mánadagur 2. mars 2009síða 10

10 tíðindi Nr. 42 - 2. mars 2009 Kvinna umsita heilsumál Barrack Obama, forseti, hevur gjørt av at velja guvernørin í statinum Kansas, Kathleen Sebelius, til heilsumálaráðharra. Tað sigur ein kelda í Hvítu Húsunum við AP, og keldan veit eisini at siga, at tann 60 ára gamla Kathleen Sebelius hevur tikið av tilboðnum. Undir uppstillingarvalunum hjá demo­ kratunum styðjaði Kathleen Sebelius Obama, og hon hevur fleiri ferðir verið nevnd sum ráðharraevni. Obama valdi fyrst Tom Daschle, men hann tók seg aftur, tá tað kom fram, at hann hevði goldið ov lítið í skatti. Olmert aftur í eldinum Ríkisákærin í Ísrael hevur boðað Ehud Olmert, forsætis­ ráðharra frá, at ákæruvaldið ætlar at reisa enn eina ákæru ímóti honum um korrupsjón. Ísraelskir fjølmiðlar hava í seinastuni gitt, at Olmert skuldi ákærast fyri at hava falsað rokningar í sambandi við ferðir, men í gjár bleiv fráboðað, at fráfarandi forsætisráðharrin ætlandi verður skuldsettur fyri at hava tikið ímóti brævbjálvum við pengum frá einum amerikonskum handilsmanni. Olmert hevur verið til avhoyringar 15 ferðir, men noktar seg sekan í øllum skuldsetingunum. Regluligar trygdar­ venjingar skulu verða umborð á føroyskum fiskiskipum, men hesar eru undantaki. Tað eru heldur ikki allir fiskimenn sum vita, hvar teirra bjargingarvestur er. Tað vísir ein spurnar­ kanning, sum Føroya Fiskimannafelag og Skipaeftirlitið hava gjørt í felag Kanning Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Fyri eini tíð síðan fóru Føroya Fiskimannafelag og Skipaeftirlitið í felag undir eitt átak, sum hevur til endamáls at kanna arbeiðs­ og trygdarumhvørvið um­ borð á føroyskum skipum. Spurnarbløð vórðu send út til limir í Fiskimanna­ felagnum, har fiskimenn vórðu bidnir um at siga sína hugsan um viðurskiftini umborð á teimum skipum, teir hava siglt við seinasta árið. Teir fyrstu 11 spurning­ arnir, sum fiskimenn høvdu høvi at svara uppá, skuldu svarast eftir eini stigatalvu frá 1 til 5. Fiskimenn kundu seta tveir krossar fyri hvønn spurningin – ein, sum sigur, hvat teir halda um viðurskiftini – og ein, sum sigur, hvussu fiskimenn raðfesta hesi viðurskifti. Í brævinum til limirnar lá eisini brævbjálvi við porto, so fiskimenn uttan kostnað kundu senda svarini aftur. Tá freistin at senda inn spurnarbløðini var úti 20. januar 2009, høvdu Føroya Fiskimannafelag og Skipa­ eftirlitið fingið tilsamans 227 svar. Seinni eru so nøkur svar komin aftrat. Andin í spurnarkanningini er, at trygdin hjá fiskimonn­ um samstundis er trygdin hjá bæði Fiskimannafelag og Skipaeftirliti. Ymiskir spurningar Teir fyrstu 11 spurningarnir í spurnarblaðnum snúgva seg eitt nú um bjargingar­ venjingar, bjargingarútgerð og atkomuviðurskifti. Í spurninginum um atkomu­ viðurskifti verður í fyrsta lagi hugsað um land­ gongina. Í spurnarkanningini verð­ ur eisini spurt um trygd­ arútgerðina, sum manningin skal hava, tá hon arbeiðir á dekkinum, eitt nú trygd­ arhjalm og vestar. Í øðrum lagi verður spurt um standin á arbeiðsam­ boðum umborð, og hvussu standurin á skipinum er í síni heild. Síðan verður spurt um maskinur, eitt nú kryvji­ maskinur og spøl – og um hesi eru avskermað og tryggj­ að við neyðavbrótanum. At enda verður spurt um reinføri í manningarhølum, hvílitíð og kost umborð á skipunum. Eingin trygdarvenjing Um eina tíð fara Føroya Fiskimannafelag og Skipa­ eftirlitið í felag at skipa fyri framløgu av úrslitunum, og ætlandi verður henda framløga í Miðlahúsinum í Vágsbotni. Sosialurin hevur ikki sæð endaliga úrslitið av kann­ ingini, men stjórin á Skipa­ eftirlitinum, Vilhjálmur Gre­ goriussen, sigur, at svarini eru ymisk – alt eftir, hvørjar skipabólkar talan er um. Hann vísir á, at spurning­ arnir eru skipaðir soleiðis, at fiskimenn fyrst verða spurdir, hvussu støðan er og síðan, hvussu teir kundu ynskt sær, at støðan var. ­ Eitt, sum gongur aftur í svarunum er, at trygdar­ venjingar umborð á skipum er undantaki. Vit síggja eisini, at fiskimenn kundu ynskt sær, at hesar vóru regluligar, sigur hann. Venjingar kravdar Vilhjálmur Gregoriussen sigur, at regluligar trygd­ arvenjingar skulu verða umborð á føroyskum fiski­ skipum, og hann fegnast um, at fiskimenn síggja fram til, at meira verður gjørt við hesi viðurskifti. Hann vísir á, at sambært kanningini eru manning­ arnar eisini ov lítið kunn­ aðar um trygdarskipanir umborð, eins og ein partur (12%) heldur ikki veit, hvar bjargingarvestarnir eru. Spurdur, hvør hevur ábyrgdina av, at hesi viðurskifti eru í lagi, sigur Vilhjálmur, at tað í fyrsta lagi er skiparin, sum hevur ábyrgdina av skipi og manning. ­ Kanningin vísir greitt, at vantandi bjargingarvenj­ ingar umborð á føroyskum fiskiskipum eru ein stórur trupulleiki. Stjórin á Skipaeftirlitinum heldur, at høvdu trygdar­ viðurskiftini umborð verið betri, eins og betri kunning hevði verið um trygdar­ útgerð, hevði hetta skapt størri nøgdsemi á øðrum økjum eisini. ­ Eg trúgvi, at fiskimenn eru vorðnir meira bevístir um trygd, síðan flestu hava verið á trygdarskeið, men enn eru nógv viðurskifti, sum kunnu gerast betri, sigur hann. Nøgdsemi ymiskt Svarini í kanningini benda á, at fiskimenn sum heild eru nøgdir umborð á teimum skipum, sum geva betri avkast. ­ Kanningin vísir, at fiskimenn umborð á eitt nú pelagisku skipunum og verksmiðjutrolarunum eystanfyri eru væl nøgdir við viðurskiftini. Vilhjálmur sigur, at fiskimenn sum heild eru nøgdir við kostin umborð, og flestu halda eisini, at kosturin er heilsugóður. ­ Men hetta er tó eitt sindur ymiskt millum skipabólkarnar, leggur hann aftrat. Fiskimenn eru eisini ymiskir á máli um hvíli­ tíðina. ­ Tað eru teir, sum kundu hugsað sær meira hvíldartíð, meðan teir eru umborð, men tað eru eisini teir, sum halda, at hvíldartíðin er ov long. Vilhjálmur Gregoriussen sigur, at tað eru menn umborð á pelagisku skip­ unum, sum halda, at hvíldartíðin er ov long. ­ Nú er tað so, at tey, sum seta spurningar, ikki altíð hugsa um øll viðkomandi viðurskifti um arbeiðs­og trygdarumhvørvi. Tí bjóð­ aðu vit fiskimonnum at gera viðmerkingar til møgulig onnur viðurskifti á baksíðuni á spurnarblaðn­ um, sigur stjórin í Skipa­ eftirlitinum. Sosialurin fer at fylgja hesum málinum upp, tá framløgan verður í Miðlahúsinum í næstum. - Eg trúgvi, at fiskimenn eru vorðnir meira bevístir um trygd, síðan flestu hava verið á trygdarskeið, men enn eru nógv viðurskifti, sum kunnu gerast betri, sigur stjórin í Skipaeftirlitinum, Vilhjálmur Gregoriussen Myndir: Karstin Vang/ Rógvi Mouritsen Trygdarvenjingar umborð á fiskiskipum ein býur í Kina