hósdagur 5. mars 2009síða 19

Nr. 45 - 5. mars 2009 19 tíðindi Nógvir íslendskir læknar fara av land­ inum at arbeiða, og eftirspurningurin er stórur. Íslendska læknafelagið ávarar nú politikararnar Ísland Árni Joensen arni@sosialurin.fo Íslendskir læknar eru eftir­ spurdir í hinum Norður­ lond unum. Herfyri vendi tann danska sendistovan í Reykjavík sær til tað ís ­ lendska læknafelagið, tí sendistovan vildi hava at vita, hvussu hon kundi fáa samband við íslendskar læknar. Í fjølmiðlunum hava norskir heilsu myndug­ leikar lýst eftir íslendskum læknum, og sviar hava eis­ ini sýnt íslendsku læknunum áhuga. Tað seinasta er, at fyri stuttum kom eisini ein fyrispurningur úr Kanada um íslendskar læknar. Íslendska læknafelagið hevur ikki eggjað sínum limum at fara av landinum at arbeiða, men teir læknar, sum hava vent sær til felag­ ið og biðið um upplýsingar um viðurskiftini uttanlands, hava fingið tað, teir hava biðið um. Men nú er støðan broytt. – Vit hava dømi um, at læknar, sum júst eru komnir heim eftir lokna serútbúgv­ ing uttanlands, eru farnir avstaðaftur. Vit hava kunnað bæði undanfarna og nú ver­ andi heilsumálaráðharran og aðrar heilsumyndugleikar um hetta, sigur stjórin í íslendska læknafelagnum, Gunnar Ármannsson, við blsðið Vísir. Nógvir eldri læknar Svarið frá myndugleikunum hevur sambært stjóranum verið, at eingin vandi er á ferð, og at tað er ein sam­ felagslig skylda hjá lækn­ unum at arbeiða í Íslandi. – Men nú er tað vorðið so, at vit hava dømi um, at læknar eru uppsagdir or ­ sakað av sparingum. Vit hava hoyrt menn siga, at íslendskir læknar eru ikki teir, sum stinga í sekkin. Men læknar eru eisini fólk, og tá korini versna, noyðast teir at hugsa um familjuna,. sigur stjórin hjá læknunum. Gunnar Ármannsson vís­ ir á, atíslendskir læknar, sum hava fingið sær serút­ búgving í øðrum landi, hava ógvuliga lætt við at fáa arbeiði í tí landinum. Eitt úrslit av hesum er, at í fleiri av teimum stóru ser­ greinunum er meðalaldurin á læknunum í íslendska heilsuverkinum so høgur, at teir flestu hava bara eini tíggju ár eftir, til teir verða pensjoneraðir. – Okkum tørvar fólk til at fylla hesi plássini, men tað fáa vit ikki, og støðan kann gerast álvarssom, sigur stjór in í íslendska lækna­ felag num við Vísir. Íslendskir læknar rýma av landinum Meðalaldurin á læknunum í Íslandi er høgur (Mynd: Morgunblaðið) Gunnar Ármannsson er stjóri í íslendska læknafelagnum (Mynd: Vísir) Tjóðveldi hevur lagt eitt uppskot til sam­ tyktar fyri Løgtingið, sum snýr seg um, at nú skal verða gjørligt hjá fólki við skuld at fáa óhefta ráðgeving við skuldini. Sum er, eru tað bara privat við egnum áhugamálum, ið ráðgeva skuldarstýring Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Tá hjólini mæla eitt sindur seinni í samfelagnum, og summi vilja vera við, at tað er kreppa, so gerst tað mun­ andi tyngri at hava skuld. Skuld, sum varð uppbygd, tá hjólini mólu heilt skjótt, og bankar og onnur veittu lán fyri eitt gott orð. Tá fyritøkur við áhuga­ mál um skulu umsita skuld­ ina hjá tær, tá vilja tær í allar flestu førum verja seg sjálvan fyri tapi. Hetta kann ganga útyvir skuldaran. Hetta hevur Tjóðveldi eitt uppskot til at broyta, við at seta eina óhefta skuldar ráð­ geving á stovn, ið skal virka á sama hátt sum rættar­ hjálp in, ið kann hjálpa fólki, sum eru komin illa fyri, ella sum hava tørv á veg leiðing. ­ Sum er hava vit ongan óheftan, ið kann ráðgeva fólki, sum hava fingið eina skuld, og tí leggja vit hetta uppskotið fram, sigur Høgni Hoydal, formaður í Tjóð veldi. Hann leggur afturat, at henda tænasta ikki skal kosta so nógv – lítið meira enn eina millión – tí ætlanin er ikki at hava eina stóra umsiting av hes­ um. Verja brúkaran Í uppskotinum vísir Tjóð­ veldi á, hvussu lænimøgu­ leikarnir eru broyttir sein­ astu árini, soleiðis, at tað er sera torført hjá vanliga kund anum at skilja, hvat í veruleikanum gongur fyri seg. ­ Tjóðveldi heitir á Lands­ stýrið at skipa eina óhefta skuldarráðgeving til privat­ fólk og familjur, har til ber at fáa ókeypis ráð og veg­ leið ing um láns marknaðin, skuldarumlegging, umfígg­ ing og aðra hjálp til tey, ið eru komin í stórar trupul­ leikar av privatlánum, stend ur millum annað í upp skotinum. Rokna við undirtøku ­ Uppskot frá andstøðuni verða sjáldan tikin veruliga upp av samgonguni, men eg meti, at hetta uppskotið er so mikið skilagott, at hetta kanska fær undirtøku, sigur Høgni Hoydal. Sum leggur dent á, at hetta sam­ pakkar væl við uppskot utt­ anlands, umframt, at hetta er í tráð við politikkin við brúkaraumboði. Í prinsippinum ímóti Jóhan Dahl, vinnumálaráð­ harri, er í prinsippinum ímóti, at útbyggja almennar stovnar í eyst og vest, sum hann nevnir tað, og hann held ur somuleiðis, at tey flestu burdu havt skil fýri sínum privatøkonomisku við urskiftum. ­ Eg haldi, at ein og hvør persónur, við sínum fullu fimm, sjálvur skal vera før­ ur fyri at stýra sínum fíggj­ arligu viðurskiftum, sigur Jóhan Dahl, sum ivast stór­ liga í, hvat hetta skal hjálpa, tí vit hava longu sakførarar og grannskoðarar, ið tað ber til at heita á. Tó tekur hann undir við, at tað eru fólk, ið kanska ikki hava út búgvingar, sum kunnu koma í trupulleikar og ikki hava ráð til grannskoðarar og sakførarar, men vinnu­ málaráðharrin heldur ikki, at tað er rætt brúktur pen­ ingur at útbyggja almennar skipanir til hetta endamál. Óheft at stýra skuldini Stendur tað til Tjóðveldi, so verða tað í framtíðini ikki bert fyritøkur, sum bankar við egnum áhugamálum, ið veita kundaráðgeving Mynd: Jens Kristian Vang