fríggjadagur 6. mars 2009síða 8

8 tíðindi Nr. 46 - 6. mars 2009 Meðan summi lata aftur, lata onnur upp. Stórar broyt ingar fara fram á mat­ stovu økinum í Havn í hesum døgum Býarlív Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Fyri fáum mánaðum síðani kundi tú fáa ein góðan bita at eta og eitt glas av onkrum drekkandi afturvið í Patio, Jinx, Kheops, Williams, Kliché og hjá Merlot. Men allar hesar matstovur eru nú partur av drúgvu og fjøl broyttu matstovusøguni hjá Tórshavnar býi. Og allar eru tær so ella so offur fyri kreppuni. Eftir tí, sum fleiri matstovueigarar siga, so er hetta við at fara út at eta, eitt hitt fyrsta, sum fólk spara burtur, tá ið ráð­ ini minka. Sum ein teirra tekur til: Tað er pinnastilt í býn um eitt vanligt gerandis­ kvøld. Fólk í vinnuni eru samd um, at tað er sera tungt at reka matstovu. Høgar húsa­ leigir, dýrar matvørur, tung av gjøld og mvg, ikki minst á víni, verða nevnd sum orsøkir. Eisini hevur onkur róð framm undir, at kapp­ ingin er so hørð, tí stóru keturnar brúka bara sonevnt hálv fabrikata, ella matvørur, sum eru hálvlidnar og bara skulu tinast ella hitast upp, áðr enn tær verða borð­ reiddar fyri gestunum. Til dømis pulvirsovsir, fryst breyð og lidnar køkur. Fyri góðir kokkar er tað ein øra at framleiða matin frá botni av. Men, tað eru ikki øll sum lata aftur. Summar av mat­ stovunum lata upp aftur um eina tíð við nýggjum eigar­ um og úrvali, og eisini letur okkurt heilt nýtt stað upp kom andi tíðina. Matstovur á einum vega Uppi við Auto á Niels Finsens Gøtu var matstovan Patio, sum nú er latin aftur. Fyrsta dagin lata fólkini handan Carthage Steak (hvíta kiosk við Sjónleikarhúsið) upp matstaðið Zitouna í hølunum har Patio var. Úrvalið verður klassiskir franskur og danskur køkur, staðið hevur skonkiloyvi inni og úti og verður opið um dagin og á kvøldi. Zitouna merkir oliven á arabiskum. Carthage heldur fram óbroytt, men búffarnir verða framyvir at fáa í Zitouna Alkohol verjir tenninar Vilja menn sleppa undan at fáa tannasjúkuna paradentosu, eiga teir at drekka meiri enn tey 21 gløsini ella ølirnar, sum danska heilsustýrið hevur sett sum mark. Hetta heldur hugvekjandi tilmælið er úrslitið av einari kanning, sum hevur umfatað 1.600 fólk í aldrinum 20 til 95 ár. Kannað varð, hvussu fastar tenninar vóru, og øll skuldu upplýsa, hvussu nógv alkohol tey drekka. Niðurstøðan er, at tenninar hjá monnum, sum drukku meiri enn 21 gløs ella øl um vikuna, sótu fastari enn tenninar hjá hinum, sum drukku minni. Hinvegin gav kanningin ikki nakra ábending um, at alkohol kann forða parandentosu hjá kvinnum, sigur DR. Vilja hava flogrutu Í Ålesund vilja tey hava eina beinleiðis flogrutu millum Ålersund og London. Tað fekk sølustjórin í flogfelagnum Norwegian, Lars Sande, at vita, tá hann nú um dagarnar var í Ålesund og tosaði við umboð fyri kommunurnar í økinum, ferðavinnuna og vinnufeløg. Lars Sande sigur við Sunnmørsposten, at leiðin Ålesund ­ London er ein av tíggju farleiðum, sum felagið umhugsar. Hann gjørdi tó greitt, at ein fyritreyt fyri at fara undir enn eina rutu upp á Ålesund er, at fólk har flúgva við Norwegian, tá tey fara loftvegis til Oslo.