mikudagur 8. mars 2000síða 3

5 tíðindablaðið sosialurin Nr. 47 - 8. mars 2000 4 tíðindablaðið sosialurin Nr. 47 - 8. mars 2000 Løgmaður mátti skammast Løgmaður vil hava dagørt eftirløninar hjá løgmanni og landsstýrismonnunum. Uppskot um hetta er lagt fyri Løg- tingið. Tað er toppmált, sigur formaðurin í Føroya Arbeiðarafelag, sum heldur, at hann átti heldur at goldið vaksi- konunum á Toll- & Skattstovuni tvey prosent í eftirløn EDVARD JOENSEN Samstundis sum løgmaður leggur uppskot fyri Løg- tingið um hækking av landsstýrismannaeftirløn- um við 60-70%, noktar Fíggjarmálastýrið at gjalda eftirløn fyri vaskikonurnar á eini deild hjá Toll- & Skattstovuni. Hesar eru limir í Føroya Arbeiðara- felag. Tað heldur Ingeborg Vinther, formaður í Føroya Arbeiðarafelag vera topp- mált. Hon heldur tað vera nógv fyri, at løgmaður skal meta landsstýrismenn vera so nógv meira verdar enn onnur fólk, at teir skulu hava einar 22.000 krónur meira í eftirløn um mánan, enn vanligir pensionistar fáa. Ingeborg Vinther sigur, at tað er nú nakað síðan, hetta málið við vaskikon- unum tók seg upp. Talan var um tvær vaskikonur, sum arbeiða eftir sáttmála hjá Føroya Arbeiðarafelag. Tað almenna hevur góðtik- ið at løna fólki eftir hesum sáttmála, hóast tey arbeiða hjá almennum stovnum. Og tí varð eisini roknað við, at hesi fólkini fóru at verða lønt eftir eftir sátt- málanum hjá Føroya Ar- beiðarafelag. Íroknað tvey prosent eftirlønargjald. Men soleiðis varð ikki, sigur Ingeborg Vinther. Boð komu úr Fíggjarmála- stýrinum, at tað skuldi ikki gjaldast. Ingeborg Vinther held- ur lítið um, at Annfinn Kallsberg, løgmaður, skal koma sær at leggja uppskot um hækking av egnari eft- irløn fyri Løgtingið, sam- stundis sum eitt slíkt mál koyrir. Anfinn Kallsberg, løg- maður, hevur lagt uppskot fyri Løgtingið til løgtings- lóg um broyting í løgtings- lóg um samsýning og eftir- løn landsstýrismanna v.m. Talan er um dagføring av verandi løgmans- og landsstýrismanna eftirløn- um, sigur Anfinn Kalls- berg, løgmaður. Tað, sum løgmaður vil við uppskotinum, sigur hann, er at fáa somu skipan at galda fyri landsstýris- menn, sum er galdandi fyri løgtingsmenn. Ein sam- skipan av eftirlønunum, sigur Anfinn Kallsberg. Tað er soleiðis, sigur løgmaður, at um ein løg- tingsmaður verður lands- stýrismaður, byrjar eftir- lønaraldurin av nýggjum, tá hann fer í Landsstýrið. Eftir nýggja uppskoti- num skal bera til at sam- skipa eftirlønina hjá løg- manni og landsstýrismonn- unum, so tað verður fram- hald í soleiðis, at ein ikki missir av eftirlønini, um ein gerst landsstýrismaður. Ingeborg Vinther heldur tað vera toppmált, at løgmaður nú ætlar at hækka pensjónirnar hjá landsstýrismonnum Hjartað á røttum stað Lions Club í Vágum hevur latið Vága Bjargingarfelag eitt hjartatól at hava í sjúkrabilinum í Vágum. Tólið mátar EKG, blóðtrýst, súrevni í blóðinum og kann setast beinleiðis í samband við Landssjúkrahúsið EDVARD JOENSEN Lions Club í Vágum hevur latið Vága Bjargingarfelag ein sonevndan defibrilator, ella eitt hjartatól, sum leyv- urnar í Vágum nevna tað. Tólið varð handað formann- inum í Bjargingarfelagnum á Giljanestiltakinum hjá Li- ons Club føstulávintssunn- udag. Heini F. Petersen, for- maður í Lions Club í Vág- um, handaði Tórhalli, Sim- onsen, formanni í Vága Bjargingarfelag, tólið. Heini F. Petersen sigur, at tólið er keypt fyri pening, sum Li- ons Club hevur savnað inn seinastu tvey árini. Hetta tólið, sum er sera framkom- ið tekniskt, kostar góðar 100.000 krónur. Í samband við handan- ina var Jógvan Jensen, portørur, komin úr Havn at greiða frá tólinum, og hvat tað skal brúkast til. Jógvan Jensen sigur, at talan er um ein defibrilator, stoytgevara, við EKG mon- itori. Tað serliga við hesum tólinum er, at tað við einum modemi kann koblast til Landssjúkrahúsið, haðani ein serlækni so kann sita og ráðgeva kommunulækna- num ella portørinum, sum stendur við sjúklinginum vesturi í Vágum. Jógvan Jensen, portørur, leggur tó dent á, at hetta ikki er nakað, sum bara verður gjørt soleiðis uttan víðari. Tað skulu takast avgerðir hjá rætta viðkomandi um hetta, áðrenn tað yvirhøvur kann koma upp á tal. Eisini skulu fólkini, sum skulu ar- beiða við hesum tólinum, lærast at brúka tað. Tað vísir seg, sigur Jógvan Jensen, at ein stórur partur av teimum sjúkling- um, sjúkrabilarnir fara eftir, eru fólk við hjartatrupuleik- um. Og tá er tað gott at kunna geva skjóta viðgerð. Tað kann til dømis vera stórur munur á at kunna byrja viðgerðina, meðan sjúklingurin enn er í Sør- vági, enn um bíðast skal til hann er komin til Havnar. Tað er, sum sagt, Lions Club í Vágum, sum hevur latið tólið. Tað er ein partur av arbeiðinum hjá Lions at lata pening til góðgerandi endamál. Sjálvandi eru eis- ini aðrar útreiðslur hjá fel- agnum, sum peningur skal fáast til vega til. Og tað verður gjørt á so ymsan hátt. Hjá leyvunum í Vágum er sonevnda Giljanestiltakið ein árliga afturvendandi táttur. Heini F. Petersen, for- maður í Lions Club í Vág- um, sigur, at teir plaga at hava hetta tiltakið føstuláv- intssunnudag. Og hann letur at, at tiltakið fær góða und- irtøku frá vágafólki. Í ár komu meira enn 180.000 krónur inn brutto. Her skal so sjálvandi nakað av aftur, men ein fittur biti man kort- ini fara at liggja eftir, vænta teir. Heini F. Petersen vísir á, at tað er tó ikki bara sjálvum lionslimunum fyri at takka, at tiltøkini ganga so væl. Sum ikki einaferð standa konurnar aftan fyri og taka tøk, sigur hann. Og hann leggur aftrat, at tað eiga tær stóra tøkk uppiborna fyri. Lionsformaðurin í Vágum, Heini F. Petersen, hm. handar Tórhalli Simonsen, formanni í Vága Bjargingarfelag, hjartatólið Mynd: Edvard Joensen JOHN JOHANNESSEN Klokkan hálvgum tvey í gjár hittust landsstýrisfólk og tinglimir til tingfund. Og júst tá kunnaði landsstýrið teir tinglimir, ið eisini eru limir í uttanlandsnevndini, um, at tað fór at taka trún- aðarstemplið á uppritinum til ríkisrættarligu samráð- ingarnar aftur, so at uppritið var alment eftir klokkan tvey. Landsstýrið metir nevni- liga viðgerðina av málinum at vera lidna, hóast tað ikki bar til at fáa málið formliga avgreitt í gjár, tá formaður nevndarinnar fekk forfall. Enn vantar tó, at seinastu undirskriftirnar verða settar á tey trý tilmælini frá uttan- landsnevndini, og tí verða tey ikki almannakunngjørd fyrr enn eftir fundin í uttan- landsnevndini seinnapartin í dag, tá málið verður enda- liga avgreitt. Efir at landsstýrið hevur nærlisið tilmælini verður tíðindafundur hildin í Tinganesi um, hvat víðari fer at henda í fullveldismál- inum og, hvørja kós lands- stýrið fer at velja í samráð- ingunum. Hesin tíðinda- fundurin verður hósdagin klokkan ellivu fyrrapartin. Uppritið almanna- kunngjørt Funnu onga breiða semju Breið semja fanst ikki í uttanlandsnevndini fyri fullveldis- ætlanunum. Tilmælini verða latin landsstýrinum í dag eft- ir døgurða JOHN JOHANNESSEN Tá landsstýrið í dag eftir døgurða fær handað tilmæl- ini í fullveldismálinum, verða tey trý í tali. Eitt frá samgonguflokkunum, eitt frá Sambandsflokkinum og Javnaðarflokkinum og eitt frá Miðflokkinum. Sostatt er nógv umrødda breiða semjan, ið skuldi finnast í uttanlandsnevndini fyri ætl- anum landsstýrisins, ikki rokkin. Tá uppritið til ríkisrætt- arligu samráðingarnar fór í uttanlandsnevndina at verða viðgjørt, søgdu løgmaður og varaløgmaður seg vera vísar í, at nevndin fór at finna eina breiða semju í málinum. Teir væntaðu helst, at Miðflokkurin fór at taka undir við fullveldisætl- anini, somuleiðis sum teir eisini roknaðu við at fáa Javnaðarflokkin við. Vón- irnar fyri, at Sambands- flokkurin fór at taka undir við ætlanini vóru kortini ikki tær heilt stóru. Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin hava, eft- ir fleiri fundir seinastu tíð- ina millum leiðslur floksins, funnið fram til eitt felags tilmæli, ið flokkarnir løgdu fyri uttanlandsnevndina í gjár. Javnaðarflokkurin boðaði á eyka landsfundi herfyri frá, at hann ikki tekur undir við ætlan landsstýrisins, og tí ikki fór at stuðla henni. Men flokkurin hevur tó boðað frá, at hann ynskir meira sjálvstýri. Hann vil yvirtaka málini, so hvør før- oyingar eru førir fyri tí, í staðin fyri at taka yvir øll mál, eins og landsstýrið vil. Sambandsflokkurin vil eisini broytingar, um ikki so víðgongdar, sum Javnaðar- flokkurin. Men kortini hava hesir báðir flokkar á ein- hvønn hátt funnið saman í fullveldismálinum Í sambandi við, at Sam- bandsflokkurin og Javnað- arflokkurin hava arbeitt saman um felags álit, hevur Jenis av Rana ført fram, at fór hetta at verða veruleiki, er breiða semjan longu funnin, tí tá hevur Javnað- arflokkurin togað Sam- bandsflokkin langt á slálv- stýrisleið. Miðflokkurin sig- ur seg virða samráðingar- rættin hjá landsstýrinum, Formaðurin innlagdur JOHN JOHANNESSEN Uttanlandsnevndin fekk ikki endaliga avgreitt full- veldismálið, eins og ætlað, á fundinum gjáramorgunin. Orsøkin til hetta var, at formaður nevndarinnar, Hergeir Nielsen úr Tjóð- veldisflokkinum, brádliga fall um umborð á Smyrli á veg norður á fund og varð fluttur á Landssjúkrahúsið. Varamaður Tjóðveldis- floksins í uttanlandsnevnd- ini er Jógvan Durhuus, og tá hesin var staddur í Dan- mark og tískil heldur ikki kundi møta, var Tjóðveldis- flokkurin ikki umboðaður á fundinum í uttanlands- nevndini fyrrapartin í gjár. Tískil var bert stuttur fundur hildin undir leiðslu av varaformanninum, Heð- ini Mortensen úr Sam- bandsflokkinum. Á hesum fundi var gjørt av at halda endaliga fundin í dag klokk- an eitt. Tá er Jógvan Dur- huus komin úr Danmark, og tískil ber tá til hjá Tjóðveld- isflokkinum, eins og hinum flokkunum at skriva undir tilmæli til landsstýrið. Tað ber nevniliga bert til hjá valdum varalimi at møta til fundir í uttanlandsnevnd- ini, tá uttanlandsnevndar- limur fær forfall. Tá Sosialurin tosaði við umboð fyri Tjóðveldis- flokkin á middegi í gjár, fingu vit at vita, at Hergeir Nielsen liggur á B8 á Landssjúkrahúsinum, ið er intensiv deild. Støðan hjá formanni uttanlandsnevnd- arinnar var stabil, hóast hann var heldur illa fyri. Formaður uttanlandsnevndarinnar varð í gjár í skundi lagdur inn á Landssjúkrahúsið. Tí eru tilmælini til uppritið um samráðingar við danir aftur útsett men hevur kortini skrivað sítt egna álit. Hetta heldur hann vera skilabest, hóast flokkurin, eins og samgong- an, vil hava broytingar í rík- isrættarligu støðuni.