mánadagur 16. mars 2009síða 10

10 Nr. 52 - 16. mars 2009 Sosialurin Opin heimsins vindum SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Harald í Kálvalíð harald@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Í hugvekjandi tíðargrein finst Tórbjørn Jacobsen, løgtingsmaður at kringvarpspolitikkinum. Men greinin er eisini ein atfinning til føroyskan mentan- arpolitikk. Tað argar tingmannin, at tað tykist, sum donsk lættisoppamentan fær alt meira rúm í føroyskum fjølmiðlum. Almenni public service stovn- urin røkir ikki sína uppgávu sum tjóðarbyggjari. At mentan sum heild og serstakliga móðurmálið eru hornasteinar í allari tjóðarbygging og hesum munnu øll vera samd í. Hvat merkja so hesar sera hvøssu atfinningar? Hvørji eru ørindi tingmansins? Er hetta gamaldags mentanarkonservatisma og gamal føroyskur ótti fyri, at útlendsk mentan útruddar okkara mál og mentan? Er hetta ein roynd at halda øllum útlendskum burtur frá føroyskum durum eins og valdshararnir í Kina og á Cuba á sinni royndu at forða fólkinum atgongd til alnótina? Ella er hetta eitt neyðarróp frá einum alt meira frustreraðum politikkara, sum ásannar, at almenni public service stovnurin, sum við lóg sleppur at krevja yvir fýrati milliónir frá brúkarunum samt fær íløgur úr lands- kassanum og hartil rekur kommersielt virksemi í eirindaleysari kapping við privatar miðlar, als ikki megnar at lúka tey public service krøvini at fjálga um móðurmál og mentan – at menna bókmentir og list, at geva uppvaksandi ættarliðinum eitt minstamát av mentanarligari kálvføðing? Tórbjørn Jacobsen hevur grein í sínum máli, men fer hann ikki skeivur, tá hann gevur samanleggingini av ÚF og SvF skyldina fyri vánaliga standin? Er veruliga orsøkin til mentanarligu neyðina ikki júst hetta, at nýskipaði almenni public service stovnurin ikki fær ta fíggjarligu orku, sum honum tørvar? Stovnurin verður jú av politisku myndugleikunum tvungin at útvega sær part av fíggjarliga tilfeinginum við kommersiellum virksemi – at nýta førleikar og orku til annað enn public service. Eftir okkara áskoðan er tað her, ið vit skulu leita eftir meginorsøkini til misnøgd tingmansins. Tað ræður tí um at fáa til vega eina politiska semju um at tryggja kring- varpinum ta fíggjarliga støði, sum krevst fyri at framleiða gott public service og samstundis lata privatu miðlarnar hava lýsingamarknaðin í friði. Bert á henda hátt kunnu túsund blómur blóma og túsund meiningar brótast, sum Mao, sáli tók til. Vit duga annars ikki at síggja, at føroyingar fara mentanarliga um koll, bert tí teir hava høvi at síggja danskt ella annað útlendskt sjónvarp, ella av at føroyingar taka lut í donskum undirhalds- sendingum, spæla tónleik á donskum festivalum, spæla á donskum leikpallum ella spæla danskan fótbólt. Hetta kann bert vera gott. Føroysk mentan er fjølbroytt og sterk. Føroyskt mál stendur sterkt, men kundi verið betur røkt av okkum fjølmiðlum. Einhvør mentan stendur seg best við at verða vard, ment og samstundis at vera opin heimsins vindum, sum Piet Hein sigur. Tórbjørn endurgevur Heðin Brú, jú, men júst hann mælti eisini staðiliga føroyingum til at lata gluggarnar upp og at draga tjøldini frá, tí mentan byggir brýr millum tjóðir. Haldi tað vera totalt langt úti av Marjun Niclasen at taka M! blaðið og Tidens Kvinde av hyllunum og koma við einari skralltóm­ ari frágreiðing, at tað er heilsuskaðiligt hjá børnun­ um, at síggja eitt hálvnakið konufólk á einari forsíðu. Kundar hava sjálvandi altíð rætt, men fyri tað, um ein ella tvier kundar ikki dáma at síggja eitt slíkt blað í tykkara handli, so er ongin grund fyri, at taka bløð av hyllum, sum hóast alt selja væl. Tað at blaðið verður selt aftan fyri diskin ger tað, at fólk ikki fara at tora at keypa hatta vælsignaði blaðið, sum tit hava skírt at vera meiri ella minni eitt pornoblað. Keypi sjálvur altíð M! blaðið (og FHM fyri tann saks skuld) og haldi, at hetta regliøsa tvæltið má og skal fáa ein enda í Føroyum. Tað líkist svartasta ongum, at tit lata tey fáu, fáa sín vilja ímóti meirilutanum. Ger tær sjálvum eina tænastu, Marjun og bið "teir góðu" kundarnir halda munn næstu ferð teir siga, at hetta ella hatta blaðið ikki skal standa frammi. Vóni ikki, at komandi Ð blað, sum kemur út í summar, fær somu viðferð, sum tit hava givið M! blaðinum. Annars so kunna tit eisini taka bommini av hyllunum, sum eru á "barnahædd", tí tað síggja og keypa børn, og tað er sku' meiri skaðiligt enn nakað annað blað. Og ímeðan tit eru í gongd, so avskaffa Se & Hør, tí har eru kvinnurnar spillnaknar ... uha! Skemt til síðis. Tak bløð­ ini fram aftur ella stong handilin, eru míni boð. Totalt langt úti Blaðstjóri á Ð blaðinum JógvAN Á HøvdANUM (yNgrI) Vit hava nú hoyrt so nógv ymiskt um framtíðina hjá Familjudeildini – úr nógv­ um sjónarhornum. Hvat sigur landsstýriskvinnan og samgongan? Vit hava hoyrt fleiri ymiskar ætlanir um, hvør framtíðin hjá Familjudeild­ ini er. Tí hesar spurningar til landsstýriskvinnuna í Almannamálum. • Hvørvur samdøgurs­ tilboðið? • Hevur landsstýriskvinn­ an umhugsað uppskotið hjá verandi starvsfólkum á Familjudeildini, um at víðka verandi tilboð til eisini at verða dagtilboð? • Hvussu ætlar lands­ stýriskvinnan at fyribyrgja, at serkunnleikin sum starvs­ fólkini á Familjudeildini á Barnaheiminum hava bygt upp síðani 2002 hvørvur? • Sambært sáttmálunum hjá øllum feløgunum sum vara av starvsfólkunum skilst, at starvsfólkini og yrkisfeløgini skulu verða hoyrd í slíkum málum. Á hvønn hátt eru starvsfólk og yrkisfeløg hoyrd í hesum máli? • Heldur landsstýris­ kvinnan at framferðar­ hátturin hevur verið í lagi í mun til starvsfólk, brúkarar og viðskiftafólk? Endamálið við Familju­ deildini er at kanna for­ eldraførleikan hjá smá­ barnafamiljum. Familjudeildin lat upp í 2002, tí tørvur var á sam­ døgurstilboði heldur enn dagtilboði, vit hava enn ikki hoyrt grundgeving­ arnar fyri, hví samdøgurs­ tilboðið nú brádliga ikki er eitt gott hugskot. Mín fatan er, at hetta er eitt av fáu tilboðunum vit hava í Føroyum har talan er um fyribyrgjandi ar­ beiði. Tað er ikki at skilja, hví taðer fyribyrgjandi ar­ beiðið sum verður burtur­ spart. Vit vita øll, at tað kann gerast dýrt at spara á fyribyrgingarpartinum. Um rætt ikki verið borið at, meðan tíð er, kunnu familj­ urnar – fyri ikki at siga børnini ­ fáa enn størri trupulleikar og hava tørv á nógv meiri hjálp seinni. Tørv sum er væl dyrari enn familjudeildin. Fyrst fingu vit boð um at Familjudeildin skuldi niður­ leggjast, síðani segði landsstýriskvinnan í al­ mannamálum at soleiðis var ikki. Sum skilst hava manna­ gongdirnar í samband við at sleppa inn á Familjudeildina verið ov stirvnar viðhvørt og Familjudeildin hevur staðið tóm av og á. Starvsfólkini hava fyri fleiri mánaðum síðani gjørt uppskot um, hvussu virksemið kann gerast meiri víttfevnandi. Vit hava í miðlunum hoyrt landsstýriskvinnuna og stjóran á almannastov­ uni siga hvør sítt um fram­ tíðina hjá familjudeildini. So vit sóknast nú eftir einum svari um, hvør ætlanin veruliga er. Hvat sigur samgongan? Fólk verða uppsøgd, ser­ kunnleikin – sum vit í so mongum førum sakna í Før­ oyum – hvørvur. Yrkisfeløg­ ini siga at revolvarapolitikk­ ur verður nýttur. Ikki eitt kis hoyrist frá samgonguni? Samtykkja tit? Taka tit undir við framferðarhátti­ num? Ella skammast tit? Stjórin á almannastovuni metir ikki, at tørvur er á einum samdøgurtilboði, men fakfólk sum vísa fam­ iljum til Familjudeildina eru ósamd. Framferðarhátturin Ætli ikki at látast, sum eg eri serføðingur í hesum máli ella sum heild í fam­ iljuøkinum– tí tað eri eg so langt ífrá! Men, sum málið er lýst júst nú, er fatan mín, at her er ikki borið serliga væl at: Nøkur starvsfólk eru uppsøgd, hini kenna ikki setanartreytir ella starvsinnihald sítt framyvir, yrkisfeløgini kenna seg hildin fyri spott og siga seg ikki vera hoyrd í málinum, viðskiftafólk eru kanska noydd at senda familjur av landinum – og serkunn­ leikin fer fyri skeyti. Her ruggar ikki rætt! Í mun til starvsfólkini er ikki trupult at hugsa sær alla ta vitan tey hava ognað sær hesi árini. Ímyndið tykkum, royndirnar tey hava fingið, sparringina tey hava havt, bøkurnar tey hava lisið, skeið og útbúgv­ ingar tey hava fingið til júst hetta økið. Sólarklárt er, at vit hava tørv á hesi vitan og at hon skal virðast! Hon fer nú í allar ættir! Tí spyrji eg: Kunnu vit fáa eina frágreiðing? Kunnu vit fáa eina frágreiðing? BErgtórA HøgNAdóttIr JoENSEN