týsdagur 24. mars 2009síða 22

vinnan Nr. 58 - 24. mars 2009 22 Olja/gass vestan fyri Hetland Jan Müller jan@sosialurin.fo Hetta stóra oljufundið varð gjørt í 2004 og síðani tá hev ur verið arbeitt miðvíst at finna út av, um hetta er ein oljukelda, sum er løn­ andi og harvið kann byggj­ ast út. Seinasta hond verður í løtuni løgd á at bora av ­ markingar­ og metingar­ brunn. Hetta arbeiðið skuldi vera liðugt í apríl. Stóra altjóða oljublaðið ”Up ­ stream” ger nógv burtur úr málinum og skrivar eitt nú: ”US supermajor Chevron has started a pre­front end engineering and design contest as it embarks on development planning for its groundbreaking Rose­ bank­Lochnagar discovery in the harsh waters of the UK Atlantic Margin.” Góð tíðindi fyri Føroyar Hetta eru so sanniliga góð tíðindi fyri oljuídnaðin og somuleiðis myndug leik ar­ nar bæði í Bretlandi og Før­ oyum, tí ein møguliga út ­ bygg ing av júst hesi olju­ kelduni kann hava stóra ávirkan á avgerðina hjá Che vron at bora ein leiti­ brunn føroysku megin mark ið eisini. Endamálið við tí fyrireikandi útbjóð­ ingararbeiðinum er at finna tær bestu loysnirnar fyri útbyggja av hesum stóra og olju­ og gassfundinum um ­ framt møgulig hjáfund í grannalagnum, nevnd ”sate lite discoveries”. Møgu leiki er fyri at brúka eina skipaloysn tvs. eitt flótandi goymslu og fram­ leiðsluskip (FPSO) av sama slag, sum verður brúkt nógva aðrastaðni á djúpum vatni, t.d. Schiehallion og Foinaven. Eisini er møgu­ leiki fyri at gera ein flótandi framleiðslupall ella eina kombinatión av báðum. Tað verður eisini hugt at tí loysn ini, sum føroyska olju­ felagið Atlantic Petroleum brúkar á sínum Etrik felti, nevniliga cylindaraformaða flótandi Stevan Marine pallin. Verkætlanin fevnir so eis­ ini um møguleikan at flyta oljuna gjøgnum rørleiðing, sum verður knýtt uppí ein­ astu rørleiðingsskipan, sum í dag finst í økinum, nevni­ liga hana hjá BP frá Clair feltinum ella at leggja rør­ leiðing til Hetlands. Um talan verður at fremja FPSO loysnina við goymsluskipi á staðnum, so fer Chevron helst at brúka royndirnar hjá BP á Schiehall ion felt­ inum, har tað hevur víst seg, at slík skip til veður­ barda havøkið vestan fyri Hetland krevja at vera ser­ bygd við júst hesum økinum fyri eygað. BP hevur havt nógvar trupulleikar við sínum FPSO skipi á Schiehallion leiðini og fer helst at byggja eitt nýtt skip innan trý ár. Enn eitt fund fyri sunnan Tosað verður eisini um at sláa fleiri flugur í einum við at byggja somikið nógv út á Rosebank, at eitt annað fund, sum liggur nakað syðri, Cambo, kann knýtast uppí Rósebankloysnina. Í løtuni borar Stena Carron, heimsins mest framkomna boriskip til djúpt vatn, á Rosebankleiðini og um ein mánað ella so fer tað so at bora metingarbrunn á Cambo feltinum. Tá tað kemur til at fáa gassið til høldar verður tos­ að um at leggja eina gass­ Chevron á tekni­ borðið við útbygg ing við markið Kortið gevur okkum eina greiða fatan av, hvørji mest áhugaverdu økini eru millum Føroyar og Hetland. Føroysku megin markið síggja vit Anne Marie-leiðina, har West Phoenix fer at bora fyri ENI í summar. Beint hinumegin markið er stóra oljufundið Cambo, har Stena Carron fer at bora avmarkingarbrunn í næstum. Longur norðuri liggur Rosebank, har Stena Carron borar avmarkingarbrunn í løtuni. Bæði Campo og Rosebank verða eftir øllum at døma bygd út til framleiðslu. Eystan fyri Rosebank finna vit Laggan, Torridon og Victory gassfeltini. Total ætlar at byggja Laggan úr fyri 17 mia. Kr. Gongst sum ætlað verða øll hesi fundini tikin í brúk í 2013 og 2014. Fyri føroyingar er vert at merkja sær, at Chevron, sum er fyristøðufelag á Rosebank, helst fer at bora føroysku megin markið í 2010. Aftrat hesum kemur, at Statoil helst fer at bora í 2011 eitt sindur norðari á landgrunninum. Kort Eni. Minni sigling í Eystrasalti Fleiri reiðarí, sum hava farmaskip siglandi í Eystrasalti, verða helst noydd at gevast, skrivar Børsen. Sambært blaðnum hava fleiri reiðarí, sum sigla millum havnir í Evropa, kent sviðan av fíggjarkreppuni, sum hevur givið skipunum minni farm at føra. Millum reiðaríini, sum kæra sína neyð, eru tað finska Containerships og tey bæði donsku Maersk Line og Unifeeder. Ein talsmaður hjá Unifeeder sigur við Børsen, at gongdin fer uttan iva at hava við sær, at fleiri av teimum smáu reiðaríunum mugu gevast, tí tað tapa kappingina við tey størru. Italiumenn missa arbeiðið Tað er alt annað enn trygt at vera á italska arbeiðsmarknaðinum í dag. Hagtølini vísa,. at teir báðar fyrstu mánaðirnar í ár mistu ikki færri enn 560.000 italiumenn arbeiðið. Landsins størsta fakfelag, CGIL, sigur, at í februar vóru uppsagnirnar 20 ferðir fleiri enn í februar í 2008, og at tað eru serliga fólk í ídnaðinum og flutningsvinnuni, sum verða uppsøgd. Italska arbeiðsmarknaðarráðið kunngjørdi seinasta fríggjadag, at í oktober ársfjórðingi í fjør var arbeiðsloysið 6,9 prosent. Tað svarar til, at 1,8 millión fólk vóru skrásett sum arbeiðsleys. Eitt av heimsins størstu oljufeløgum, Chevron, er nú farið eitt stig víðari í síni ætlan at gera økið millum Hetland og Føroyar til eitt týðandi oljuframleiðsluøki í framtíðini. Stóra oljufundið Rosebank/ Lochnagaar tætt við føroyska markið er nú komið á tekni borðið Stena Carron, heimsins best útgjørda boriskip at arbeiða á djúpum vatni, borar týðandi avmarkingarbrunnar beint hinumegin markið