaget ikke kan sælge øl stærkere end 5,8 vol. % fra egne udsalgs­ steder. En sådan ændring af loven er jo direkte konkurrenc­eforvridende til fordel for de landsfinansi­ erede udsalgssteder. Det kunne jo tænkes at “til­ gængeligheds­begrebet” bruges til at skjule for­ ventningen om et mersalg og dermed øget indtægt til landskassen? Lad mig derfor foreslå en holdningsændring. Lovforslaget bør ikke opstille handelshindringer for færøske virksomheder. Skal man have begrænset tilgængeligheden, kan man indføre ekstra beskatnings­ klasser, ud over de eksis­ terende, så pris og alkohol er samsvarende. På den måde kan man begrænse tilgængeligheden af alko­ holstærke øl, uden at gøre indgreb mod en privat færøsk virksomhed. Afslutningsvis skal det bemærkes, at den bekendt­ gørelse, der omhandler privat import af øl og spiri­ tus, bør revideres samsvar­ ende lovforslaget, så det også bliver muligt at med­ tage øl stærkere end 5,8 vol. %, når man rejser til Færøerne. Endelig plads til ølentusiasme MIcHAEL H. FELdBALLE HANSEN Politikarar og onnur fólk, sum búleikast í miðstaðarøki­ num rópa varskó, tí tey ótt­ ast fyri, at Havnin skal tøm­ ast fyri almenn arbeiðspláss. Meira láturliga grund­ geving skal mann leita leingi eftir, tí at flyta 10 ella 50 almenn arbeiðs­ pláss úr Havnini til Suður­ oyar sæst ikki aftur í Havn­ ini, men í Suðuroy merkist og sæst tað aftur í allar mát­ ar, sum hesir politikarar og onnur góð fólk í miðstaðar­ økinum slett ikki skilja. Rópið um, at stovnar syndrast við at flyta teir er so dyggiliga afturvíst, tað er heldur tvørtur ímóti, besta dømi um hetta er flytingin av SSL til Suðuroyar. Landsstýrismenninir kunnu byrja við at leggja alt viðvíkjandi lønum hjá V&B og øðrum almennum stovnum undir SSL í Suður­ oy, hetta er teldutøkt arbeiði, so har er eingin trupulleiki. Nú er ikki at ganga sum ketta um heitan greyt, men hava breiðan rygg og standa við sítt. Nú er at standa fast yvirfyri miðstaðar áganginum FINNLEIF GUttESEN