mánadagur 2. mars 2009síða 14

14 Nr. 42 - 2. mars 2009 viðmerkingar Sosialurin Aftur og fram SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Harald í Kálvalíð harald@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Seinasta veljarakanningin hjá kringvarpinum gav uttaru leingjunum í føroyskum politikki framgongd – væl at merkja leingjunum í tjóð­skaparspurning- inum, með­an Javnað­arflokkurin og Fólkaflokkurin høvu havt afturgongd. Javnð­arflokkurin enntá hevð­i mist ein tinglim. Hóast ein ikki skal leggja ov nógvan dent á veljarakanningar sum heild og als ikki so tíð­liga í einum valskeið­i, so kunnu Javnað­arflokkurin og Fólkaflokkurin ikki bara lata hesa velkjarakanning fara aftur við­ borð­inum. Hetta er serstakliga galdandi fyri Javnað­arflokkin, sum beinleið­is fær ein frammaná í kanningini. Heldur henda gongdin fram, so er okkara einasti sosialdemokratiski flokkur skjótt at finna millum smærru flokkarnar við­ tilsvarandi minni ávirkan á dagsins og framtíð­arinnar politikk. Valla nøkur ynskilig støð­a hjá floksleið­slu og tingbólki. Hvat er so til ráð­ at taka hjá eitt nú Javnað­ar- flokkinum? Flokkurin kann velja at lata standa til og samstundis vóna, at vánaliga úrslitið­ gongur yvir av sær sjálvum og so aftur vóna, at næsta úrslit verð­ur betri. Flokkurin kann eisini velja at líta at sær sjálvum, at hyggja seg í kring og seta nakrar við­komandi og kritiskar spurningar við­ politikk, leið­slu, mál og strategiir. Ein spurningur, ið­ floksleið­slan kann seta, er hví velja fólk Javnað­- arflokkin? Svarið­ kann valla vera annað­, enn at hesi fólk ynskja javnað­arpolitikk riknan á løgtingi. Tann stóri spurningur í hesum høpi er, í hvønn mun flokkurin megnar at ganga ynskjunum hjá sínum veljarum á møti. Tað­ er ikki nóg mikið­ at vísa til, at í tíð­um sum hesum fara veljararnir til uttastu leingjurnar í føroyskum politikki. Hetta er møguliga ein partur av forkláringini, men neyvan øll forkláringin. Meginorsøkin kann bert vera, at javnað­arveljarin saknar javnað­arpolitikk í dagsins politisku mynd. Vit kundu lagt afturat, at javnað­arveljarin saknar øll tey bleytu hjartamál, sum flokkurin hevð­i í skildri til seinansta løgtingsval. Að­almálini vóru vælferð­, mentan, útbúgving og gransking. Men hvat fingu javnað­arfloksins veljarar? Jú, teir fingu sparingar, nið­urskurð­ir, klandur um vald og æru og eina samgongu, har politiska dagskráin ikki beinleið­is er eyð­kend av Javnarfloksins hjarta- málum. Hvørji mál hava so myndað­ politisku dagsskránna, síð­an ABC samgongan aftur sá dagsins ljós? Jú altóð­ja fíggjarkreppan sjalvandi, ES tilknýtið­ og so annars ein ruð­uleikakend tilgongd í fíggjarlógararbeið­inum – ein tilgongd, sum avdúkað­i, at politiska arbeið­ið­ í samgonguni hvørki verð­ur samskipað­ ella fyriskipað­ nóg væl. Hóast hetta ikki er nøkur ynskistøð­a hjá Javnað­arflokkinum, so má tað­ bera til at fáa vend í hesa skeivu tilgongd. Her má vendast, með­an enn er vendandi, og tey sosialdemokratisku fingarmerkini mugu gerast sjónligari. Enn er so lítið­ útlið­ið­, at tað­ ber til. Í hesum tíð­um er brúk fyri sterkum sosialdemokratiskum flokki í einumhvørjum demokratisum samfelag, og sterkur verð­ur flokkur við­ at vísa flagg og politikk – ikki við­ at krógva seg. Í grein í Dimmu og Sosiali­ num um vikuskiftið skrivar tú um Kringvarpið. Tú eigur at kenna Kringvarpið betur enn nakar annar. Tú er jú pápi at tí. Tað mesta av tí, tú skrivar, er óivað rætt. Man kann so vera samdur í tí ella ikki. Men tað tykist mær løgið og margháttligt, tá ið tú tekur aftur í tínar fínu ætlan­ ir og vísir til grundgeving­ arnar fyri at leggja Útvarp Føroya og Sjónvarp Føroya saman í sínari tíð. Argumentini vóru hesi ­ endurgivin úr tínum egna tíðindaskrivi í august 2004: Endamálið við saman­ leggingini er at rationalisera raksturin hjá stovnunum mest møguligt, so tað besta útvarps­ og sjónvarpstilboð­ ið kann fáast burturúr tøku fíggjarorkuni hjá stovnunum. Eisini er endamálið við samanleggingini at stovn­ arnir skula gerast betur førir fyri at røkja sínar public serviceuppgávur. Landsstýrismaðurin heldur, at tað eru nógvar góðar grundir, ið tala fyri samanlegging. Ein saman­ legging av stovnunum við felags leiðslu kann tryggja, at umsitingin verður betri og meira effektiv. Her verður hugsað um at: • umsitingarútreiðslur kunnu avmarkast við at leggja umsitingarligar funktiónir saman • stovnarnir sleppa undan hvør í sínum lagi at menna og reka virkisøki, sum eru tey somu á báðum stovn­ unum (t.d. KT, bandasøvn, innkrevjing, bókhald, o.a.) • møguleikarnir verða betri at gagnnýta orku og servitan, ið eru til staðar á ymsum virkisøkjum • møguleikarnir fyri at samskipa programmvirk­ semið verða betri • umstøðurnar fyri at arbeiða tvørmedialt við útvarpi, sjónvarpi og net­ varpi gerast rúmari • betri møguleikar fyri starvsfólkamenning og starvsfólkarøkt verða • stovnarnir verða umsit­ ingarliga sterkari og hava møguleika fyri at røkja uppgávur, sum teir ikki hava møguleika fyri hvør í sínum lagi Intentiónirnar vóru góðar. Lyftini vóru nógv. Betri Public Service, effektivari rakstur soleiðis at best møguliga sjónvarps– og útvarps tilboðið kundi fáast burturúr. Tú lovaði, at sjálvandi skuldi alt virksemið savnast á einum stað. Sjálvandi skuldi nýtt hús byggjast í Sortudíki. Og sjálvandi fekk stovnurin játtað pengar til samanleggingina. Tað er løgd ómetaliga nógv orka í at finna útav, hvussu alt virksemið kundi savnast í Sortudíki. Jørð er keypt at byggja á, og tað eru ikki minni enn trý skitsuuppskot gjørd um møguligar útbyggingar. Vit fingu enntá at vita, at Kringvarpið skuldi fáa eina stórsligna gávu, tá ið Útvarp­ ið hevði 50 ára føðingardag. Nemliga játtan til útbygging av útvarpshúsinum. Men akk. Heldur ikki hetta lyfti helt. Í stuttum kann sigast, at samanlegg­ ingin av útvarpinum og sjónvarpinum er ein røð av brotnum lyftum. Makan til líkasælu frá politiskari síðu skal ein leita longi eftir. Tín gamli partamaður Jógvan Sundstein plagdi at siga nakað, sum passar so ómeta­ liga væl til her: Ansvarsforfladigelse. Ongin vil taka politiska ábyrgd! Tað er tað, sum er reyði tráðurin í hesum máli. Søgan hevur víst, at kring­ varpið eigur ongan góðan í politisku skipanini – næstan ongan. Álvaratos Jógvan – hvussu heldur tú sjálvur, at barnið hjá tær hevur tað? Hvussu heldur tú, at vit kunnu fáa betri umstøður at arbeiða tvørmedialt, sum støðan er? Hvussu heldur tú, at tey neyðars starvsfólk – sum eftir eru – kunnu fáast at trívast betur við verandi umstøðum? Heldur tú at føroyingar hava fingið eitt verri pro­ gramtilboð, orsaka av at programøki í dag er lagt saman? Heldur tú, at støðan verður betri, tá ið tit hava bygt ein annan Berlin múr ímillum tíðindaeindirnar? Hondina á hjarta – heldur tú, at føroyingar fáa betur tíðindi av hesum, sum støðan er? Hvussu heldur tú, at tíni argument fyri samanlegg­ ingina í síni tíð, hanga saman við tað, tú sigur og meinar í dag? Eg haldi at tað, tú sigur í dag, er himmalrópandi í andsøgn við tað, tú nýtti sum grundgeving fyri samanleggingini á sinni. Men góði Jógvan. Tað hevði frøtt meg og mong við mær, um tú kann siga, hvar er tað skógvurin trykkir? Vilja tit veruliga ikki hava best møgulig tíðindi? Vilja tit ikki, at Kringvarpið kann geva kvalifiserað mótspæl í tíðindaflutinginum? Vilja tit ikki, at Kringvarpið skal vera ein rættur Public Service stovnur, sum vit kenna slíkar frá granna­ londunum? Ella er tað bara marg­ feldni av tíðindum, sum telur? Margfeldni haldi eg, at føroyingar í ríkiligt mát kunnu fáa á internetinum. Tíðindi – eisini føroysk ­ eru so løtt at fáa hendur á í dag, sum ongantíð fyrr. So tað argumentið heldur ikki longur.... Trupulleikin er bara, at hesi tíðindi eru ikki altíð líka óheft og kvalifiserað viðgjørd. Kjakið, sum er um, hvussu Kringvarpslógin skal tulkast, og hvør hevur rætt og ikki, hongur heldur ikki saman hjá tær. Tú sigur í greinini í bløðunum, at lógin hevur greiða talu um, hvussu “tvær eindir” skulu tulkast. Men í sama andadrátti sigur tú, at tit í Mentanarnevndindi hava sagt, at tað er Kringvarps­ stýrið, sum má tulka lógina. Tey hava tulkað lógina – í góðari trúgv og við væl­ signilsi frá eini landsstýris­ kvinnu. Hví ikki lata stýrið fáa arbeiðsfrið? Tú setti jú sjálvur stýrið við tí endamáli at loysa Kringvarpið frá politisku skipanini – soleiðis at landsstýrismaðurin kundi fáa frið fyri øllum trupul­ leikunum, sum serliga Sjónvarpið hevði verið atvoldin til í áravís. Um tað eydnast lands­ stýriskvinnuni at trýsta Kringvarpsstýrið at taka aðra støðu í einum máli, sum stýrið langt síðani hevur avgreitt, so er alt prinsippið við armslongdini og at stýrið skal vera leyst av politisku skipanini farið fulkomuliga fyri bakka. Latið nú fyri guðsskyld stýrið fáa arbeiðsfrið at gera sítt arbeiði – nemliga at skapa karmar og seta Public Service kósina, “so tað besta útvarps­ og sjónvarpstil­ boðið kann fáast burturúr tøku fíggjarokuni hjá stovn­ unum. Og soleiðis at Kring­ varpið kann gerast betur ført fyri at røkja sínar public serviceuppgávur.” Sum tú sjálvur orðaði tað í anno august 2004. Hvør hevur bóndafangað hvønn – Jógvan á Lakjuni? HANS ANdor JoHANNESEN