fríggjadagur 27. mars 2009síða 16

16 Nr. 61 - 27. mars 2009 Flokkurin hjá gamla løgmanni er í einum politiskum tómrúmi. Hóast samfelagið er á veg inn í eina búskapar­ kreppu, tykist eingin loysn koma frá horna­ kontórinum úti í Fíggjar­ málaráðnum. Ráðaloysið og máttloysið eru so mik­ ið stór, at einasta initia­ tivið frá Javnaðarflokk­ inum í langa tíð er at prýða seg við fjaðrum frá øðrum. Krúnprinsurin í flokkinum hevur upp­ skriftina: Nápa politiskar loysnir frá øðrum, pakka tær inn í grønt glansi­ pappír og sel tær av nýggjum. Voila! Máttloysið og ráðaloysið í Javnaðarflokkinum tekur ongan enda. Í hálvt ár hevur flokk­ urin, ið umsitur fíggjar­ og búskaparmál í Landsstýri­ num, ikki megnað at víst á loysnir. Samstundis er samfelagið á veg inn í eina alt størri búskaparkreppu. Loysnir og stórar struk­ turellar broytingar hava ongantíð verið meira átroð­ kandi enn júst í hesum tíðum. Og ongantíð hevur fíggjar­ og búskaparpolit­ iska ráðaloysið og máttloys­ ið verið størri enn júst nú. Góðir møguleikar fyri smidligum loysnum Føroyar eru eitt lítið og smidligt samfelag, har veruligur møguleiki er at taka skjótar og smidligar avgerðir. Møguleikarnir hjá eini stjórn at venda eini gongd ella laga samfelagið til broyttar umstøður eru neyvan betri í nøkrum øðrum landi. Kortini hevur fíggjar­ málaráðharrin úr Javnaðar­ flokkinum higartil einans klárað at borið tvær dansk­ ar bankaloysnir í Tingið. Hóast hesar kreppuloysnir hava stóran týdning fyri Føroyar, er enn einki initia­ tiv komið frá fíggjarmála­ ráðharranum sjálvum. Ongin vakin og stimbr­ andi fíggjarpolitikkur, har konstruktivar langtíðar­ loysnir og skjótar og upp­ byggjandi konjunktur­ loysnir ganga hond í hond. Fíggjarlógaruppskotið var makkverk Uppskotið um fíggjarlóg, ið varð borið í Tingið í september, var skralltómt. Eingin visjón var í henni. Eingin raðfesting. Og ongin politikkur. Seinni komu nakrar ússaligar broytingar frá fíggjarmálaráðharranum, men hóast inntøkumeting­ arnar gjørdust alt daprari, og stórt trýst var á polit­ isku skipanina fyri at fáa eina fíggjarlóg við bara nøkulunda dygd í, sást einki initiativ av Argjum. Uppaftur og uppaftur sóknaðist fíggjarnevndin eftir loysnum úr Landsstýri­ num, men úrslitið var hitt sama: har kom einki svar! Tí noyddist fíggjarnevnd­ in at gera arbeiðið sjálv. Úrslitið var einki at reypa av, men tað kundi neyvan vera frægari. Gamli løgmað­ urin, sum skuldi koma við uppskotum til loysnir, sat við einum blonkum og tóm­ um úttrykki í eygunum. Fíggjarmálaráðharrin hevði slept endanum. Hetta ber ikki til. Polit­ iska initiativið á búskapar­ og fíggjarøkinum má liggja hjá Landsstýrinum og ser­ liga í Fíggjarmálaráðnum. Kravið má nú vera, at Javnaðarflokkurin tekur sær um reiggj og fer at reka politikk aftur. Krúnprinsurin prýðir seg við læntum fjarðum Einansta initiativið frá Javnaðarflokkin í langa tíð kemur frá honum, sum flestu í Javnaðarflokkinum peika á sum komandi for­ mann í flokkinum, John Johannesen. Styrilin í initiativinum frá Krúnprinsinum er tó avmarkaður til, at hann pyntar seg við læntum fjaðrum. Orkupolitikkurin og játtanin til at bjálva sethús hevur leingi verið eitt aðal­ mál hjá Sambandsflokki­ num. Flokkurin fór til val upp á orkupolitikkin. Undir samráðingunum um samgongu, kravdi Sambandsflokkurin ein nýggjan orkupolitikk. Byggisamtykt skuldi setast í gildi, bjálving av húsum skuldi gerast lagaligari, og oljan skuldi skiftast út við varandi orkukeldur. Undir viðgerðini av fíggjarlógini eydnaðist tað Sambandflokkinum, saman við øðrum flokkum, at fáa 15 mió. kr. settar av til at bjálva almennar bygningar við. Harumframt vórðu 5 mió. kr. settar av til orku­ verkætlarnir. Seinni varð eisini arbeitt fyri at fáa gongd á aftur virksemið í grunninum til bjálvingarstuðulslán, so eldri fólk fáa møguleika at bjálva húsini betur. Á henda hátt gera vit umhvørvinum eina tæn­ astu, samstundis sum gongd fæst á viðlíkahald av húsum. Sostatt stimbrast virksemið innan byggi­ vinnuna. Einasti flokkur, ið hevur mótarbeitt hesum, er júst Javnaðarflokkurin. Flokkurin noyddist tó at boyggja seg. Vit vóru fleiri, ið løgdu lógaruppskot fyri Tingið, so virksemið aftur kundi fáast í Bjálvingarstuð ulslánsgrunnin. Nú arbeiðið er gjørt, síggja vit, hvussu mót­ støðuflokkurin leggur sína køldu og slavnu hond á verkið. Nú kallar Javnaðar­ flokkurin tiltakið ein “grønan vakstrarpakka”. Hetta er ikki bara óseri­ øst. Hetta er eisini at pynta seg við fjaðrum frá øðrum. Endamálið er uttan iva at fjala út yvir, at Javnaðar­ flokkurin er politiskt nektaður. Má taka seg saman Búskaparstøðan er hættis­ lig og versnar dag undan degi. Loysnir mugu finnast og avgerðir takast. Landið hevur ikki brúk fyri polit­ iskum ráðaloysi. Tí er álvarsamt, at Javn­ aðarflokkurin vísir júst slíkt ráðaloysi. Vit kunnu illa liva við, at flokkurin á týdningarmesta postinum í løtuni, fíggjar­ og búskaparmálum, onga handlikraft hevur. Tí henda inniliga áheitan á Javnaðarflokkin um, at taka seg saman og byrja at finna loysnir. Uppskriftin hjá Krún­ prinsurin – at nápa politisk­ ar loysnir frá øðrum, pakka tær inn í grønt glansipappír og selja tær av nýggjum – er ongin kunstur. Gamli løgmansflokkurin í politiskum tómrúmi Magni Laksáfoss Við vælsignilsi frá lands­ stýrismanni sínum hevur Heilsumálaráðið gjørt eitt liðugt uppskot til bygnað­ arbroytingar, sum nú skulu setast í verk í sjúkra­ húsverkinum, uttan at taka teir partar, sum hetta umfatar, við upp á ráð. Broytingarnar hótta sjúkrarøktina til allar føroyingar. Felagið Før­ oyskir Sjúkrarøktarfrøð­ ingar ávarar ímóti hesi dagsskrá og er til reiðar at taka øll neyðug stig Heilsumálaráðið og lands­ stýrismaðurin í heilsumál­ um hava í umbúna at trýsta ein nýggjan bygnað oman yvir sjúkrahúsverkið og avmarka starvið sum sjúkra­ røktarstjóri til bert at vera eitt eiti. Harvið viknar sjúkrarøktin í sjúkrahús­ verkinum, ið allir føroying­ ar hava rætt til og rinda fyri. Tað er niðurstøðan av einum fundið millum Felagið Føroyskir Sjúkra­ røktarfrøðingar og lands­ stýrismannin í heilsumál­ um, Hans Paula Strøm. Fundurin varð hildin í gjár, mikudagin 25. mars. Vár í Gong, formaður í Felagnum Føroyskir Sjúkra­ røktarfrøðingar, sigur: ­ Hvørki Heilsumála­ ráðið ella landsstýrismað­ urin skulu ivast í, at felagið tekur hetta mál í allar størsta álvara. Undir ong­ um umstøðum góðtekur felagið hesa ætlan, ið vit onga ávirkan hava havt á. Felagið Føroyskir Sjúkra­ røktarfrøðingar er til reiðar at taka øll neyðug stig. Bygnaðarbroytingar við slagsíðu Seinastu mánaðirnar hevur Heilsumálaráðið arbeitt sera skjótt við bygnaðar­ broytingum fyri Lands­ sjúkrahúsið og alt sjúkra­ húsverkið. Umframt lands­ stýrismannin hava bert ávísir persónar í sjúkra­ húsleiðslu og Heilsumála­ ráðnum havt kunnleika til innihaldið í broytingunum. Starvið sum sjúkrarøktar­ stjóri hevur – tilvitað – ver­ ið ómannað hesa tíðina. Tí var vandi fyri, at júst sjúk­ rarøktin fór at verða við skerdan lut í arbeiðnum. Vandin varð staðfestur á fundinum í gjár: bygnaðarbroytingarnar hava álvarsliga slagsíðu, tí sjúkrarøkt verður niður­ prioriterað, og starvið sum sjúkrarøktarstjóri gerst bert eitt eiti. Duld dagsskrá Landsstýrismaðurin talaði á fundinum nógv um, at sjúkrarøktarligi parturin sjálvandi skal prioriterast, og røktarfakkunnleikin skal hava ávirkan. Veru­ leikin var, at ein stórt sæð púra liðug ætlan um bygn­ aðarbroytingar varð løgd á borðið. “Hesin arbeiðsháttur er óhoyrt óseriøsur. Ein liðugt­ gjørd ætlan verður fram­ løgd. Úrslitið av hesum arbeiðshátti er eitt stórt afturstig fyri sjúkrarøkt og harvið fyri føroyska sjúkl­ ingin, ið eigur at vera í mið­ deplinum hjá sjúkrahús­ verkinum”, sigur Vár í Gong, formaður. Útvatnað starv sum sjúkrarøktarstjóri Partur av ætlanini hjá Heilsumálaráðnum og landsstýrismanninum er, at starvið sum sjúkrarøktar­ stjóri skal ikki lýsast leyst, so sum almenni setanar­ politikkurin annars krevur. Í staðin skal ein navn­ givin persónur í sjúkrahús­ verkinum setast í starvið og hava tað afturat sínum verandi starvi. “Soleiðis verður starvið sum sjúkrarøktarstjóri und­ irgrivið, og forðað verður fyri, at onnur fólk við góð­ um førleikum kunnu søkja. Hesa mannagongd fara vit undir ongum umstøðum at góðtaka”, sigur Vár í Gong. Hon leggur stóran dent á, at Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar er sera opið yvir fyri bygn­ aðarbroytingum, nýskipan og nýskapan í sjúkrahús­ verkinum. Treytin er tó, at spælt verður við opnum kortum, og at fakkunn­ leikin innan sjúkrarøkt fær tað vekt og ávirkan, atlitið til sjúklingin krevur. Øll álitisfólk kallað inn Felagið Føroyskir Sjúkra­ røktarfrøðingar kallar í dag álitisfólk á øllum trimum sjúkrahúsum til fund í Havn fríggjadagin kl 9.30. “Øll sjúkrarøkt á øllum sjúkrahúsunum verður rakt av ætlanini, um hon verður sett í verk. Eg kann ikki undirstika nóg týðiliga, at felagið er til reiðar at taka øll neyðug stig”, sigur Vár í Gong, formaður í Felag­ num Føroyskir Sjúkrarøkt­ arfrøðingar. Duld dagsskrá hóttir sjúklingar og sjúkrarøkt í sjúkrahúsverkinum Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Vár í gong viðmerkingar