týsdagur 17. mars 2009síða 16

16 Nr. 53 - 17. mars 2009 tíðindi Sosialurin Fokus á Sandoynna SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Marknaðarleiðari: Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Tróndur Skaalum trondur@sosialurin.fo Høgni Thomsen hogni@sosialurin.fo Elin Vatnhamar Olsen evo@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eilen Anthoniussen eilen@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Árni Joensen arni@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Rógvi Nybo rogvi@sosialurin.fo Eirikur í Jákupsstovu eij@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Kykmyndir: Harald í Kálvalíð harald@ras2.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e­post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e­post: aki@sosialurin.fo e­post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 frá kl. 8.00­20.00 og boða frá Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.­frí. 8­16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag­fríggjadag klokkan 1330 Við hesum blaðnum seta vit fokus á Sandoynna, og orsøkin er tann, at blaðið frá í dag av kemur út í oynna sjálvan útgávudagin. Hetta er sjálvsagt ætlað sum ein betri tænasta til okkara lesarar og til vinnulívið í oynni. Hetta hendir, samstundis sum oyggin hevur fingið egna tíðindaportal, Sandoyarportalin, ið ber lokal tíðindi so væl sum lands- og altjóða tíðindi. Oyggin skuldi sostatt alt annað líka nú verið munandi betri fyri, hvat tíðindum og kunning viðvíkur. Sandoy er vøkur og væl vallað oyggj og fevnir sýslan um Sandoy sjálva, Skúvoy og Stóru Dímun. Í Sandoy búleikast um 1500 fólk í 7 bygdum. Her sum aðrastaðni er fiskivinnan álitið, men í oynni er eisini sera góð landbúnaðarjørð og her eru fleiri stórir bóndagarðar, riknir av sera dugnaligum og ídnum bóndum. Oyggin er, sum skrivað stendur í uppslagsverkum, sera áhugaverd, bæði í søguligum og í fornfrøðiligum høpi. Í Húsavík síggjast toftirnar eftir mætu Húsfrúnni, á Sandi vísa fornfrøðiligar rannsóknir, at bygdin man vera ein av elstu bygdum í Føroyum. Í Skúvoy búði Sigmundur Brestisson og í Dímun hava vit søgnina um tiltiknu Anniku. Skálavík hevur fostrað mætar framúr dugnaligar fiskiskiparar, mætar vinnulívsmenn, rithøvundar og listamenn. Í Sandoy er fiskivinnan sum nevnt høvuðsvinnan. Her eru vælriknir trolarar, og rekur Sandoy Seafood virki, har nógv fólk arbeiða og skip og bátar landa. Lívligt handilsvirksemi er í Sandoy - har eru nógvir handlar, bankar, Postverk Føroya, kunningarstova, ferðavinna í menning o.m.a. Í Skálavík er mætur vinnulívsmaður, ið hevur sínar røtur í bygdini, farin undir at byggja risastóra miðstøð til samkomuvirksemi, ítrótt, og annað mentanarligt virksemi. Sandoy var illa fyri í kreppuárunum, men kom væl og virðiliga fyri seg eitt nú av Sandoyarætlanini og ikki minst takkað verið framúr dugnaligum vinnulívsmonnum og røskum og dugnaligum sjófólki. Oyggin er eitt liviligt stað, men fólk eru ikki nøgd við ferðasambandið yvir á Streymoyarlandið, hóast ferjan, ið røkir sambandið er nýggj og sera vælhósk- andi. Sum hugburðurin til ferðing er vorðin broyttur, so vilja fólk fyrst og fremst hava fast samband við meginøki. Nú verður so spennandi at síggja, hvørja lagnu Sandoyartunnilin fær í politisku skipanini. Hetta er eitt sera stórt samferðslupolitiskt mál, ið eisini er tengt at spurninginum um framtíðar ferðasambandið til Suðuroyar. Sum nevnt í byrjanini, er tað okkara ætlan at bøta um tænastuna til fólk og vinnulív í Sandoy. Vit reka sum kunnugt eisini eina fyritøku, ið umframt Sosialin, eisini fevnir um Portalin, Rás2 og ymisk tiltøk í Miðlahúsinum í Vágsbotni. Okkara ynski er sjálvsagt, at hetta virksemið skal koma øllum føroyingum til góðar og fara vit í framtíðini at leggja enn størri dent á at dekka alt landið. Í hesum sambandi fara vit sjálvsagt at leggja okkum eftir at dekka Sandoynna betri og vóna vit tí, at tænastur okkara fara at vera øllum pørtum til gagns. Kravið um tvær atskildar tíðindadeildir hevur við sær veikan og einoygdan tíðindaflutning Politiska skipanin hevur gjørt av, at sjónvarpið og útvarpið skulu vera ein og sami stovnur. Orsøkin til kravið var m.a. at á henda hátt fekst meira fyri pengarnar. Men samstundis varð kravt, at tíðindadeildirnar í sjónvarpi og útvarpi skulu vera fullkomiliga skildar sundur. Deildirnar skulu virka, sum um talan fram­ vegis var um tveir stovnar í sínámillum kapping. Stovnurin skal altso fyrst leggjast saman ­ men síð­ ani spennast niður í spagat. Hann skal vera saman og sundur í senn. Bæði sam­ starva og kappast. Ímóti sær sjálvum. Tann, sum kennir eitt sindur til organisatiónsteori veit, at hetta ikki ber til. Var talan um tíðindadeildir við 15 fólkum í hvørjari, so kanska. Men ikki í Kringvarpi Føroya. Men nú verður so kravt, at skilnaðurin verður framdur í verki. Hvør verður avleiðingin? Endursending Well, latið okkum hugsað okkum tíðindini ein tilvildarligan dag: · Ein lastbilur hjá Føroya Bjór er koppaður, fullur av øli. · Eik leggur fram hálvárs­ roknskap. · Áhugabólkur leggur fram tilmæli um sjóvar­ falsorku. · Innanhýsis stríð er í samgonguni um fiskivinnu­ politikk. · Ein føroyingur er kom­ in í finaluna í danskari sangkapping. · EB­Streymur keypir leikara úr HB. · Málningur hjá Mikinesi verður seldur fyri metprís. Í útvarpinum sita tveir journalistar henda dagin. Teir hava bara nakrar tímar at gera tíðindasendingina hetta kvøldið, og valið fellur á tað, sum er lætt og skjótt: Bilin hjá Føroya Bjór, donsku sangkapping­ ina, málningin hjá Miki­ nesi og leikaran hjá EB­ Streymi. Í Sjónvarpinum sita eis­ ini tveir journalistar henda dagin. Teir semjast eisini um at gera fýra innsløg: Eitt um bilin hjá Føroya Bjór, eitt um donsku sang­ kappingina, eitt um máln­ ingin hjá Mikinesi og eitt um leikaran hjá EB­ Streymi. Hetta er sjálvandi ikki optimalt. Fólk gjalda fyri at fáa somu vøru tvær ferðir. Skilabetri hevði verið, um arbeiðið kundi sam­ skipast. Sjónvarpið skuldi fortalt fólki tað, sum læt seg fortelja í myndum. Og útvarpið skuldi fortalt fólki tey tíðindini, har myndir­ nar ikki vóru avgerandi. Miðlarnir skuldu verið nýttir optimalt. Men løgtingsins vilji er, at tað skulu teir ikki. Arbeiðið skal ikki kunna samskipast. Fær løgtingið sín vilja, verður eitt av úrslitunum ein tíðindaflutningur, sum er munandi minni fjøl­ broyttur, enn hann kundi verið. Fólk fáa, snøgt sagt, minni fyri sítt kringvarps­ gjald. Einki umhvørvi Men tað er ikki einasti vansin. Fær løgtingið sín vilja, verður tað heldur ikki ser­ liga spennandi at vera tíðindafólk á stovninum. Øll fólk hava jú tørv á fakligum avbjóðingum og fakligum umhvørvi. Og tí verður ikki nógv av, um redaktiónirnar skulu vera skildar sundur. At sita sjálv­ ur annar ella sjálvur triði í Vørðsluni og gera Dag & Viku, er neyvan serliga spennandi í longdini. Kunnu tíðindafólk skifta millum miðlarnar, arbeiða saman við ymiskum fólki og gera ymisk sløg av send­ ingum, verður arbeiðs­ plássið sjálvandi nógv meira spennandi. Og eisini tað ger, at fólk fáa meira fyri kringvarps­ gjaldið. Ymisk sjónarhorn Grundgevingin fyri kravi­ num um at tíðindadeildir­ nar skulu vera skildar sund­ ur er, at hetta skal forða fyri, at bert eitt sjónarhorn í einum máli verður lýst. Men hetta byggir á eina grundleggjandi misskiljing. Tí tað er ikki leiðarin sum ger av, hvussu eitt mál verð­ ur lýst. Tað er journalist­ urin. Hann ger kanska eitt upplegg í samstarvi við ein redaktør ­ men journalist­ arnir skiftast um at vera redaktørar. At hava tíðindadeildirnar skildar sundur tryggjar yvirhøvur ikki, at fjøl­ broytni verður størri. Tað er øvut. Úrslitið verður, at útvarpið og sjónvarpið fara at gera tað sama. Fólk fáa somu tíðindi tvær ferðir. Fjølbroytni verður minni. Stjóri - samskipari Helena Dam á Neystabø hevur lovað, at hon fer at leggja ein public­service sáttmála fyri tingið henda mánaðin. Tá verða øll viðurskifti viðvíkjandi Kringvarpinum endavend ­ eisini spurning­ urin um tíðindadeildirnar. Vónandi verður tá borið so í bandi, at tíðindatænast­ an í sjón­ og útvarpi kann samskipast soleiðis, at hyggjarin fær sum mest av bæði góðsku og fjølbroyt­ ni. Hetta er ikki eitt floks­ politiskt mál, og eg veit, at tingfólk úr fleiri flokkum eru sinnað at gera hesa broyting. Men samstundis má gerast púra greitt, at tíð­ indastjórin bert skal sam­ skipa arbeiðið. Hann má ikki kunna blokkera fyri at mál verða tikin upp, og heldur ikki ávirka, hvussu mál verða viðgjørd. Soleiðis skapa vit karm­ ar um eina óhefta tíðinda­ tænastu í KVF, sum kann styrkjast og mennast. At trýsta stovnin niður í spagat er at læsa hann fast­ an í eini skipan, sum hevur við sær eina veika og ein­ oygda tíðindatænastu. Kringvarpið skal ikki trýstast niður í spagat SjÚrðUr SKAALE Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – he­ vur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli.