hósdagur 11. oktober 2001síða 4

6 Nr. 196 - 11. oktober 2001 Nr. 196 - 11. oktober 2001 7 Óttin fyri yvirgangsatsókn- um við bakteriologiskum ella kemiskum vápnum er vaksin nógv. Irak kann tí gerast næsta bumbumálið. Irakski forsetin, Saddam Hussein, hevur leingi roynt at gera tílík vápn, og haraft- urat stendur landið á yvir- litinum yvir lond, sum styðja altjóða yvirgangsfel- agsskapir sum t. d. al- Qaeda hjá bin Laden. Irakski uttanríkisráðharr- in, Naiji Sabri, segði týs- dagin, at leypa amerikanar- ar og bretar á Irak nú við teirri grundgeving, at land- ið styðjar altjóða yvirgang, sum er grundgevingin ikki annað enn hjáputur. Tann veruleika ætlanin við ein- um tílíkum álopi kann ikki vera annað enn at gera av við irakska leiðaran, segði ráðharrin. Amerikanski ST-sendi- harrin, John Negroponte, segði mánadagin, at amer- ikanska avgerðin um sjálv- verju ímóti altjóða yvir- gangi kann bera í sær, at onnur lond gerast bumbu- mál. Einki eftirlit Tað er alment kent, at fleiri í amerikansku stjórnini fegnir høvdu tikið undir við einum álopi á Irak og Saddam Hussein, men eitt tílíkt álop kann koma USA aftur um brekku, tí tað hevði uttan iva fingið fleiri av teimum arabisku lond- unum at umhugsa stuðul sín til amerikanska bardag- an ímóti yvirgangi. ST sendi vápnaeftirlits- menn til Irak eftir Flógva- kríggið, men Saddam Hussein tveitti eftirlits- menninar á dyr fyri trimum árum síðani. Hesi árini hevur tí einki eftirlit verið við iraksku vápnafram- leiðsluni. Ein frágreiðing fyrr í ár segði, at Irak helst verður ført fyri at gera sína fyrstu kjarnorkubumbu innan seks ár, og at landið hevur framt munandi útbyggingar innan aðra vápnagerð sein- astu árini. (Fartekst) Linate-floghavnin í Milano lýkur als ikki krøvini til eina so stóra floghavn. Myndugleikarnir í Italia eru í øðini, eftir at italskir fjølmiðlar hava almanna- kunngjørt eina frágreiðing, sum vísir á álvarssom brek í Linate-floghavnini í Milano, har ein vanlukka mánamorgunin kravdi 118 mannalív. Silvio Berlusconi, for- sætisráðharri hevur boðað frá, at stjórnin fer at seta eina nevnd at kanna viður- skiftini í sambandi við L i n a t e - f l o g h av n i n a . Frammanundan hevur inn- anríkisráðharrin verið sera hvassorðaður ímóti teim- um, sum hava havt ábyrgd- ina av floghavnini. Kanningin, sum italsku fjølmiðlarnir hava umrøtt, bleiv gjørd í juni í fjør, tá tvey flogfør mundu stoytt saman í Linate-floghavnini. Nevndin, sum gjørdi kann- ingina, vísti í sínari frá- greiðing á 45 ymisk brek, sum kundu enda við sam- anstoyti millum tvey flog- før. – Tað er ófatiligt, at tað yvirhøvur skal bera til at knýta eina so syndarliga vanlukku at gáloysni ella tí, sum verri er. Og her tosa vit um ein av teimum týdning- armestu býunum í Evropa, segði Berlusconi, forsætis- ráðharri í gjár. Óskil Italsku fjølmiðlarnir hava eisini víst á, at Linate-flog- havnin fekk nýggja radar- útgerð fyri nøkrum árum síðani, men at útgerðin ongantíð hevur virkað. Tað er eisini komið fram, at flogleiðararnir í Linate- floghavnini høvdu kært seg um, at eftirlitsmanningin var alt ov lítil samanborið við ferðsluna um vøllin. Skrivarin í felagnum hjá italsku flogleiðarunum, Dario Baloetta, segði týs- dagin, at ferðafólkatalið í Linate-floghavnina er vaks- ið sera nógv. Fyri tveimum árum síðani ferðaðust tvær milliónir fólk um Linate, og nú er talið heilar 25 milliónir, uttan at ein ein- asti flogleiðari er komin í starv, sigur Dario Baloetta. (Fartekst) Irak næsta málið Flogvøllurin var vandamikil Flogfeløgini eru rættiliga fjaðursár í hesum døgum. Summi noyðast at leggja rutur niður, meðan onnur bein- leiðis eru hótt av húsagangi FLOGFERÐSLA Tað stendur illa til hjá flog- ferðsluni um stóran part av heiminum. Húsagangir hótta, og fleiri rutur verða niðurlagdar. Danska flogfelagið Maersk Air boðaði í tíð- indaskrivi mikudagin frá, at felagið leggur tríggjar mill- umlanda rutur niður. Sagt verður frá Maersk Air, at ruturnar millum Billund og Dublin, Billund og Milano eins og rutan millum København og Cairo, verða niðurlagdar, tá summarferðaætlanin endar tann 27. oktober. Beinleiðis orsøkin til nið- urleggingarnar er tann, sigur Maersk Air, at ferða- fólkatalið er ov lítið. Hetta hevur felagið tikið til eftir- tektar og steingir, meðan tey enn sjálv finna hurðina. Eisini onnur flogfeløg eru tung á flogi í hesum tíðum. Sveisiska felagið Swissair er farið í gjald- steðg. Tað hevur so aftur havt við sær, at belgiska flog- felagið Sabena, sum Swiss- air er stórur partaeigari í, eisini er komið í trupulleik- ar og farið í gjaldseðg. Grundina til hesa nýggju støð-una siga feløgini vera tær skakandi hendingarnar í USA, sum hava gjørt, at fólk stutt sagt ikki tora aftur í luftina. Men eisini aðrastaðni stendur illa til fíggjarliga hjá flogfeløgunum. Granni okkara, Icelandair, hevur ógvuliga ilt í lummunum, eins og amerikansk flogfel- øg eisini verða hótt av húsagangi. Amerikanska stjórnin hevur sæð seg noydda til beinleðis at stuðla flogfel- øgunum fíggjarliga við upphæddum, sum telja milliardir av dollarum. Vánaliga fíggjarstøðan hjá flogferðsluni er ikki spildurnýggj. Árið í fjør royndist heilt vánaligt hjá fleiri feløgum, sum høvdu rættiligt hall á roknskapin- um. Tó vóru undatøk, sum vístu vinning. Eitt teirra var okkara egna lítla flogfelag, Atlantsflog, sum sambært roknskapinum í fjør kom rættiliga væl frá árinum við einum rímiligum yvirskoti. Tað forðar kortini ikki fyri, at ferðaseðlaprísirnir nú fara at hækka. Tó ikki av tungari fíggjarstøðu, uttan orsakað av, at allar trygg- ingar eru hækkaðar mun- andi eftir álopini í USA. ej Skert flog Sjálvstýrisflokkurin setir sum krav fyri at atkvøða fyri fíggjar- lógini, at fólkapensi- ónin hækkar. Tað skal fíggjast við at hækka fíggjarlógarkarmin ella skarva av øðrum játtanum á fíggjar- lógini FÍGGJARLÓG Edvard Joensen Fólkapensiónin skal hækka so mikið, at tað merkist væl hjá pensionistunum. Fígg- ingin má fáast við at hækka fíggjarlógarkarmin ella við at taka av øðrum játtanum á fíggjarlógini. Verður tað ikki gjørt, er ikki væntandi, at Sjálvsstýrisflokkurin at- kvøður fyri fíggjarlógini. Helena Dam á Neystabø, formaður Sjálvsstýrisfloks- ins, er púra avgjørd í síni søk. Hetta er eitt mál, sum flokkurin hevur lagt stórt arbeiði í og hevur borið stórar umkostningar av. Bæði flokkurin sum so og hon sjálv persónliga sum landsstýrismaður. Og nú skal málið avgreiðast polit- iskt, sigur hon. Sjálvsstýrisflokkurin ar- beiðir við eini eftirlønar- skipan, sum sambært landsstýrismanninum við almanna- og heilsumálum, Sámali Peturi í Grund, skal loysa fólkapensiónina av. Men tað forðar ikki fyri, at fólkapensiónin skal hækka nú beinanveg, sigur Helena Dam á Neystabø, flokks- formaður. Hon sigur, at fólkapensi- ónin hinvegin júst er ein treyt fyri, at eftirlønarskip- anin, sum arbeitt verður við, kann gjøgnumførast. Tann skipanin er ein skip- an, sum fer at galda fyri komandi ættarlið, meðan tey, sum nú eru pensionist- ar, skulu hava ein bata her og nú. Ein bata, sum tey merkja á pengapunginum, sigur hon. Helena Dam á Neystabø vísir til seinastu hækking- ina, sum gjørd varð. Tá vórðu lagdar 1.000,- krónur oman á viðbøturnar. Tað var ein hækking, sum til- samans kostaði einar 30 milliónir krónur. Og kravi frá Sjálvsstýrisflokkinum nú er, at hækkingin, sum kravd verður, skal vera minst líka stór sum tann seinasta. Tað vil siga, at flokkurin vil hava í minsta lagi 30 milliónir krónur afturat settar á fíggjarlógini til fólkapensiónir. Karsten veit av Helena Dam á Neystabø sigur, at tað er ikki rætt, tá Karsten Hansen, landsstýr- ismaður við fíggjarmálum, sigur, at hann einki kennir til hetta kravið, Sjálvsstýr- isflokkurin setir, nú fíggjar- lógin er til fyrstu viðgerð í tinginum. Hetta er mál, sum ofta hevur verið viðgjørt, sigur Helena Dam á Neystabø. At tað verður tikið fram nú, er tí, at hetta er eisinast møguleiki, sum eftir er at fáa tað viðgjørt, áðrenn fíggjarlógin verður sam- tykt, sigur hon. Hon ásannar, at tað hevur ikki borið til at fáa fólka- pensiónirnar hækkaðar, tá ymsu landsstýrismenninir hava lagt síni ynski og krøv fyri landsstýrismannin við fíggjarmálum, sum síðan skal býta út tað, sum er at fáa úr stórapotti. Væl vitandi um, at hetta kann takast sum beinleiðis valagn, sigur Helena Dam á Neystabø, formaður í Sjálvsstýrisflokkinum, at tað er tað ikki. Hetta er stutt og greitt eitt hjartamál hjá flokkinum, sum tey nú síggja detta niður ímillum. Tí verður tað gjørt vart við hetta soleiðis nú. Og hon dugir ikki at síggja, at tað skal vera nak- ar flokkur, ella fyri tað ting- limur, sum iki tekur undir við at hækka fólkapensión- irnar. Tí væntar hon eisini, at tær verða hækkaðar, áðr- enn fíggjarlógin verður endaliga samtykt. Taka av aðrastaðni Tá kravt verður, at fólka- pensiónirnar skulu hækka við í minsta lagi 30 millión- um krónum, má eisini vís- ast á, hvaðani teir pengarnir skulu fáast. Tað hevur Sjálvsstýris- flokkurin eisini víst á, sigur Helena Dam á Neystabø. Tað skal gerast við at hækka fíggjarlógarkarmin ella í øðrum lagi at taka av øðrum játtanum á fíggjar- lógaruppskotinum, sum fyriliggur. Sjálvt fíggjarlógarupp- skotið, sum gjørt er, er ikki so mikið rúmsátt, at 30 milliónir eru at taka av. Avlopið er sett til 159 milli- ónir. Av teimum skulu 141 brúkast til at avdraga skuld, meðan 18 milliónir so vera eftir. So har fer at mangla í. Men Helena Dam á Neystabø vísir á, at inn- tøkuætlanin er sett í lægra lagi. Í hvussu er eftir sum gongdin higartil hevur ver- ið. So kanska kundi okkurt gjørst har, um sjálvur karmurin um fíggjalógina rúmkaðist eitt sindur. Hinvegin vísir hon á, at landsstýrismaðurin við fíggjarmálum hevur verið ríkiliga gávumildur við íløgum á fíggjarlógini. Ser- liga eru tað tær væl kendu í samferðsluna, sum hava fingið stóran part, sigur Helena Dam á Neystabø. Uttan at siga beinleiðis, at okkurt kann takast haðani, metir hon, at verður ikki annað møguligt, skulu pengar takast av øðrum játtanum á fíggjarlógini at fíggja eina munandi hækk- ing av fólkapensiónini fyri. Sjálvsstýrisflokkurin kann undir ongum umstøð- um góðtaka, at stórar íløgur verða gjørdar »upp á bekostning« av fólka- pensionistunum. Fólkapensiónin skal hækka Helena Dam á Neystabø, formaður Sjálvsstýrisfloksins, setir sum treyt fyri at atkvøða fyri fíggjarlógini, at fólkapensiónirnar hækka í minsta lagi 30 milliónir krónur C M Y K 7 6