hósdagur 19. februar 2009síða 26

26 Nr. 35 - 19. februar 2009 Illgitingar og misskilj­ ingar grugga málið um tey trý búfólkini, sum um hálvantriðja mánað ætlandi verða flutt í annað sambýlið at búgva. Nærverk hevur leikt við opnum kortum og einki hevur verið dult í tilgongdini, sum enn má sigast at vera á einum byrjanarstigi Stór orrusta hevur tikið seg upp í samband við mál, har tríggir brúkarar í serforsorg­ ini ætlandi verða fluttir á annan stovn tann 1. mai. Fjølmiðlar, politikarar og fakfelagsformenn hava serliga funnist at tilgongd­ ini í málinum, og róð hevur verið framundir, at avgerð­ irnar eru tiknar á svartastu nátt og tilvitað lagt soleiðis til rættis, at eingin skuldi vita av nøkrum. Hesum vil eg staðiliga vísa aftur. Fyri tað fyrsta verður flytingin ikki framd fyrr enn 1. mei, so enn eru vit í einari skipaðari til­ gongd, sum skal tryggja, at skiftið verður gjørt so smidligt, sum yvirhøvur møguligt. Tað er tí ikki rætt, sum onkur hevur bent á, at starvsfólkini í Pæturs­ gøtu fingu boðini seint. Tey fingu boðini fyri um­ leið trimum vikum síðani, og tað er væl at merkja tríggjar mánaðir áðrenn sjálv flytingin fer fram. Brúkarar og avvarðandi vóru kunnaði í seinastu viku – hálvantriðja mánað áðrenn brúkararnir eftir ætlan skulu flyta. At fram­ standandi fakfelagsfor­ maður áhaldandi bendir á, at talan er um “tys­tys­ strategiir” er í mínum hugaheimi sera óheppi og ókonstruktivt, tí tað elvir bert til ótryggleika millum brúkarar og avvarðandi. Málið í stuttum Málið kann í stuttum lýsast soleiðis: Vegna rationali­ seringar eru ætlanir um at leggja tveir bústovnar und­ ir Nærverkinum saman í ein bústovn frá 1. mai. Hetta merkir, at bústovn­ urin í Pætursgøtu, sum hevur havt tríggjar brúk­ arar, verður niðurlagdur. Trý av føstu starvsfólkun­ um fylgja við brúkarunum á nýggja bústovnin fyri at tryggja, at serkunnleikin ikki verður burtur. Nýggi bústovnurin er í trimum hæddum, og hølini verða innrættaði við atliti til, at teir íalt seks brúkararnir kunnu búleikast saman, men eisini hvør sær, um tørvur verður á tí. Hetta er alt lagt til rættis í tøttum samstarvi við starvsfólkini á bústovnunum báðum. Í heila tikið hevur leiðsl­ an í Nærverk og í Trivnað­ artænastuni gjørt sera nógv burturúr at fyrireika flyt­ ingina og gera tilgongdina so smidliga sum gjørligt. Og tað er at gera teimum órætt, at siga, at avvarðandi partar ikki eru kunnaðir í tilgongdini. Fyri at sláa hetta fast við sjeytumma­ seymi endurgevi eg niðan­ fyri eina frágreiðing, sum Nærverkið hevur latið mær um málið. Fakta Tann 22. januar hevur Nærverki fund við felagið Javna um sparingar og eina viku seinni, tann 29. jan­ uar, verður sama evnið høvuðstema á fundi við Føroya Pedagogfelag. Har verður m.a. greitt frá, at ein stovnur við trimum búfólkum verður niður­ lagdur, og at tey verða flutt í onnur sambýli. Hetta verður gjørt, tí tað kemur at raka so fáar brúkarar, sum møguligt. Hetta var ein almenn kunning, har nøvn á stovnum ikki vóru nevnd. Pedagogfelagið var eisini kunnað um onnur sparitiltøk. Tann 26. januar verða leiðarin og varaleiðarin í Pætursgøtu kunnað um ætlaðu niðurlegging av Pætursgøtu. Dagin eftir verða leiðararnir í Trivn­ aðartænastuni kunnaðir á leiðarafundi um, at spar­ ingar verða framdar. 28. januar verða starvsfólkini í Pætursgøtu kunnað um, at virksemi í Pætursgøtu verður niðurlagt. 10. februar er fyrireik­ andi fundur millum Nær­ verk og varaleiðara í Pæt­ ursgøtu og leiðara í nýggja bústovninum, um ymisk viðurskifti í samband við flytingina. 12. februar hevur Nær­ verk fund við starvsfólk og leiðarar á teimum báðum bústovnunum, ið skulu leggjast saman, um til­ gongdina í samband við ætlaðu flytingina. Her und­ ir um kunning til búfólk og avvarðandi. Seinni vóru starvsfólkini og hugdu eftir umstøðunum í nýggja bústovninum. 13. februar kunnaðu varaleiðari og starvsfólkini í Pætursgøtu búfólk og avvarðandi um ætlaðu flytingina Í dag, 18. februar, fara starvsfólk í Pætursgøtu at hyggja nærri eftir umstøð­ unum. Eftir tað verður avrátt, hvussu tilgongdin við búfólkunum og teirra avvarðandi skal fara fram. Nei – tað er ikki eg, ið sigi ósatt landsstýriskvinna í almannamálum Rósa samuelsen Læs grein í Sosialinum um, at verður hugskotið, sum fiskivinnumálaráðið arbeiðir við ført út í lívið, so verða umsitingarnar hjá Tjaldrinum og Magnusi Heinasyni fluttar til Suður­ oyar og lagdar saman við Strandferðsluni. Tað næsta, sum kemur fram í fjølmiðlunum er, at ein annar almennur stovnur (brúkaraumboð) skal setast á stovn í Suðuroynni. Eg unni væl suðringum henda stovn, tí støðan í Suðuroy er ikki góð. Landsstýrismenninir Jacob Vestergaard og Jóhan Dahl skulu hava rós fyri, at teir kempa fyri oynni, sum stóð saman um at velja teir á ting. Men tá tað so er sagt, vænti eg samstundis, at okkara politisku umboð, sum klaksvíkingar saman við norðoyingum stóðu saman um at velja á ting, eisini kempa fyri, at Klaks­ víkin skal verða ein fram­ tíðar býur við nógvum møguleikum. Júst vaktar­ og bjarg­ ingartænastan er dømi um ein stovn, sum náttúrliga hoyrir heima í Klaksvík. Eftir mínum tykki skal alt tað, sum hevur nakað við sjó­ og fiskivinnu at gera, og eisini útbúgvingar innan hetta øki, flytast til Klaksvíkar. Eg vil enn einaferð spyrja rætta viðkomandi, hví onki hendir við trygd­ armiðstøðini í Klaksvík. Fyri nøkrum árum síðani valdi Klaksvíkin ikki at bjóða seg fram sum olju­ útgerðarhavn, tí vit valdu at satsa upp á sjó­ og fiski­ vinnuna. Táverandi býráð valdi ikki at kappast við Runavík, Tvøroyri og Tórshavn um hetta. Innan skúlaøkið eru serdeilis nógvir møguleikar í Klaksvíkini. Vit hava ein vælútbygdan Tekniska Skúla. Og við nakað av nýgerð kunnu vit hýsa øllum tekniskum útbúgv­ ingum í Føroyum á einum tekniskum depli. Og her hugsi eg serliga um úttalilsi hjá Helenu Dam á Neystabø um, at nú vegakervið er útbygt í Føroyum so nógv og fyri so høgar upphæddir hesi mongu seinastu árini, at tíðin var komin har til, at vit ikki skulu hava dupult­ funktiónir. Og júst hettar er ein gyltur møguleiki at hava allar tær teknisku útbúgvingarnar undir einum taki í Klaksvík. Í kjalavørrinum av javnstøðupolitikkinum havi eg hug at varpa ljós á javn­ støðuna oyggjanna millum. Um sentraliseringin heldur fram í sama líki, sum hesi seinastu mongu árini, verður endin tann, at tað bert verða havnarfólk, sum fáa familjuna/børnini aftur til sín heimbý eftir lokna útbúgving í øðrum lond­ um, av tí einklu orsøk, at onki arbeiði er til útbúnu fólkini uttan fyri Havnina. Tíðin er komin hartil nú, at landspolitikarnir eru noyddir til at melda út, hvat teir vilja við Klaks­ víkini. Skal Klaksvíkin verða ein blomstrandi býur við møguleikum, ella skal sentraliseringin halda fram. Løtan er komin hartil, at tað hastar at gera íløgur í býin. Eftir at Kósavirkið varð latið aftur, eru 200 ­ 250 fólk í býnum vorðin arbeiðsleys. Handlar og aðrar vinnur í býnum rópa varskó, tí kundaskarin er so nógv minkaður. Fleiri arbeiðsfólk eru send heim á ymsum arbeiðsplássum, tí ringvirkningurin er vorðin so stórur. Her má og skal okkurt gerast. Skulu funktiónir, sum náttúrliga hoyra heima í Klaksvík nú flytast til Suðuroyar? býráðslimur í Klaksvík elsebeth GunnleyGs­ dóttuR hansen Eftir at ein hevur lisið og hoyrt um bústovnin í Pætursgøtu 3, ivast ein í førleikanum hjá teimum, sum koma við tilmælinum frá Nærverkinum. Um ein kom við einum tilmæli um at flyta løg­ mansskrivstovuna í frams­ leiðsluhølið hjá Føroya Fiskavirking, tí har er pláss fyri tí, ella um ein kom við einum tilmæli um at lata neyt ganga í fólkaskúlan­ um, høvdu tey verði kveistrað burtur. Hesi tilmæli høvdu yvir­ høvur ikki verið viðgjørd. Tí tey eru ikki seriøs. Líka lítið seriøst er til­ mælið um at niðurleggja stovnin í Pætursgøtu 3 og lata búfólkini har búgva á stovni saman við evna­ veikum fólki. Hvat hava fólk við Aspergers synd­ romi felags við evnaveik­ um fólki? Onki. Hettar vísir bert á mangl­ andi fakliga vitan hjá teim­ um, sum eru komin við tilmælinum frá Nærverki­ num. Har er tað onkur sum hevur uppiborið eina nøs. Ella eina sigar. Eg eri ikki í móti spar­ ingum og at trimma um­ sitingina, men lat allar broytingar byggja á fakliga undirbygdar grundgeving­ ar, ikki bert fíggjarligar grundgevingar. Lat endamálið við einari broyting verða eitt betri tilboð til brúkaran. Um ein so eisini kann spara pengar í hesari tilgongd, er tað ein vinn vinn støða. Hvar er tann fakliga vitanin í málinum um bústovnin í Pætursgøtu 3 PætuR niclasen viðmerkingar Tað er rætt, at Føroya peda­ gogfelag hevði ein fund við Trivnaðartænastuna um ætlaðu sparingarnar. Greitt var frá, at onkur stovnur skuldi niðurleggjast og at okkurt virksemi bleiv broytt. Starvsfólk og leiðsla á stovninum eru vorðin kunnaði um avgerðina, men ikki hoyrd – og tað er ein stórur munur á hesum fyri­ brygdum, at verða hoyrdur og verða kunnaður. Viðvíkjandi einari hoyr­ ing, so skal ein slík hoyr­ ing tryggja: • at persónurin ella felagið, sum hoyrt verður, fær ítøkjuliga at vita hvørja avgerð myndugleikin ætlar at taka, • at persónurin/felagið, sum hoyrt verður fær høvi at koma við sínum við­ merkingum áðrenn nøkur avgerð verður tikin. • at viðmerkingarnar hjá hoyrda persóninum/felagn­ um verður ein partur av avgerðargrundarlagnum hjá myndugleikanum. Hendan hoyring kann so verða við til at broyta avgerð­ ina hjá tí parti, sum ætlar at fremja avgerðina í verki. At kunna starvsfólk um eina avgerð er so nakað heilt annað. Tá er avgerðin tikin og hon stendur ikki til at vika. At Trivnaðartænastan eisini hevur fingið spari­ knívin at merkja, fekk Før­ oya pedagogfelag eisini at vita beinanvegin, men felagið var ikki við í til­ gongdini um hvussu spar­ ingarnar fóru at verða framdar. Hetta er tað, eg havi at finnast at. Um starvsfólk og felag vóru við í hesari hoyringsgongd­ ini, hevði úrslitið óivað verið øðrvísi – allir partar høvdu verið hoyrdir og ikki bert kunnaðir. Er tað soleiðis almennu myndugleikarnir velja at fremja sparingar í verki? Aftursvar til Rósu Samuelsen: Kunnaði – men ikki hoyrd Formaður í Føroya pedagogfelag JaRvin FeilbeRG hansen