fríggjadagur 13. mars 2009síða 7

7 tíðindi Nr. 51 - 13. mars 2009 Suðurstreymoyar Tjóðveldisfelag aðalfund Týskvøldið 10. mars hevði Suðurstreymoyar Tjóðveldisfelag aðalfund. Nógv fólk var á fundinum. Formaðurin greiddi frá virkseminum farna árið. Øll nevndin varð afturvald. Á myndini aftast frá vinstru: Carl J. Jensen, Rubek Lilaa. Fremst frá vinstru: Ragnar Magnussen, Oluffa undir Kletti og Petur í Gong. Í nevndini sita Rubek Lilaa formaður, Oluffa undir Kletti peningarøkil, Ragnar Magnussen skrivari, Petur í Gong varaformaður og Carl J. Jensen 2. varafor­ maður. Regin av Steinum og Kaj Joensen halda fram sum grannskoðarar felagsins. Limagjaldið verður óbroytt. Van­ ligir limir gjalda 200 kr. um árið. Orðaskifti var um m.a., hvønn leiklut økisfeløgini skulu hava í framtíðini nú landið er vorðið eitt valdømi. Í sambandi við viðgerðina av formansfrágreiðingini varð nomið við fleiri politiskar spurningar. Nevnd varð sett at kanna møguleikarnar at útvega felagnum egin høli. Fólk vóru annars sinnað at hjálpa nevndini við ymiskum praktiskum arbeiði. Møguleiki verður at skipa undirnevndir, sum hava ítøkilig mál at arbeiða við. Mynd: Rubek Lilaa Ongi bløð at fáa í Føroyum - Verða lýsinga- bløðini frá Jysk for- boðin í Føroyum, verður tómligt á handilshyllunum, heldur løgfrøðingur LýsingamáL Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo ­ Lýsingabløðini frá Jysk eru ikki ólóglig. Tað staðfestir Annfinn V Hansen, løgfrøðingur, sum er talsmaður hjá Skemm­ uni. Tað er ongin loyna, at Skemman selir vørur frá Jysk og tí vísir handilin til løgfrøðingin, tá ið vit venda okkum til teirra at fáa eina viðmerking til nið­ urstøðuna hjá Fjarskiftis­ eftirlitinum, sum tað sæst í hinum greinunum á síð­ unum. Annfinn V. Hansen er ikki samdur í, at hetta er at bróta lógina, tí her er ikki talan um lýsingar og lýs­ ingatilfar, sum er beinleið­ is ætlað brúkarum í Før­ oyum, sum tað stendur í lógini. ­ Tað er ikki Skemman, sum hevur sent eitt lýs­ ingablað út. Tað er Jysk, sum hevur gjørt av at senda hesi bløðini út í Dan­ mark og eisini í Føroyum. Ì hesum føri er talan um, at somu tilboð, sum fáast í Jysk í Danmark, eisini eru at fáa í Skemmuni. Hann sigur, at er hetta lysingablaðið ólógligt, verður tómligt á handils­ hyllunum, tí so verður onki blað at fáa í Føroyum, uttan at tað er á føroyskum, hvørki Anders And, Hjemm­ et, Ekstrablaðið, Samvirke, ella nakað annað. ­ Skuldi onkur handil í Føroyum funnið upp á at selt eina vøru fyri sama prís sum tað stendur til sølu fyri í Anders And, Ekstrablaðnum, ella øðrum bløðum, skulu tey eisini bannast, sigur Ann­ finn V. Hansen. Eftir langa umhugs- unartíð er Fjarskift- iseftirlitið nú komið til ta niðurstøðu, at donsk lýsingabløð, sum eru borin í hvørt hús í landinum, eru ólóglig LýsingamáL Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Lýsingabløðini á donskum máli, sum verða borin í hvørt hús í landinum, eru ólóglig. Ta niðurstøðu er Fjarskift­ iseftirlitið nú komið til, eft­ ir at hava umhugsað málið í eina tíð. Tað var síðst í januar, at Jysk sendi eitt danskt lýs­ ingablað í hvørt hús í land­ inum. Tað fekk ein borgara at klaga til Fjarskiftiseftirlitið, sum hevur eftirlitið við mark­ naðarføringslógini, til Brúk­ araumboðið fer at virka. Borgarin meinti, at hetta er í stríð við marknaðarfør­ ingslógina sum sigur, at lýs­ ingar og lýsingatilfar, sum beinleiðis er ætlað brúkar­ um í Føroyum, skal vera á føroyskum. Ólógligt Síðani hevur Fjarskiftiseftir­ litið umhugsað málið og nú eru tey komin til ta niður­ støðu, at hetta var ólógligt og at blaðið skuldi verið á føroyskum. ­ Vit meta, at hetta lýs­ ingablaðið er fevnt av marknaðarføringslógini. Tað merkir, at tað átti at ver­ ið á føroyskum, sigur Katr­ ina Maria Johannesen, løg­ frøðingur á Fjarskiftiseftir­ litinum. Síðani hetta blaðið kom út í januar, eru onnur bløð kom­ in afturat, men tað saman er sostatt galdandi fyri tey. ­ Tá ið slíkt lýsingatilfar verður sent til húskini í Før­ oyum, eigur tað at vera orð­ að á føroyskum, sigur hon. Í lýsingablaðnum verður ikki víst til nakran ávísan handil í Føroyum, men á heimasíðuni hjá Jysk í Dan­ mark stendur, at Skemman umboðar tey í Føroyum. Skal vera á føroyskum Sum tað skilst, hevur tað ikki verið heilt einfalt at koma til hesa niðurstøðuna, tí lógargrundarlagið er ikki so einvíst og greitt, sum ynskiligt kanska var. Tað avgerandi punktið er greina 7­A í lógini sum sig­ ur, at “Lýsingar og lýsinga­ tilfar, sum er beinleiðis ætl­ að brúkarum í Føroyum, skal vera á føroyskum”. Fjarskiftieftirlitið stað­ festir, at einastu viðmerking­ ar til hesa áseting eru tær, sum eru í álitinum frá vinnu­ nevndini tá ið uppskotið varð viðgjørt í Løgtinginum. Har stendur ”Ásetingin inniber, at teksturin í øllum lýsingum og lýsingatilfari, sum eru gjørt fyri at ávirka brúkarar í Føroyum, skal vera á føroyskum” Fjarskiftiseftirlitið vísir eisini til eina kunngerð, sum landsstýrismaðurin í vinnumálum hevur gjørt um, hvussu hugtakið lýsing skal skiljast. Eftir hesi kunngerðini verður ein lýsing skilmarkað soleiðis: 1. Øll kunning um vørur og tænastur og 2. Øll kunning um vøru og tænastuveitingar ið lýsarar ella lýsingafyritøkur á einhvønn hátt senda ella varpa út til brúkarar, ella á annan hátt royna at gera brúkarar varar við. ­ Spurningurin í hesum ítøkiliga førinum um lýsinga­ bløðini frá Jysk, er, um tey eru lýsingatilfar, sum er beinleiðis ætlað brúkarum í Føroyum, og sum er gjørt fyri at ávirka brúkarar í Før­ oyum. Og tað metir Fjarskiftis­ eftirlitið at tað er. Eftirlitið metir eisini, at lýsingablaðið er fevnt av hugtakinum lýsing. ­ Lýsingablaðið frá JYSK kunnar um vørur, sum verða bjóðaðar út á marknaðinum. Mett verður í hesum føri, at hóast ongin føroyskur vinnu­ rekandi er nevndur í lýsinga­ blaðnum frá JYSK, er tað mest sannlíkt, at føroyski brúkarin skilir lýsingatilfarið soleiðis, at vøran er at fáa í tí handli, ið umboðar JYSK í Føroyum. ­ Fjarskiftiseftirlitið met­ ir, at tá ið vinnurekandi senda slík bløð út til øll húskir í Føroyum, eru tey beinleiðis ætlað brúkarum í Føroyum og tí skulu tey vera á føroyskum, sigur løg­ frøðingurin á stovninum. Lokka føroyingar við ólógligum lýsingum Hóast fjarskiftiseftir- litið er komið til ta niðurstøðu, at donsk lýsingabløð, sum eru borin í hvørt hús í landinum, eru ólóglig, er tað avmarkað, hvat kann gerast við tað, tí ongin revsing er fyri at bróta lógina LýsingamáL Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo ­ Hóast vit eru komin til ta niðurstøðu, at lýsingabløð­ ini, sum Jysk sendir í hvørt hús í landinum, eru ólóglig, tí tey eru á donskum, er tað ógvuliga avmarkað, hvat kann gerast við tað. Tað staðfestir Katrina Maria Johannesen, løgfrøð­ ingur á Fjarskiftiseftirlitinum. Hon sigur, at ný tá ið tey eru komin til tað niðurstøðu, at bløðini eru ólóglig, verð­ ur arbeitt víðari við tí. Hon sigur, at tað stendur ikki í bløðunum, hvør hevur sent tey í hvørt hús í Føroyum og fyrsta stigið verður at fáa greiði á, hvør sendarin er. ­ Er talan um ein handil í Føroyum, kunnu vit í fyrstu syftu boða teimum frá okk­ ara støðu og at vit halda, at hetta er brot á marknaðar­ føringslógina. Er talan um ein sendara í Danmark, er spurningurin, hvørjar møguleikar, vit hava at ávirka hann. Er tal­ an um ein sendara í Føroy­ um, er tað lættari. Men stórt fleiri møguleik­ ar hevur Fjarskiftiseftirlitið ikki, tí lógin er orðað soleiðis, at tað er ongin revsing fyri at bróta hana. Tey kunnu so ikki annað enn vóna, at sendarin tekur tað til eftirtektar. Hendir tað ikki og fleiri slík lýsingabløð koma, verð­ ur hetta helst ein politiskur spurningur. ­ So kann tað vera, at polit­ iski myndugleikin tekur mál­ ið upp og ger lógina greiðari, so at hon ikki er til at mis­ skilja og so at møguleikar ikki eru fyri at tulka hana upp á fleiri mátar, sigur ­ Men tað er so ein polit­ iskur spurningur, leggur hon afturat. Annars staðfestir Fjarskift­ iseftirlitið, at av tí, at tað er Brúkaraumboðið, sum skal umsita lógina, eru tey varin at gera nakrar prinsipiellar tulkingar, tí tað verður hann, sum skal umsita málið. Men í hesum føri hava tey fingið eina ítøkiliga klagu og hana hava tey viðgjørt. Onga heimild at revsa lógarbrot Vit kunnu ikki koma til aðra niðurstøðu, enn at lýsingabløðini, sum Jysk sendir í hvørt hús í landinum, er ólógligt, sigur Fjarskiftiseftirlitið. Men tað er ongin revsing fyri at bróta lógina